Abirateron

Inleiding

Uw arts heeft voorgesteld om te beginnen met een behandeling met abirateron. Abirateron wordt voorgeschreven aan patiënten met uitgezaaide (gemetastaseerde) prostaatkanker. Abirateron geneest de prostaatkanker niet. Het kan de voortgang van de ziekte tijdelijk stoppen. Daarmee kunnen klachten minder worden of stoppen.

Abirateron is een medicijn dat de aanmaak van mannelijke hormonen in het lichaam blokkeert. De groei van kankercellen in de prostaat is afhankelijk van hormonen die door het lichaam zelf worden gemaakt. Deze hormonen zijn androgenen, bijvoorbeeld testosteron. Het remmen van de aanmaak van deze androgenen door de zaadballen is een belangrijk onderdeel van de behandeling. Maar ook de bijnieren en de prostaatkankercellen zelf kunnen androgenen gaan maken. Abirateron blokkeert de aanmaak van androgenen op deze verschillende plaatsen.

Abirateron wordt voorgeschreven in combinatie met prednison. Prednison vermindert een deel van de mogelijke bijwerkingen van abirateron.

Innemen van abirateron

Abirateron
U neemt 1 keer per dag twee tabletten van 500 mg in zijn geheel met water. Breek de tabletten niet bij het innemen. U mag 2 uur voor de inname en 1 uur na de inname van de tabletten niets eten. U mag wel water drinken. Deze 2 tabletten moeten iedere dag op hetzelfde tijdstip ingenomen worden.

Prednison
U neemt 2 keer per dag één tablet prednison van 5 mg met water in (totale dagelijkse dosis is 10 mg). U kunt dit het beste innemen tijdens de maaltijd, bijvoorbeeld bij het ontbijt en het avondmaal. De prednison kunt u daarom niet gelijk met de abirateron innemen.

Het is belangrijk dat uw arts op de hoogte is van welke geneesmiddelen u verder gebruikt. Dat geldt zowel voor geneesmiddelen die u op voorschrift krijgt als middelen die u zonder voorschrift koopt (met inbegrip van kruidenpreparaten en vrij verkrijgbare geneesmiddelen). Wanneer u abirateron gebruikt, zijn niet alle andere medicijnen toegestaan.

Tijdens de behandeling

Tijdens de behandeling met abirateron heeft u regelmatig een gesprek met uw behandelend arts of verpleegkundig specialist. De eerste 3 maanden heeft u iedere maand een afspraak. Tijdens deze controles meten we uw bloeddruk en wordt er een bloedtest gedaan. Daarmee controleren we onder andere uw leverfunctie en kaliumgehalte. Als u goed reageert op de medicatie neemt de frequentie van deze controles af naar 1 keer per 3 maanden.

Bijwerkingen en adviezen

Hier staan alleen de meest voorkomende bijwerkingen. Het is goed om te weten dat deze bijwerken kunnen voorkomen maar dat dit niet altijd hoeft.

• Vermoeidheid
• Oedeem
• Spierpijn
• Diarree
• Urineweginfectie

Vermoeidheid

Tijdens de behandeling kunt u merken dat u minder energie heeft, sneller vermoeid raakt en emotioneel kunt zijn. Probeer hier rekening mee te houden in uw dagelijks leven door voldoende rust te nemen.

Spierpijn

Tijdens de behandeling kunt u last krijgen van spierpijn. Het verschilt per persoon hoeveel last u hiervan heeft. Als u last heeft van spierpijn kan warmte verlichting geven. Hiervoor kunt u gebruik maken van bijvoorbeeld een warm kompres, een warmtepleister of -zalf.

Een warm bad kan ook verlichting geven. Neem contact op met uw behandelend arts als u hevige spierpijn heeft.

Oedeem (vasthouden van vocht)

Tijdens de behandeling kunt u last krijgen van oedeem en daardoor de volgende klachten:

• vochtophoping op plaatsen van uw lichaam waar er normaal gesproken niet of nauwelijks vocht aanwezig is;
• minder plassen;
• dikke enkels, voeten en/of benen, handen of armen;
• toename van het gewicht;
• kortademigheid.

We raden aan om uzelf regelmatig te wegen om zo uw gewicht in de gaten te houden. Neem contact op met uw behandelend arts als u merkt dat u in korte tijd veel bent aangekomen of als u kortademig wordt.

Diarree

Door de behandeling kunt u last krijgen van uw darmen. Iedereen heeft een ander ontlastingspatroon. Het is belangrijk dat uw stoelgang regelmatig is en niet te veel afwijkt van het normale patroon. Diarree is een waterige, dunne ontlasting die meer dan 4 keer per dag voorkomt. De opname van vocht en voedingsstoffen in uw darmen is dan verstoord. Bij diarree worden voedingsstoffen in de darmen minder goed opgenomen. Als u tijdens de behandeling last krijgt van diarree, kunt u de volgende klachten krijgen:

• buikpijn/buikkrampen;
• vaker de aandrang hebben om naar het toilet te gaan;
• dunne ontlasting.

