Pneumostat in de thuissituatie

Inleiding

U bent opgenomen, of opgenomen geweest, in verband met een ingreep van de thorax (borstkas). Bij deze ingreep is er een thoraxdrain in uw borstkas ingebracht voor het afzuigen van overtollig vocht en lucht uit de borstkas. Als de luchtlekkage (lekken van overtollig lucht uit de borstkas) verdwenen is en de long weer goed ontplooid is, kan de thoraxdrain verwijderd worden. In sommige gevallen kan deze luchtlekkage langer aanhouden en kan de drain nog niet verwijderd worden. In dat geval kan het zijn dat u met een thoraxdrain naar huis mag. Aan het einde van deze thoraxdrain wordt dan een Pneumostat bevestigd.

In dit document vindt u informatie over:

1. Luchtlekkage in de thoraxholte.
2. De Pneumostat.
3. Het gebruik van de Pneumostat in de thuissituatie.
4. Leefregels

Het doel van dit document is om u en uw naasten te informeren over luchtlekkage en het verzorgen van de Pneumostat in de thuissituatie.

Luchtlekkage in de thoraxholte

De thorax, ook wel de borstkas genoemd, strekt zich uit van de onderzijde van de nek tot de middenrifspier (diafragma). De hoofdorganen in de borstkas zijn het hart, de longen, de slokdarm en meerdere grote bloedvaten. In de pleuraholte (de ruimte tussen het longvlies en borstvlies) heerst een negatieve druk. Deze (onder)druk is nodig voor het goed kunnen ontplooien van de longen en bij het in- en uitademen.

Bij een ingreep van de thorax ontstaat er een defect in de pleuraholte, waardoor de negatieve druk wegvalt (en er positieve druk ontstaat). Hierdoor kan de long zich aan de aangedane zijde niet goed ontplooien. Daarom wordt er aan het einde van de ingreep een thoraxdrain geplaatst om overtollig vocht en lucht in de thorax af te zuigen. Op deze manier krijgt de pleuraholte de gelegenheid om te herstellen.

In de meeste gevallen kan de thoraxdrain met drie tot vijf dagen verwijderd worden. Het verwijderen van de drain is doorgaans pijnloos. In sommige gevallen kan deze luchtlekkage langer dan een week aanhouden en kan de drain nog niet verwijderd worden. In dat geval kan het zijn dat u met een thoraxdrain naar huis gaat. Aan het einde van deze thoraxdrain wordt dan een Pneumostat bevestigd.

De Pneumostat

De Pneumostat (Atrium) is een klep voor op een thoraxdrain waarmee veilig lucht gedraineerd/verwijderd kan worden uit de thoraxholte. Gedurende uw opname in het ziekenhuis wordt de thoraxdrain actief afgezogen middels een Medela pomp, echter bij de pneumostat draineert het lucht doordat dit naar buiten geperst wordt (bijvoorbeeld tijdens de ademhaling en drukverhogende momenten zoals hoesten). De Pneumostat ziet er als volgt uit:

De klep is zo ontwikkeld dat er alleen lucht de thoraxholte uit kan. Er kan geen lucht terug de thorax in stromen (bijvoorbeeld bij inademing). Wanneer u hoest en er is nog sprake van luchtlekkage, dan zal de klep een fluitend geluid maken. De Pneumostat kan ook overtollig vocht laten afvloeien in het compartiment. Het compartiment om vocht af te voeren heeft een capaciteit van 30 milliliter. Als het compartiment vol is kan het vocht eventueel afgetapt worden met een spuit. Hiervoor is geen naald nodig.

Het gebruik van de Pneumostat in de thuissituatie

De Pneumostat dient eenmaal per week verschoond te worden. Omdat dit een (potentieel) risicovolle handeling is zal deze uitgevoerd worden door bijvoorbeeld de thuiszorg of huisarts. Indien gewenst kunt u wel instructie krijgen hoe u het compartiment voor vocht moet af tappen. Dit gaat als volgt:

Benodigdheden:

• Alcohol 70%
• Twee steriele 10x10 gazen
• Luerlock spuit 10cc
• Celstofmat (verkrijgbaar bij o.a. Kruidvat).

Werkwijze:

• Was de handen;
• Creëer een schoon werkveld, bij voorkeur middels een celstofmat en leg de Pneumostat hierop;
• Open de verpakkingen van de steriele gazen en bevochtig deze met alcohol 70%;
• Desinfecteer de poort van de Pneumostat, deze zit aan de onderzijde van de Pneumostat;
• Wacht tot de alcohol is verdampt (dit is ongeveer 30 seconden)
• Open de verpakking van de Luerlock spuit en draai deze op de poort van de Pneumostat;
• Trek het wond/pleuravocht op;
• Herhaal deze handeling zo nodig;
• Draai de Luerlock spuit van de poort en gooi deze weg. Desinfecteer de poort met een gaasje met alcohol 70%;
• Zorg dat de Pneumostat na deze handeling weer veilig gefixeerd zit aan uw borst, dan wel uw buik. Op deze manier kan er geen spanning op de thoraxdrain komen te staan.

Let op:
Indien er meer dan vier keer per dag pleuravocht gedraineerd moet worden (omdat het reservoir snel volloopt), neem dan contact op met het ziekenhuis.

Leefregels

Douchen
U mag douchen met een Pneumostat, baden en zwemmen mag echter niet. U dient ervoor te zorgen dat het witte gedeelte van de Pneumostat (de luchtklep) zo droog mogelijk blijft.

U mag de luchtklep van de Pneumostat niet afplakken met een gaasje of tape. De lucht moet altijd via de Pneumostat uit de thorax weg kunnen.

Wanneer contact met het ziekenhuis

De thoraxdrain is eruit gevallen.

• Probeer de thoraxdrain niet zelf terug te plaatsen in het lichaam
• Bedek het gaatje dat ontstaan is, direct met een gaasje en plak dit gaasje aan 3 van de 4 zijden af met een tape of meegeleverde folie. Zorg ervoor dat 1 van de zijden van het gaasje niet afgeplakt wordt, zodat er eventueel lucht onder het gaasje kan ontsnappen.
• Neem daarna direct contact op het met ziekenhuis en vertel wat er is gebeurd

De Pneumostat is van de thoraxdrain gevallen.

• Neem direct contact op met het ziekenhuis