Tegelijkertijd maakt de studie ook duidelijk dat de huidige manier van behandelen inmiddels is veranderd. “In de studie hebben we de hoge dosis chemotherapie vergeleken met een modernere aanpak met chemotherapie en gerichte therapie” zegt promovenda Rianne Seefat.
De overleving na vier jaar was in beide groepen gelijk. Seefat: “Dat betekent dat de zware, relatief korte behandeling niet beter is dan een minder intensieve behandeling die over een langere periode wordt gegeven. Wel ging de hoge dosis chemotherapie gepaard met meer ernstige bijwerkingen.”
Volgens Linn laat de studie vooral zien hoe inzichten uit tumorbiologie de behandeling steeds preciezer maken. “De oorspronkelijke biologische gedachte achter deze behandeling blijkt te kloppen. Maar inmiddels hebben we ook modernere behandelingen die op een gerichtere en vaak minder belastende manier hetzelfde principe benutten.”
Van controverse naar precisie
Hoge dosis chemotherapie bij borstkanker kent een beladen geschiedenis. In de jaren negentig werd de behandeling wereldwijd veel toegepast, om later in diskrediet te raken na tegenvallende resultaten en fraude in internationaal onderzoek.
SUBITO kiest een andere insteek. Niet de gemiddelde patiënt staat centraal, maar een zorgvuldig geselecteerde groep vrouwen met specifieke kenmerken van de tumor. Door beter te kijken naar genetische eigenschappen en tumorkenmerken wordt behandeling meer op maat aangeboden.
“Dit onderzoek laat zien hoe wetenschap zich ontwikkelt,” zegt Linn. “Soms moet je een idee opnieuw bekijken met betere kennis en betere methoden. Juist door die vragen opnieuw te stellen, kom je verder.”
Onderzoek mogelijk maken
SUBITO is een zogenoemde investigator-initiated studie: onderzoek dat niet door farmaceutische bedrijven wordt geïnitieerd, maar ontstaat vanuit een klinische vraag uit de praktijk.
Tijdens de looptijd van de studie werd het onderzoek mede mogelijk gemaakt door het Nederlandse programma Veelbelovende Zorg, dat tijdelijke vergoeding van behandelingen tijdens onderzoek mogelijk maakte. Daarbij waren verschillende partijen betrokken zoals patiëntenorganisaties, zorgverzekeraars, beroepsverenigingen, KWF kankerbestrijding, ZonMw, farmaceuten, onderzoekers en het ministerie van VWS. Zonder zulke constructies is het vaak moeilijk om complexe en kostbare behandelingen zorgvuldig te vergelijken met de bestaande standaardzorg. Juist dit type onafhankelijk onderzoek levert belangrijke inzichten op voor patiënten en voor de inrichting van de zorg.
Het onderzoek van het Antoni van Leeuwenhoek wordt financieel mogelijk gemaakt door KWF Kankerbestrijding en de AVL Foundation.
