Behandeling van lentigo maligna

Met imiquimod (Aldara^®) crème

Bij u is lentigo maligna gevonden. Dit is een voorstadium van kwaadaardige zonnesproet. U heeft samen met uw arts eventuele behandeling met Aldara crème besproken. Dit is een crème die u zelf thuis kunt aanbrengen. Deze folder legt uit hoe u dit moet doen.

Wat is een lentigo maligna?

Een lentigo maligna bestaat uit onrustige pigmentcellen. Deze pigmentcellen zitten in de meest oppervlakkige laag van de huid (opperhuid). De diepere huidlaag (lederhuid) is niet aangedaan. De belangrijkste oorzaak is de zon. Vaak gaat het om langdurig veel zonblootstelling in het verleden. Mensen met een lichte huidskleur hebben een groter risico om een lentigo maligna te krijgen dan mensen met een donkere huid.

Bij een lentigo maligna melanoom zijn de onrustige pigmentcellen veranderd in kankercellen. Deze cellen zijn ook in de onderste laag van de huid (lederhuid) aanwezig. Hierdoor is er kans op uitzaaiing naar de rest van het lichaam. De exacte kans dat een lentigo maligna een lentigo maligna melanoom wordt, is onbekend. De kans wordt geschat op maximaal 4%. De behandeling van lentigo maligna is bedoeld om de ontwikkeling van een lentigo maligna melanoom te voorkomen.

Hoe werkt Aldara^® crème?

Als een lentigo maligna te groot is, of als u niet geopereerd wilt worden, kunt u Aldara crème gebruiken. De werkzame stof in Aldara is imiquimod 5%. Deze stof zorgt ervoor dat uw eigen afweer in de huid de kankercellen aanvalt. Uw huid gaat hierdoor ontsteken. De ontsteking is nodig om een goed resultaat te kunnen bereiken. Ook de niet aangedane huid rondom de plek kan meedoen aan deze reactie. De ontsteking is niet besmettelijk.

Gebruik buiten de normale toepassing

Aldara crème wordt normaal gebruikt voor andere huidaandoeningen, zoals genitale wratten of andere vormen van huidkanker. Het gebruik bij lentigo maligna noemen we ‘off-label’. Dit betekent dat het middel niet speciaal voor deze ziekte is ontwikkeld, maar wel effectief kan zijn. Als u hierover vragen heeft, kunt u het beste contact opnemen met de afdeling Dermatologie van het Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis.

Hoe goed werkt de behandeling?

Uit onderzoek blijkt dat de huid minstens 10 weken moet ontsteken om de onrustige cellen op te ruimen. De kans dat de behandeling werkt is ongeveer 80%. Om deze kans te vergroten kan het zijn dat u eerst een vitamine-A (tretinoïne 0,05%) crème moet gebruiken. Deze vitamine-A crème helpt om oude huidcellen te verwijderen. Daardoor wordt de imiquimod (Aldara^®) crème beter opgenomen.

Hoe lang duurt de behandeling?

De hele behandeling duurt 12 of 14 weken, afhankelijk van het schema:

Soms duurt de behandeling iets langer. Bijvoorbeeld als de arts of verpleegkundig specialist een rustperiode met u heeft afgesproken.

Hoe gebruikt u Aldara^® crème?

1. Was uw handen goed voor en na het aanbrengen.
2. Spoel het te behandelen gebied met water (eventueel met milde zeep) en droog het goed.
3. Breng genoeg crème aan op de plek en een halve centimeter eromheen. Probeer rondom de ogen 5mm afstand te houden bij het aanbrengen.
4. Blijf binnen het gebied dat de arts heeft aangegeven.
5. Wrijf de crème in tot deze is opgenomen.
6. Na minstens 8 uur moet u de crème afwassen met water (eventueel met milde zeep).

U kunt ook een wattenstaafje of handschoen gebruiken om de crème aan te brengen.

Welke bijwerkingen kunt u krijgen?

