Bekkenfysiotherapie

Wat is bekkenfysiotherapie?

Bekkenfysiotherapie is een erkende specialisatie binnen de algemene fysiotherapie. De titel “geregistreerd bekkenfysiotherapeut” mag alleen gebruikt worden door bekkenfysiotherapeuten die naast de opleiding fysiotherapie ook de driejarige master bekkenfysiotherapie hebben afgerond. De bekkenfysiotherapeut helpt mensen met klachten in het bekkengebied en is gespecialiseerd in het onderzoeken en behandelen van klachten in de buik-, het bekken-, en bekkenbodemgebied bij mannen en vrouwen.

De bekkenbodem

De bekkenbodem is een spierlaag onder in het bekken die de buikorganen draagt en een bijdrage levert aan de stabiliteit van het bekken. De bekkenbodemspieren hebben door aanspanning en ontspanning een belangrijke functie bij plassen, ontlasten, vrijen, zwangerschap, lichaamshouding en beweging.

Bij de volgende klachten kunt u terecht bij een bekkenfysiotherapeut:

• Ongewild verlies van urine en/of ontlasting;
• Niet te onderdrukken aandrang om vaak te plassen/ontlasten;
• Moeite met plassen (bijvoorbeeld niet goed kunnen uitplassen) en/of ontlasting (obstipatie);
• Seksuele klachten die samenhangen met de bekkenbodemspieren, denk bijvoorbeeld aan: pijn bij het vrijen of erectiestoornissen.
• Voor en na operaties in het bekken of de onderbuik (bijvoorbeeld prostaat-, blaas-, darm- of gynaecologische operaties);
• Pijnklachten in de onderbuik, bekkenregio, rond de anus of geslachtsdelen;
• Klachten als gevolg van verzakking van de blaas, baarmoeder of darmen.

Hoe ziet de behandeling bij de bekkenfysio-therapeut eruit?

Voor de behandeling krijgt u eerst een uitgebreid vraaggesprek om uw klachten goed in kaart te brengen. Als het nodig is wordt er daarna een afspraak gemaakt voor vervolgonderzoek door de bekkenfysiotherapeut. Zo nodig doet de bekkenfysiotherapeut een inwendig onderzoek.

De behandeling bestaat uit:

• Oefeningen om de controle over de blaas en darmen te verbeteren en/of het herstellen van de seksuele functie;
• Aanleren van een juiste toilethouding en toiletgedrag;
• Leren voelen en bewust worden wat u met de bekkenbodemspieren doet en hoe dit samenhangt met uw klachten.

De bekkenfysiotherapeut leert u de bekkenbodemspieren te trainen, de functie te herstellen en weer op de juiste manier in het dagelijks leven te gebruiken. Hierbij kunnen hulpmiddelen en/of apparatuur worden ingezet om de werking van de bekkenbodemspieren te beoordelen, te leren herkennen en te oefenen.

Waarom een inwendig onderzoek?

Een inwendig onderzoek geeft inzicht in het functioneren van uw bekkenbodemspieren. Bij een inwendig onderzoek beoordeelt de bekkenfysiotherapeut via de vagina en/of anus de spieren van de bekkenbodem. De bekkenfysiotherapeut onderzoekt de kracht, het uithoudingsvermogen, de coördinatie en de mate van spanning en ontspanning van de bekkenbodemspieren. Op deze manier kan de bekkenfysiotherapeut vaststellen of er een relatie is tussen uw klachten en de bekkenbodemfunctie.

Voor het inwendig onderzoek wordt uw toestemming gevraagd. U kunt het onderzoek op elk moment onderbreken of stoppen.

Toiletgedrag en adviezen

Plassen

• Ga goed rechtop op het toilet zitten, met beide voeten plat op de grond en de benen ontspannen. Ga niet ‘hangen’ op een verhoogd toilet. Zet eventueel een voetenbankje onder uw voeten. Zorg ervoor dat uw broek helemaal naar beneden is tot de enkels en niet knelt rondom de knieën.
• Begin voor het plassen met het ontspannen van de bekkenbodemspieren. Ga in de goede houding zitten: met beide voeten plat op de grond. Kantel het bekken wat naar voren, zodat de blaas boven de plasbuis komt te liggen.
• Neem de tijd, het kan even duren voordat de blaas leeg is.
• Probeer tijdens het plassen zo min mogelijk mee te persen, dit kan de plasbuis soms zelfs een beetje dicht drukken. Laat de urine zoveel mogelijk vanzelf stromen. Dit kunt u doen door zo goed mogelijk te ontspannen en door:
• Ondertussen rustig uit te ademen door met de lippen lichtjes op elkaar geperst de lucht uit de mond te laten ontsnappen;
• Rustig via de neus in te ademen en via de mond weer uit;
• Te neuriën.
• Als u denkt dat de blaas leeg is, kantel het bekken nog een paar keer voor- en achterover, en van links naar rechts. Vervolgens ontspant u de bekkenbodem weer om eventueel de laatste urine uit te plassen.
• Voorkom “stippeltjes of streepjes plassen”. Dit is geen goede oefening en kan leiden tot het achterblijven van urine en daardoor tot urineweginfecties.

De goede houding op het toilet om te plassen:

Toiletgedrag en adviezen

Ontlasten

• Voelt u aandrang voor ontlasting, ga dan meteen naar het toilet.
• Ga met een ronde/bolle rug (iets onderuit gezakt) op het toilet zitten, met beide voeten plat op de grond en de benen ontspannen. Ga niet ‘hangen’ op een verhoogd toilet. Zet eventueel een voetenbankje onder uw voeten. Zorg ervoor dat uw broek helemaal naar beneden is tot de enkels en niet knelt rondom de knieën.
• Begin met het ontspannen van de bekkenbodemspieren. Dit kunt u doen door diep te zuchten/buikademhaling toe te passen.
• Neem de tijd.
• Kantel, als de passage van de ontlasting moeilijk verloopt, een paar keer het bekken in het ademtempo. Maak tijdens de uitademing een bolle rug en tijdens de inademing een holle rug.
• Perst u zo nodig rustig, maar heel weinig mee. Richt hierbij de druk richting anus tijdens een uitademing. Het is beter om helemaal niet mee te persen als het zonder persen ook lukt.