Opvallend grote prijsverschillen tussen ziekenhuizen bij kankergeneesmiddelen

11 mrt. 2026 06:00

Ziekenhuizen in Nederland en andere Europese landen betalen sterk uiteenlopende prijzen voor exact dezelfde kankergeneesmiddelen. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van het European Fair Pricing Network; een samenwerkingsverband van KWF, het Nederlands Kanker Instituut (NKI) en partnerorganisaties in Europa. 

Onderzoek Geneesmiddelen
Het onderzoek analyseerde geaggregeerde data van de daadwerkelijk betaalde prijzen van 15 kankergeneesmiddelen in 23 ziekenhuizen in 9 Europese landen. Dat betekent dat de gegevens samengevoegd zijn, zodat prijzen vertrouwelijk blijven en niet te herleiden zijn tot individuele ziekenhuizen. Het gaat dus niet om de officiële prijzen die openbaar bekend zijn, maar om wat ziekenhuizen echt betalen.

De verschillen blijken soms groot. In sommige gevallen lopen de prijsverschillen binnen één land op tot honderden procenten. In Nederland bedroeg het verschil voor één middel bijna 3.000 euro per behandeling. Dat betekent dat dezelfde behandeling in het ene ziekenhuis veel duurder kan zijn dan in het andere. 

Weinig inzicht in werkelijke prijzen

'We zien grote prijsverschillen, zowel tussen landen als binnen landen,’ zegt Wim van Harten, groepsleider bij het NKI, het onderzoeksinstituut van het Antoni van Leeuwenhoek (AVL). ‘De officiële prijzen geven vaak geen goed beeld van wat ziekenhuizen echt betalen.’ Volgens de onderzoekers hebben ziekenhuizen vaak weinig inzicht in hun eigen onderhandelingspositie. Sommige ziekenhuizen betalen tot 22% meer dan gemiddeld, terwijl zij denken een goede prijsafspraak te hebben gemaakt. Daardoor is het moeilijk om te beoordelen of een prijs eerlijk is. 

Prijsafspraken vaak geheim

Volgens KWF en het AVL wijst dit op een probleem in hoe prijzen van geneesmiddelen nu worden afgesproken. Prijsafspraken zijn meestal geheim en worden op meerdere plekken gemaakt, bijvoorbeeld door de overheid, zorgverzekeraars en ziekenhuizen. Daardoor ontbreekt overzicht en vergelijking. 

Oproep tot beter inzicht 

‘Dit is niet te verantwoorden in een zorgstelsel dat draait op solidariteit,’ zegt Dorine Manson, directeur van KWF Kankerbestrijding. ‘Het probleem ligt niet bij één ziekenhuis of één bedrijf. Het zit in een systeem waarin partijen die met publiek geld werken niet goed kunnen zien wat een eerlijke prijs is.’ 

KWF en het AVL roepen de minister van VWS en de farmaceutische industrie op om het mogelijk te maken dat ziekenhuizen op een gecontroleerde en juridisch veilige manier inzicht krijgen in daadwerkelijk betaalde prijzen. Dat betekent niet dat alle prijzen openbaar moeten worden. Maar zonder inzicht kun je niet goed onderhandelen. Alleen zo blijft betaalbare en gelijke kankerzorg ook in de toekomst mogelijk. 

onload