APD

Deze informatie is bedoeld als aanvulling op de informatie die uw arts en verpleegkundige u al gegeven heeft.

Het verloop van de kuur

Het medicament dat toegediend wordt, is:

Toediening:

• Het medicijn wordt op de dagbehandeling toegediend.
• Voor de toediening van de medicijnen wordt een infuus ingebracht.
• De frequentie waarin APD wordt gegeven varieert sterk per patiënt en indicatie en wordt door de behandelend arts bepaald.

Specifieke maatregelen:

• Na de toediening is het belangrijk om voldoende te drinken om schade aan de nieren te voorkomen.
• Voor de start moet uw kaak en mond worden gecontroleerd. APD kan de genezing van uw kaakbot na het trekken van tanden/kiezen ernstig belemmeren. Verzorg uw gebit goed en laat uw gebit regelmatig door de tandarts controleren. Overleg met uw arts als een tandheelkundige ingreep noodzakelijk is.
• Neem contact op met uw arts en tandarts als u problemen ervaart met uw mond of tanden zoals losse tanden, pijn of zwelling, of het niet genezen van zweren of wondvocht, aangezien dit tekenen kunnen zijn van een aandoening genaamd osteonecrose van de kaak.

Botafbraak bij kwaadaardige tumoren

APD wordt gegeven als er sprake is van botafbraak bij kwaadaardige tumoren. Om uit te kunnen leggen wat APD doet leggen we eerst iets uit over bot en botafbraak.

Wanneer is er sprake van gezonde botten?

Botten bestaan uit cellen die liggen in een hard raamwerk van kalk en verschillende eiwitten. Die cellen breken voortdurend het botweefsel af en vervangen dat door nieuw botweefsel. Er is sprake van gezonde botten als het proces van botopbouw en –afbraak in evenwicht is.

Wat houdt botafbraak bij kwaadaardige tumoren in?

Kwaadaardige tumoren kunnen er toe leiden dat het evenwicht van botopbouw en –afbraak verstoord raakt, ten gunste van de botafbraak. Kankercellen kunnen op een aantal manieren het bot aantasten. Ze kunnen uitzaaiingen in de botten vormen en daardoor plaatselijke botaantasting veroorzaken. Kankercellen kunnen vanuit een uitzaaiing die dicht tegen een bot aanligt het bot in groeien. Ook dit geeft plaatselijke botaantasting. Kankercellen kunnen ook stoffen produceren die via de bloedbaan in het botweefsel terechtkomen en daar botafbraak stimuleren. Dit laatste mechanisme veroorzaakt algehele botafbraak. 

Wat zijn de gevolgen van botafbraak door kwaadaardige tumoren?

Het belangrijkste gevolg is dat de stevigheid van het bot aangetast wordt, waardoor pijn optreedt en de kans op spontane botbreuken groter wordt. Daarnaast leidt deze vorm van botafbraak soms tot een verhoogd kalkgehalte in het bloed.

Dit kan aanleiding geven tot dorst, veel drinken, veel plassen, misselijkheid, moeilijke ontlasting, verminderde eetlust,

vorming van nierstenen, verminderde nierfunctie en tenslotte tot een verminderd bewustzijn.

Wat kunnen we er tegen doen?

Er zijn geneesmiddelen die speciaal ontwikkeld zijn om botafbraak veroorzaakt door kwaadaardige tumoren te remmen. De behandeling met bisfosfonaten kan daarbij effectief zijn.

Bisfosfonaten kunnen de volgende effecten hebben:

• verminderde botafbraak door tumoren;
• daling van het te hoge kalkgehalte in het bloed;
• verminderd risico op wervelfracturen en / of –vervormingen;
• minder botpijn;
• botbeschermend effect bij vroegtijdige behandeling;
• voorkoming of vertragen van nieuwe plekken van botafbraak.

Pamidronaat ofwel APD is een bisfosfonaat en beschikt dus onder andere over de bovengenoemde effecten.

De werking van bisfosfanaten

Voor een goed begrip van de werking van bisfosfonaten is het van belang om te weten dat er twee soorten botcellen zijn, te weten:

• osteoblasten: cellen die het bot opbouwen;
• osteoclasten: cellen die het bot afbreken.

Hoe werken bisfosfonaten?

Bisfosfonaten zoals APD, kunnen op de volgende manieren werken tegen botafbraak:

• Bisfosfonaten zorgen voor een directe remming van osteoclasten; ze worden opgenomen door het botweefsel en remmen ter plekke de activiteit van de osteoclasten.
• Bisfosfonaten verminderen het aantal botafbrekende cellen door de aanmaak van osteoclasten te remmen of door hun levensduur te verkorten.
• Bisfosfonaten hebben ook een indirecte remming; een stof die de vorming van de botafbrekende osteoclasten stimuleert, wordt geremd.

Bijwerkingen

Hieronder leest u meer over de bijwerkingen die het meest voorkomen bij deze kuur. U krijgt ook adviezen over wat u kunt doen.

Niet iedereen krijgt bijwerkingen. Sommige mensen hebben veel last van bijwerkingen. Anderen hebben weinig of geen klachten. De meeste bijwerkingen gaan weer over.

Hoeveel last u heeft van bijwerkingen, zegt niets over hoe goed de behandeling werkt. De adviezen in deze folder kunnen helpen, maar werken niet voor iedereen hetzelfde.

• Het meest komt een lichte temperatuursverhoging voor vlak na de toediening van de APD die 1 á 2 dagen aanhoudt. Bespreek dit met uw arts of verpleegkundige.
• Griepachtige verschijnselen kunnen optreden, zoals niet lekker voelen, vermoeidheid, rillingen, pijn over het hele lichaam, blozen. U mag hiervoor paracetamol nemen.

Waar kunt u met uw vragen terecht

Hebt u naar aanleiding van deze informatie nog vragen, blijf daar dan niet mee lopen.

U kunt hiermee terecht bij:

• uw behandelend arts;
• de verpleegkundige op de afdeling;
• de verpleegkundige op de dagbehandeling;
• het Centrum Patiënteninformatie.

Bij het Centrum voor Kwaliteit van Leven (CKvL) kunnen u of de mensen uit uw omgeving terecht met vragen over:

• de situatie waarin u zich bevindt;
• uw ziekte en/of behandeling;
• hoe het thuis nu moet;
• de mogelijkheid van inschakeling van een gezinshulp of een wijkverpleegkundige;
• of als u gewoon eens wilt praten.

Meer informatie

Voor aanvullende vragen kunt u ook terecht op het telefonisch verpleegkundig spreekuur. U vindt informatie over de bereikbaarheid van de verschillende spreekuren op: www.avl.nl/spreekuren.