Na ongeveer 2-3 weken ontstaat er een soort schaafwond. U kunt last krijgen van:

• Roodheid en ontsteking
• Jeuk, branderig gevoel of (milde) pijn
• Wondjes of korstjes
• Beetje bloedverlies
• Griepachtige klachten zoals koorts of vermoeidheid
• Maag-darmklachten
• Bij behandeling rond de ogen kan er ook een ontsteking van het oog ontstaan.

Als de klachten te heftig zijn of als er sprake is van oogklachten, neem dan contact op met uw arts of verpleegkundig specialist.

Wat kunt u zelf doen tegen bijwerkingen?

• Bij pijn of griepachtige klachten: neem paracetamol (2 keer per dag 2 tabletten van 500 mg).
• Gebruik géén Ibuprofen, dit kan de werking van de behandeling verminderen.
• Bij dikke korsten: smeer in de ochtend vaseline of olijfoliezeep op de plek, laat dit inwerken en spoel het voorzichtig af onder de douche.
• Als u naar buiten gaat, mag u de wond bedekken met een luchtige pleister.

Herstel van de huid

Na de behandeling zal de huid moeten herstellen. Klachten zoals jeuk of een onaangenaam gevoel kunnen tijdelijk aanhouden.

Hoe weet u of de behandeling heeft gewerkt?

Zes maanden na het einde van de behandeling wordt uw huid onderzocht met een speciale microscoop: de reflectie confocale microscoop. Hiermee kan de arts beter zien of er nog resten van lentigo maligna aanwezig zijn en of de behandeling is geslaagd. Als de behandeling niet volledig is gelukt, kan de arts besluiten om een stukje huid te onderzoeken met een huidbiopt. Dit bespreekt de arts dan met u.

Waar moet u op letten na uw behandeling?

Na de behandeling heeft uw huid tijd nodig om te genezen. Klachten zoals jeuk of een vervelend gevoel worden meestal vanzelf minder.

Maak een afspraak met uw arts of verpleegkundig specialist als:

• U na 3 weken nog steeds last heeft van jeuk of pijn.
• Uw klachten erger worden in plaats van beter.
• U nieuwe rode of bruinzwarte vlekken ziet op de behandelde plek die er eerst niet waren.
• Als er na de behandeling nieuwe bultjes of wondjes ontstaan in het behandelde gebied.

Deze klachten kunnen betekenen dat er meer onderzoek nodig is.

Contact tijdens de behandeling

Tijdens de behandeling heeft u regelmatig contact met uw arts of verpleegkundig specialist. Dit kan in het ziekenhuis zijn of via de telefoon. U kunt dan bespreken hoe het gaat en of u last heeft van bijwerkingen. U kunt dan ook uw vragen stellen. Als u een telefonische controle heeft, vraagt uw behandelaar soms om vooraf een foto te sturen. Foto’s kunt u per e-mail versturen naar: lm@nki.nl

Heeft u vragen of wilt u graag overleggen, maar valt dit niet samen met het afgesproken contactmoment? Neem dan contact op met het de poli Dermatologie van het AVL via het algemene nummer:

020 512 9111.

Behandeldagboek

In te vullen door patiënt:

• Startdatum voorbehandeling tretinoïne crème:
• Startdatum imiquimod (Aldara^®) crème:

Bijwerkingen:

Heeft u last van bijwerkingen? Zo ja, en indien onderstaande vragen op u van toeppassing zijn, verzoeken wij u aan te geven vanaf welke week deze zijn gestart.

• Heeft u last van roodheid?
• Ontstaat er een wond op de behandelplaats?
• Heeft u last van ontstekingsverschijnselen zoals pus?
• Heeft u last van griepachtige verschijnselen?
• Heeft u last van koorts?
• Heeft u last van pijn?

Zet een kruis bij de dagen waarop u heeft gesmeerd met de imiquimod (Aldara^®). Als er een rustperiode is afgesproken noteer dan een “P” van pauze.