Biobank voor bloed en bloedproducten

Informatie voor vrijwilligers

Proefpersoneninformatie voor deelname van vrijwilligers aan medisch wetenschappelijk onderzoek

Wij vragen u eenmalig maximaal drie buisjes bloed te laten afnemen bij de bloedafname van het Antoni van Leeuwenhoek (AVL) voor toekomstig medisch wetenschappelijk onderzoek. U beslist zelf of u hieraan mee wilt doen. Om mee te doen is wel uw schriftelijke toestemming nodig. Voordat u beslist of u wilt meedoen aan deze bloedafname kunt u deze folder doorlezen. Deze folder bevat informatie waarmee u kunt afwegen of u wilt meedoen aan deze bloedafname. De onderzoeken worden opgezet door onderzoekers werkzaam bij het Antoni van Leeuwenhoek.

Voordat u beslist of u wilt meedoen aan deze bloedafname, krijgt u uitleg over waarvoor dit bloed wordt gebruikt. Lees deze informatie rustig door en vraag de medewerker van de bloedafname uitleg als u vragen heeft. U kunt ook de onafhankelijke deskundige, die aan het eind van deze brief genoemd wordt, om aanvullende informatie vragen.

Wetenschappelijk onderzoek en het gebruik van lichaamsmateriaal

Vrijwel alle kennis over gezondheid en ziekte hebben we opgedaan door medisch wetenschappelijk onderzoek. Een belangrijk deel van dat onderzoek wordt uitgevoerd in bloed. Het bloed wordt gebruikt voor onderzoek naar kankerrisico, diagnose en prognose bij patiënten met kanker, bijvoorbeeld DNA-onderzoek naar afwijkingen in genen die een rol kunnen spelen in het ontstaan van kanker of onderzoek naar bestanddelen in bloed die een relatie hebben met kanker.

Deze bloedafname en de toekomstige wetenschappelijke onderzoeken die in dit bloed worden gedaan worden gecontroleerd door de Institutional Research Board (IRB) van het Antoni van Leeuwenhoek. De IRB is een toetsingscommissie die onder andere nagaat of de privacy van de deelnemers goed gewaarborgd en of de studie zinvol is.

Hoe wordt het bloed bewaard en gebruikt in onderzoek?

Uit het bloed worden bepaalde bestanddelen gehaald en in meerdere buisjes opgeslagen in speciaal hiervoor gereserveerde vriezers in het Antoni van Leeuwenhoek: de Bloedbiobank. Indien een onderzoeker een goed onderzoeksvoorstel heeft, kan hij na goedkeuring van de IRB een buisje bloed hiervoor gebruiken. Deze onderzoeken worden uitgevoerd door het Antoni van Leeuwenhoek en soms door een externe partij (ziekenhuis of onderzoeksinstituut). In dat geval is altijd een onderzoeker van het Antoni van Leeuwenhoek erbij betrokken.

Uw lichaamsmateriaal zal minimaal 15 jaar worden bewaard. Na 15 jaar wordt geëvalueerd of het nuttig kan zijn om het lichaamsmateriaal nog langer te bewaren.

Wie zoeken wij?

Aangezien wij soms voor kankeronderzoek de resultaten van patiënten met kanker willen vergelijken met die van een controlegroep, zoeken wij gezonde personen die aan de volgende criteria voldoen:

• u bent 18 jaar of ouder;
• u heeft geen kanker en u heeft geen kanker gehad
• u bent niet zwanger.

Wat betekent deelname voor u?

Indien u deel wilt nemen, vragen wij u het toestemmingsformulier in te vullen en in te leveren bij de Bloedafname in het Antoni van Leeuwenhoek. Wij verzoeken u eenmalig bloed af te laten nemen, waarbij in totaal maximaal 3 buisjes bloed worden afgenomen. Dit is een kleine hoeveelheid bloed, wat uw lichaam vanzelf weer zal aanvullen. Tot slot vragen wij u uw geslacht en geboortemaand en geboortejaar en datum van de bloedafname te registreren.

Het zou kunnen dat een onderzoeker iets op het spoor komt dat van belang zou kunnen zijn voor uw gezondheid. We noemen dit een toevalsbevinding. Aangezien uw materiaal anoniem is opgeslagen kunt u hierover niet geïnformeerd worden.

Hoe gaan wij om met uw privacy?

Aangezien wij alleen uw geslacht en gedeeltelijke geboortedatum registreren in de Bloedbiobank zijn de resultaten van onderzoeken niet herleidbaar tot uw persoon. Uw bloed wordt dus anoniem opgeslagen.

Wat zijn uw rechten?

Indien u toestemming geeft gaat u akkoord met het anoniem opslaan van uw bloed en het gebruik van toekomstig wetenschappelijk onderzoek. Omdat deze opslag anoniem is en niet meer herleidbaar is tot uw persoon, kunt u uw toestemming achteraf niet meer intrekken.

Meer informatie over uw rechten bij verwerking van gegevens

Er worden geen persoonsgegevens van u opgeslagen. Heeft u toch een vraag over de wijze waarop wij persoonsgegevens verwerken, dan kunt u contact opnemen met de Functionaris Gegevensbescherming. De Functionaris Gegevensbescherming kunt u bereiken via privacy@nki.nl. U kunt ook contact opnemen met het Centrum Patiënteninformatie in de centrale hal van het AVL (Plesmanlaan 121, Amsterdam) of bellen naar 020 – 512 9111. Heeft u vragen over uw rechten als betrokkene dan kunt u met ons contact opnemen via e-mail: rechtenvanbetrokkenen@nki.nl. Voor

meer informatie verwijzen wij u graag naar www.avl.nl/privacy.

Zijn er voor- of nadelen aan dit onderzoek?

U zult geen voordeel ondervinden van het onderzoek. Uw deelname zal echter wel bijdragen aan de kennis van bestanddelen in het bloed van gezonde personen in vergelijking met deze bestanddelen in bloed van patiënten met kanker.

Mogelijke nadelen bestaan uit de hinder die een normale bloedafname met zich meebrengt (mogelijk een blauwe plek en pijn rondom de insteek van de naald). Daarnaast neemt de bloedafname ongeveer 20 minuten van uw tijd in beslag.

Als u deelneemt aan het onderzoek, loopt u dus minimaal risico. De opdrachtgever hoeft daarom van de IRB geen extra verzekering af te sluiten.

Heeft u nog verdere informatie nodig?

Het AVL vindt het belangrijk dat patiënten, proefpersonen en bezoekers tevreden zijn. Toch kan het gebeuren dat u niet tevreden bent en een klacht wilt indienen. Een klacht kan worden ingediend bij de klachtenfunctionaris of de klachtencommissie cliënten. Voor meer informatie kunt u terecht bij de klachtenfunctionaris via telefoonnummer 020 – 512 2864, het Centrum Patiënteninformatie (centrale hal van het AVL) of ga naar www.avl.nl/klacht.

Nadere informatie over de Bloedbiobank (voor bloed en bloedproducten) staat beschreven in het Reglement NKI-AVL Bloedbiobank. Deze is te verkrijgen in het Centrum Patiënteninformatie van het AVL. Desgewenst kunt u de proefpersoneninformatie mee naar huis nemen om deze uitvoerig te lezen alvorens u besluit om mee te doen bij een eventueel volgend bezoek aan het AVL. Voor overige vragen over uw deelname aan de Bloedbiobank van het Antoni van Leeuwenhoek kunt u terecht bij het hoofd van het Algemeen Klinisch Laboratorium, dr. D. van den Broek via ons algemene telefoonnummer.