Als u last heeft van diarree is het belangrijk dat u veel drinkt om het vochtverlies aan te vullen en op peil te houden. Dit betekent dat u minimaal 1,5 - 2 liter per dag moet drinken; dit zijn 12 - 16 kopjes of 11 - 14 bekers. Het beste is om water, thee, bouillon (vooral zout) te drinken om de tekorten aan te vullen die de diarree veroorzaakt. Probeer prikkelende of scherpe voeding te vermijden. Eet geen grote maaltijden en geen vet, geen grove vezels en geen gasvormende producten, zoals ui, knoflook, kool, prei. Drink geen koolzuurhoudende drank (met prik), geen koffie en geen alcohol.

Een stoppend dieet heeft geen effect. Vraag zo nodig advies aan een diëtist.

Neem bij de volgende klachten contact op met uw behandeld arts:

• als u last krijgt van diarree, die langer dan 48 uur aanhoudt of waterdun is, met een frequentie van meer dan 6 keer per dag;
• als er bloed bij de ontlasting zit;
• als u diarree heeft in combinatie met braken;
• als u niet of weinig kunt drinken of uw medicijnen niet kunt innemen.

Urineweginfectie

Tijdens de behandeling kunt u last krijgen van een urineweginfectie. Kenmerkende klachten zijn pijn bij het plassen, klachten van aandrang, frequent kleine beetjes plassen, troebele en/of stinkende urine, koorts en bloed in de urine. Heeft u last van een, of meerdere, van deze klachten, neem dan contact op met uw behandelend arts.

Combinatie met prednison

Eén van de mogelijke bijwerkingen van abirateron is dat het de productie van cortisol vermindert. Cortisol is een hormoon geproduceerd door de bijnieren. De bijnieren zijn verantwoordelijk voor de productie van verschillende hormonen die de zout- en waterhuishouding, de bloeddruk en bloedsuikerspiegels reguleren. Prednison is een medicijn dat werkt als cortisol. Het gebruik van prednison kan daardoor een deel van de bijwerkingen van abirateron verminderen of opheffen, zoals hoge bloeddruk, een laag kaliumgehalte in het bloed en zwelling van de benen als gevolg van het teveel vocht vasthouden door het lichaam. Om deze reden is het heel belangrijk om een behandeling met abirateron altijd te combineren met prednison.

Veel gestelde vragen

Wat gebeurt er na de behandeling?
De duur van uw behandeling hangt af van hoe u op abirateron reageert. De behandeling met abirateron wordt voortgezet zolang uw arts van mening is dat u baat heeft bij de behandeling. De behandeling kan worden stopgezet wanneer blijkt dat u geen baat heeft bij de behandeling of als u teveel last heeft van de bijwerkingen.

Wat te doen als u tabletten vergeet in te nemen:
Als u vergeten bent om de abirateron in te nemen op het gebruikelijke tijdstip, sla deze dosis dan over. De volgende dosis moet u innemen op het tijdstip dat u normaal gesproken gewend bent. Als u een dosis heeft gemist, moet u dat melden bij uw behandelend arts.

Mag ik alcohol innemen bij deze tabletten?

Een kleine hoeveelheid alcohol heeft geen effect op de werking en veiligheid van het geneesmiddel. Maar: alcohol kan de bijwerkingen van het maagdarmkanaal versterken omdat alcohol uw maag en darmen kan irriteren. Het wordt daarom afgeraden om alcohol te gebruiken tijdens de behandeling.

Mag ik autorijden en/of machines bedienen wanneer ik abirateron gebruik?

Het gebruik van abirateron heeft geen effect op uw vaardigheid om auto te rijden en/of machines te bedienen.

Hoe moet ik de tabletten bewaren?

U moet het geneesmiddel bewaren bij kamertemperatuur in de originele verpakking. Bescherm het geneesmiddel tegen licht, vochtigheid en warmte. Zorg ervoor dat het geneesmiddel altijd buiten het zicht en bereik van kinderen wordt bewaard.

Kan ik kinderen krijgen wanneer ik deze tabletten gebruik?

Als uw partner tijdens de behandeling zwanger wordt bespreekt u dit met uw behandelend arts. De kans dat u vruchtbaar bent tijdens deze behandeling is nihil, maar het wordt toch aangeraden om wel geschikte anticonceptie ter gebruiken. Bespreek met uw behandelend arts wat de meest geschikte optie voor u is.

Waar kunt u met vragen terecht?

Heeft u naar aanleiding van deze informatie nog vragen? Blijf daar dan niet mee zitten.

U kunt hiermee terecht bij:

• Uw behandelend arts;
• De verpleegkundig specialist;
• Het Centrum Patiënteninformatie.

Bij het Centrum voor Kwaliteit van Leven (CKvL) kunnen u of de mensen uit uw omgeving terecht met vragen over:

• De situatie waarin u zich bevindt;
• Uw ziekte en/of behandeling;
• Hoe het thuis nu moet;
• De mogelijkheid van inschakeling van een gezinshulp of een wijkverpleegkundige;
• Wanneer u gewoon eens wilt praten.