Naast hem schuift radiotherapeut en oncoloog Floris Pos aan die het onderzoek leidt waaraan Koene kon meedoen. ‘Voorheen werd bij dit type prostaatkanker vaak gekozen voor een operatie. Zo’n ingreep kan echter ingrijpend zijn en gepaard gaan met vervelende bijwerkingen, zoals incontinentie en erectieproblemen. Daarom is het belangrijk om nieuwe behandelmethoden te blijven onderzoeken die minder belastend zijn, maar wel hetzelfde resultaat opleveren’. Een belangrijke ontwikkeling is behandeling van prostaatkanker via bestraling met de MR-linac. ‘Deze techniek maakt het mogelijk om zeer nauwkeurig te bestralen, met minder belasting voor de patiënt. Dat vraagt wel om specialistische kennis en ervaring, omdat de behandeling technisch complex is. In het AVL hebben we daar inmiddels veel expertise mee opgebouwd en doen wij voortdurend onderzoek om de toepassing ervan te verbeteren’.
De MR-linac is een innovatieve combinatie van een MRI-scanner en een bestralingstoestel. Dankzij de MRI kunnen tijdens de behandeling uiterst precieze beelden van de prostaat en de omliggende organen worden gemaakt, zodat de bestraling direct en heel gericht kan worden toegediend.
Heel precies
De MR-linac verschilt van een ‘gewone’ bestraling. Floris: ‘Bij een gewone bestraling maken we eerst een bestralingsplan en met dat plan bestralen we een patiënt dan meerdere keren, er vanuit gaande dat alles wel ongeveer hetzelfde zal zijn gebleven. Maar een prostaat en omliggende organen veranderen van vorm en plaats. De darmen duwen de prostaat soms wat meer naar de ene kant, en de blaas weer naar de andere kant, enzovoort. De ene dag is de prostaat wat boller en ligt deze meer naar achteren, terwijl op een ander moment heeft de prostaat een meer langwerpige vorm en een ligging meer naar voren. Daarom wordt er bij een ‘gewone’ bestraling altijd een marge ingebouwd. Het nadeel is dat je dan ook gezond weefsel bestraalt en niet alleen de tumor. Bij bestraling met de MR-linac kunnen we juist heel precies zien hoe de prostaat erbij ligt op dat moment en kunnen we steeds heel nauwkeurig bestralen. We kunnen het bestralingsplan zelfs ter plekke aanpassen en live bijsturen. Het is dus heel precies en de resultaten blijken even goed als bij een operatie. Maar dan met minder bijwerkingen’.
Einde van de mogelijkheden nog niet in zicht
De MR-linac biedt nog veel nieuwe mogelijkheden in de behandeling van kanker en de grenzen ervan zijn nog niet in zicht. Daarvoor is nog veel onderzoek nodig. Eén van de nieuwste onderzoeken met de MR-linac is de DESTINATION 2-studie bij prostaatkanker. In dit onderzoek wordt de bestralingsbehandeling in slechts 2 bestralingen gedaan, en met de allernieuwste technieken. Floris: ’We doen veel onderzoek naar toepassing bij meerdere soorten prostaatkanker, niet alleen hoe de behandeling met minder bestralingen kan maar ook tegelijkertijd met minder bijwerkingen. Het zijn leuke samenwerkingen tussen allerlei disciplines hier in huis; radiotherapeuten maar ook klinisch fysici, laboranten, onderzoekers enzovoort. Het is echt teamwork.’
Bert: ‘Ik was er heel blij mee, want ik was bang dat ik de rest van mijn leven in een luier zou moeten lopen, maar met deze behandeling hoeft dat niet. In mijn geval waren het vijf bestralingen die wel iets langer waren dan normale bestralingen, maar toen was het wel helemaal klaar. Ik heb nergens last van en de kanker is weg, dus ik vind het helemaal fantastisch.’
