Colostoma (stoma op de dikke darm)

Een colostoma is een kunstmatige uitgang van de dikke darm (het colon) waar ontlasting doorheen komt. De ontlasting komt naar buiten via een opening in de buikwand. Een colostoma kan worden aangelegd als een gedeelte van de dikke darm of endeldarm (en eventueel anus) wordt verwijderd. Er wordt een deel van de dikke darm door de buikwand naar buiten gehaald, zodat hier een stoma (opening) gevormd kan worden. De ontlasting loopt (voor een deel) door de dikke darm, waardoor deze brijig tot vast van dikte kan zijn.

Verschillende stoma

Bollen

Eindstandig colostoma

Bij een eindstandig colostoma is er één opening in de stoma aanwezig waaruit de ontlasting komt. Afhankelijk van uw situatie zit het resterende deel van de dikke darm nog in uw buik. Dit stuk darm maakt nog slijm aan en dit komt via de anus naar buiten. Een eindstandig stoma is vaak blijvend (bijvoorbeeld wanneer de twee uiteinden van de dikke darm niet meer aan elkaar gemaakt kunnen worden).

Bollen

Dubbelloops colostoma

Bij een dubbelloops colostoma zijn er twee openingen. Één voor ontlasting en één voor het slijm. Beide openingen worden naast elkaar vastgehecht en vormen de stoma. Soms komt er ook nog wat slijm via de anus naar buiten. Een dubbelloops stoma is vaak tijdelijk en legt de chirurg aan als de darm tot rust moet komen of moet genezen.

Hoe werkt een colostoma?

Een colostoma zit meestal aan de linkerkant van uw buik, schuin onder de navel. De exacte locatie van de stoma hangt af van de operatie en de vorm van uw buik. Het is belangrijk dat u de stoma kunt zien. Voor de operatie bekijkt de stomaverpleegkundige samen met u wat de beste plek is voor uw stoma.

Een stoma is rood of roze van kleur en steekt meestal enkele centimeters uit de buik. In de stoma zit geen gevoel, omdat er in de darm geen zenuwuiteinden zitten. Er zit geen kringspier in de stoma. Door het samentrekken van de darm komt de ontlasting vanzelf naar buiten. Er ontstaat vaak wel een ritme in het ontlastingspatroon. De ontlasting wordt opgevangen in een opvangzakje. Dit opvangzakje wordt aan de buik geplakt. 

Wat kunt u verwachten?

Voor de operatie

Voor de operatie heeft u een gesprek met de stomaverpleegkundige. 

Uw verpleegkundige informeert u over de aanleg van een stoma en de gevolgen hiervan. U kunt de stomamaterialen zien en u krijgt uitleg over de verzorging van de stoma. U bepaalt samen met uw stomaverpleegkundige waar de stoma op de buik komt.

Na de operatie

Meteen na de operatie zit er een stomazak over uw stoma. De eerste dag is dit een doorzichtige zak, zodat de verpleegkundigen uw stoma goed kunnen zien zonder het zakje eraf te halen. Het stomamateriaal kleeft aan de huid rond de stoma. De volgende dag krijgt u ander stomamateriaal. Dit is niet doorzichtig maar beige van kleur.

In de dagen na de operatie betrekt de afdelingsverpleegkundige u bij de zorg voor uw stoma, zodat u zelf voor uw stoma kan zorgen. U brengt onder begeleiding van de afdelingsverpleegkundige het 1- of 2-delig materiaal aan. U oefent tijdens de opname met beide soorten materiaal, zodat u samen met de stomaverpleegkundige kunt kiezen wat het beste bij u past. De stomaverpleegkundige komt tijdens uw opname langs om de stoma te beoordelen op vitaliteit en u te begeleiden in de keuze voor stomamateriaal. 

Thuis

Tijdens uw opname leert u uw stoma te verzorgen. Voordat u naar huis gaat, spreekt u met de stomaverpleegkundige. Zij geeft u aanvullende tips en adviezen over het verzorgen van de stoma.

 In principe kunt u zelf uw stoma verzorgen als u naar huis gaat. U bespreekt met de stomaverpleegkundige welk materiaal u thuis wilt gebruiken. Zij meldt u aan bij een medisch speciaalzaak, waar zij de stomamaterialen bestelt voordat u naar huis gaat. U moet zelf herhaalbestellingen plaatsen. Mocht u nieuwe materialen nodig hebben die u nog niet eerder heeft besteld, kunt u contact opnemen met de stomaverpleegkundige. 

Ook vertelt de stomaverpleegkundige tijdens het gesprek wanneer en hoe u contact op kunt nemen bij vragen of problemen.

Contact

U kunt de stomaverpleegkundige dagelijks bereiken op het telefonisch spreekuur tussen 9 en 10.30 uur. Voor het maken van een afspraak kunt u bellen met het afsprakenbureau van poli 2.

Neem contact op met uw stomaverpleegkundige bij:

  • Veranderingen aan de stoma;
  • Huidveranderingen of huidproblemen rondom de stoma;
  • Lekkageproblemen;
  • Vragen over werkhervatting, sport, materialen, seksualiteit, vakantie, verwerkingsproblemen, etc.

Nazorg

U komt ongeveer zes weken na de operatie ter controle bij de stomaverpleegkundige op de poli. Zij bekijkt met u de stoma en het materiaal. Indien nodig wordt het stomamateriaal aangepast.

U ziet de stomaverpleegkundige ongeveer drie maanden daarna weer, vervolgens na zes maanden en vanaf dan één keer per jaar. Indien nodig worden er extra afspraken ingepland.

Irrigeren

Irrigeren is het spoelen van de dikke darm met behulp van lauw water. Irrigeren kan alleen bij een colostoma. Eén keer per 1 of 2 dagen wordt de darm schoongespoeld met water. Dit spoelen gebeurt door middel van een spoelsysteem. 

Het doel van irrigeren is om gedurende de dag geen ontlasting via de stoma te krijgen. Hierdoor kunt u een kleiner stomazakje op doen. De darm en het lichaam moeten wennen aan het spoelen. Dit kan tot wel 3 maanden duren.

Als u interesse heeft in het irrigeren van de stoma, maak dit dan kenbaar bij uw stomaverpleegkundige. Voor irrigeren is altijd een akkoord nodig van de behandelend arts. Het irrigeren wordt aangeleerd door een verpleegkundige van de medisch speciaalzaak waar u uw stomamaterialen bestelt. Zij komt bij u thuis langs. De stomaverpleegkundige van het AVL regelt dit voor u.