Wat zijn de bijwerkingen van chemotherapie?

behandeling van slokdarmkanker

De volgende bijwerkingen komen het vaakst voor bij chemotherapie. We benadrukken dat deze bijwerkingen kunnen maar niet hoeven voorkomen. De meeste bijwerkingen zijn van tijdelijke aard.

Misselijkheid en braken

• Door o.a. irritatie van het maagslijmvlies ontstaat misselijkheid en braken.
• Medicijnen kunnen helpen tegen misselijkheid en braken, bespreek dit met uw arts of verpleegkundig specialist.
• Probeer zelf uit waar u wel tegen kunt en waar niet. Dit kan voor iedereen anders zijn.
• Gebruik regelmatig lichte kleine maaltijden. Een lege maag kan namelijk ook een misselijk gevoel geven.
• Eet op tijdstippen dat u minder misselijk bent, zelfs 's nachts als u wakker bent.
• Probeer te eten, maar forceer uzelf niet tot eten, maar haal de "schade" tussen de kuren in.
• Bepaalde geuren kunnen misselijkheid verergeren. Zorg voor een frisse kamer en frisse lucht.
• Probeer in elk geval per dag 1,5 liter vocht te drinken.

Wat kunt u doen tegen misselijkheid?

Hieronder een aantal voedingsadviezen van patiënten die ervaring hebben met misselijkheid:

• Laat de maag langzaam wennen aan vaster voedsel.
• Niet met een lege maag opstaan of naar bed gaan.
• Warme gerechten kunnen tegenstaan. Een alternatief is bijvoorbeeld een koude maaltijdsalade. Deze smaakt vaak beter en is even "gezond".
• Gebruik koude koolzuurhoudende dranken, met name cola of gingerale.
• Drink koffie en thee liever met melk.

Smaakverandering

• Smaakverandering kan leiden tot verminderde eetlust. Hier is weinig tegen te doen. Probeer veel verschillende producten uit. Een diëtist kan u tips geven.
• Als u weinig proeft, is het extra belangrijk dat het eten er aantrekkelijk uitziet.
• Een goede mondhygiëne kan helpen. Poets regelmatig uw tanden.

Invloed op de werking van het beenmerg

• Verminderd aantal witte bloedlichaampjes (leukocyten) geeft een verhoogde kans op infecties.
• Verminderd aantal bloedplaatjes (trombocyten) geeft een verhoogde kans op blauwe plekken, een bloedneus en bloedend tandvlees.
• Verminderd aantal rode bloedlichaampjes(erytrocyten) geeft een kans op bloedarmoede.
• De remming van aanmaak van bloedlichaampjes door het beenmerg is tijdelijk van aard.

Vermoeidheid of verminderde energie

• Het kan zijn dat u tijdens de behandeling minder energie heeft, sneller vermoeid raakt en emotioneel kunt zijn.
• Houd hier rekening mee in uw dagelijks leven; neem voldoende tijd om te rusten.

Invloed op de seksualiteit

• Ook tijdens een chemokuur blijft seksueel contact mogelijk. Het kan zijn dat u minder of geen zin hebben in vrijen of geslachtsgemeenschap.
• Door de irritatie van het slijmvlies van de vagina kan seksueel contact een branderig gevoel geven of pijnlijk zijn.
• Het gebruik van een glijmiddel kan een oplossing zijn.
• Tijdens een behandeling met chemotherapie is een goede vorm van anticonceptie noodzakelijk, bespreek dit met uw arts.

Gewricht- en spierpijn

• Er kan spierzwakte of spierpijn optreden. Deze klachten kunnen enkele dagen na de behandeling optreden.
• Neem contact op met uw verpleegkundig specialist of arts voor pijnmedicatie.

Opgejaagd gevoel door dexamethason

• Dit kan zich uiten in opvliegers.
• U kunt moeite hebben met inslapen.
• U kunt ook onrustige benen (restless legs) krijgen.

Haaruitval

• Haaruitval komt bij dit behandelschema bij ongeveer 10% van de mensen voor.

Irritatie en/of ontsteking van het mondslijmvlies

• U kunt hierdoor een droge mond hebben of juist een overmatige speekselproductie.
• U kunt hierdoor last hebben van taai slijm in uw mond.
• U kunt hierdoor last krijgen van wondjes in uw mond.

Wat kunt u doen tegen irritatie en/of ontsteking van het mondslijmvlies?

• Goede mondhygiëne is belangrijk bij het voorkomen en behandelen van irritatie en/of ontsteking van het mondslijmvlies.
• Poets regelmatig uw gebit met een zachte tandenborstel.
• Spoel uw mond 4 tot 6 maal per dag met zout water (1 theelepel op 250 cc water).
• Vet regelmatig uw lippen in, dan ontstaan er minder snel kloofjes.
• Gebruik bij een droge mond een zuurtje of kauwgom.
• Meld bij een bezoek aan de tandarts dat u met chemotherapie wordt behandeld.
• Probeer vooral zacht vloeibaar voedsel te eten zoals macaroni, omelet en soep. En vermijd scherpe kruiden, zoute en zure producten zoals sinaasappels.
• Let op met dranken en eten dat te warm is.
• Een waterijsje is prettig bij een droge of pijnlijke mond.
• Bij een pijnlijke mond met wit beslag neemt u contact op met uw verpleegkundig specialist.

Tintelingen en doof gevoel in vingertoppen en tenen

• Geef dit door bij een volgend ziekenhuisbezoek.

Oorsuizen en/of verminderd gehoor

• Dit komt zelden voor. Het verminderen van het gehoor begint bij de hoge tonen. Geef dit door bij een volgend ziekenhuisbezoek.

Allergische reactie na eerdere behandeling met carboplatine of reactie op paclitaxel*

• Dit treedt op tijdens toediening of direct aansluitend op de kuur.
• Klachten kunnen zijn: jeuk, huiduitslag, kortademigheid, lage bloeddruk, warmtegevoel, koorts.
• Neem contact op met uw verpleegkundig specialist of arts en bespreek op welke wijze de behandeling voortgezet zal worden.

Diarree

• Dit komt door irritatie van het darmslijmvlies.
• Zorg voor voldoende vocht inname: 1,5 tot 2 liter per dag.
• Een speciaal dieet is niet zinvol.

Wanneer waarschuwen?

Neem contact op met uw verpleegkundig specialist, arts of dienstdoende art als:

• U aanhoudend misselijk bent en/of moet braken, ondanks het gebruik van medicijnen hiertegen.
• Er spontaan blauwe plekken ontstaan.
• U regelmatig een bloedneus heeft die moeilijk te stelpen is.
• U koorts heeft hoger dan 38,5 ° C.