Promotie Chrysiida Baltira: "Mitochondriën zijn veel indrukwekkender dan je misschien denkt”

Universiteit Utrecht

“Tijdens mijn masteropleiding neurowetenschappen kreeg mijn moeder de diagnose uitgezaaide huidkanker. Dit had een grote impact op mij en inspireerde me uiteindelijk om van vakgebied te veranderen en promotieonderzoek naar kanker te doen. Ik bestudeerde aanvankelijk glioblastoom, een van de meest agressieve vormen van hersenkanker. Ik onderzocht combinatietherapieën die bedoeld waren om de groei van glioblastoom te stoppen. Wat we echter zagen was dat veel kankercellen niet afstierven, maar in een rusttoestand terechtkwamen die we senescentie noemen.

Terwijl ik probeerde dit te begrijpen nam mijn onderzoek een geheel andere afslag: mitochondriën. Mitochondriën staan vooral bekend als de energiecentrales van de cel, maar ik raakte steeds meer gefascineerd door wat ze nog meer doen. Bij een nachtelijk experiment tijdens de coronapandemie keken we door de microscoop en realiseerden we ons dat we iets spannends zagen: de behandeling remde de groei van glioblastoom door de mitochondriën te veranderen.

Ons werk toonde verder aan dat mitochondriën kunnen bepalen of kankercellen in de slaapstand terechtkomen en of deze senescente cellen gevoelig zijn voor therapie. Dit werk was mogelijk door nauwe samenwerking met geweldige onderzoekers van het Nederlands Kanker Instituut, wat een van de meest waardevolle aspecten van mijn promotieonderzoek was. Ik ben ervan overtuigd dat er nog veel te ontdekken valt over de fascinerende wereld van mitochondriën. Ik heb goede hoop dat het bestuderen ervan ons kan helpen om effectievere kankertherapieën te ontwikkelen die op een dag een verschil zullen maken voor kankerpatiënten zoals mijn moeder."

Chrysiida werkt nu als postdoc-onderzoeker bij Amsterdam UMC aan de ontwikkeling van multi-organ-on-a-chip-platforms voor onderzoek naar de uitzaaiing van melanomen. Op 11 februari verdedigt ze haar proefschrift. 

Het onderzoek van het Antoni van Leeuwenhoek wordt mede mogelijk gemaakt door KWF Kankerbestrijding en de AVL Foundation.

Het Proefschrift

Mitochondria taking center stage in therapy-induced senescence: Mechanisms and therapeutic implications for cancer

Promotor(s)

Jos Beijnen

Copromotor(s)

Olaf van Tellingen & Mark de Gooijer