Wat is verpleegkundig onderzoek eigenlijk?
Verpleegkundig onderzoek richt zich op vraagstukken rondom verpleegkundige zorg en het dagelijks functioneren van patiënten. Denk aan symptoommanagement, communicatie, kwaliteit van zorg, leefstijl, gezamenlijke besluitvorming en de organisatie van zorg. Merel: “Binnen het AVL doen we natuurlijk al veel medisch onderzoek. Dat gaat vaak over geneesmiddelen, behandelingen en klinische studies. Verpleegkundig onderzoek kijkt juist meer naar de impact op de patiënt en de dagelijkse zorgpraktijk. Dat onderzoek is vaak praktischer en direct toepasbaar op de werkvloer. We willen vooral dat verpleegkundigen en patiënten op de afdeling er écht iets aan hebben.”
Een nieuwe onderzoekslijn opbouwen
Om verpleegkundig onderzoek binnen het AVL verder vorm te geven, is een kwartiermaker aangesteld. Ellen houdt zich onder andere bezig met het opzetten van de verpleegkundige onderzoekslijn, het ontwikkelen van samenwerkingen en het aanvragen van subsidies. Ellen: “Er lag nog geen bestaande structuur. Dus we bouwen nu echt aan de basis: welke thema’s passen bij het AVL, hoe organiseren we ondersteuning, hoe zorgen we voor financiering en hoe helpen we verpleegkundigen om onderzoek te doen?”
Onderzoek vanuit de praktijk
De onderwerpen voor onderzoek ontstaan vaak direct vanuit signalen op de afdeling. Een van de projecten waar momenteel aan wordt gewerkt, richt zich op symptoomsignalering bij patiënten. Merel: “Verpleegkundigen voelen vaak wel aan dat er meer speelt bij een patiënt, maar vinden het lastig om het gesprek te openen. Samen met andere ziekenhuizen onderzoeken we hoe een nieuwe vragenlijst verpleegkundigen kan ondersteunen bij gesprekken over lichamelijke, psychische en spirituele klachten. Zo’n vragenlijst kan helpen om onderwerpen bespreekbaar te maken.
Een ander project richt zich op hoofdhuidkoeling en neuropathie bij patiënten die chemotherapie krijgen. Daarbij onderzoeken we hoe we verpleegkundige zorg rondom deze behandelingen kunnen verbeteren.”
Meer ontwikkelmogelijkheden voor verpleegkundigen
Ellen: “Als kwartiermaker kijk ik ook naar scholing en kennisdeling binnen het ziekenhuis. We willen verpleegkundigen niet alleen helpen bij het uitvoeren van onderzoek, maar ook bij het gebruiken van onderzoek in de dagelijkse praktijk. Bijvoorbeeld: hoe lees je een wetenschappelijk artikel? Wanneer is onderzoek betrouwbaar? En hoe vertaal je dat naar de zorg voor patiënten?”
De nieuwe rollen moeten niet alleen bijdragen aan betere zorg, maar ook aan het behoud en de ontwikkeling van verpleegkundigen. Merel: “Voor collega verpleegkundigen die meer behoefte hebben aan verdieping of nieuwe uitdagingen kan deze nieuwe rol heel interessant zijn. Ik hoop ook een voorbeeld te zijn voor andere verpleegkundigen zodat zij ook kleine onderzoeksvragen uit de praktijk gaan oppakken. Eigenlijk doet iedere verpleegkundige al aan onderzoek. Iedereen loopt wel eens tegen een vraagstuk aan op de afdeling. Wij willen collega’s helpen om daar op een gestructureerde manier mee aan de slag te gaan. Denk bijvoorbeeld aan ondersteuning bij een kleine onderzoeksopzet, het maken van een posterpresentatie of deelname aan een congres.”
Dromen voor de toekomst
Onze ambities zijn groot. Ellen: “We hopen dat over een paar jaar verpleegkundig onderzoek volledig ingebed is binnen het AVL. Het zou mooi zijn als verpleegkundig onderzoek net zo vanzelfsprekend wordt als medisch onderzoek. Met meerdere masterverpleegkundigen, structurele financiering, onderwijs, onderzoeksprojecten en misschien zelfs promotietrajecten.”
Merel: “En ons belangrijkste doel hierbij blijft: dichtbij de praktijk. We willen onderzoek doen dat direct impact heeft op de zorg. Voor patiënten én voor verpleegkundigen.
