CARBOPLATIN/ PEMETREXED
Voor patiënten met longkanker

Deze informatie is bedoeld als aanvulling op de informatie die uw arts en verpleegkundige u al gegeven heeft. In het eerste gedeelte wordt u het verloop van de kuur uitgelegd. In het tweede gedeelte vindt u informatie over mogelijke bijwerkingen en adviezen en in het derde gedeelte instanties/personen waar u met uw vragen terecht kunt.

1. Het verloop van de kuur

Het medicament dat toegediend wordt, is:

De volgende kuur start 3 weken na dag 1.

Toediening:

• Voor de kuur hoeft u niet in het ziekenhuis te worden opgenomen.
• Uw bloed wordt voor iedere kuur gecontroleerd.
• Afhankelijk van de uitslag wordt bepaald of de kuur gegeven kan worden of moet worden uitgesteld.
• Voor de toediening van de kuur wordt een infuus ingebracht.

Specifieke maatregelen:

• Om bijwerkingen van Alimta te voorkomen krijgt u de volgende medicatie voorgeschreven:
• Voor start van de behandeling foliumzuur 500 mcg tabletten, dagelijks innemen tot 3 weken na de laatste kuur.
• Voor start van de behandeling vit B12 injectie in spier (b.v. in de bil) door de huisarts en daarna om de 9 weken.
• De dag voor de kuur, van de kuur en de dag na de kuur 2x daags 4 mg dexamethason tablet innemen (8.00 uur en 20.00 uur).
• Twee dagen voor, dag van en twee dagen na de kuur geen NSAIDS (zoals diclofenac, ibuprofen, etc.) gebruiken. Naproxen vijf dagen voor en twee dagen na de kuur niet gebruiken.

2. Bijwerkingen

De bijwerkingen die het meest bij deze kuur voorkomen, worden hieronder toegelicht. Daarnaast ziet u wat u het beste kan doen hiertegen. Het is goed om te weten dat deze bijwerken kunnen voorkomen maar dat dit niet altijd hoeft. De meeste bijwerkingen zijn tijdelijk. Sommige mensen hebben veel last van bijwerkingen, anderen vrijwel niet. De adviezen hieronder zijn geen kant-en-klare oplossingen. Het zijn tips op basis van onze ervaringen en die van patiënten. Hoeveel last u heeft van bijwerkingen, zegt niets over hoe goed de behandeling werkt.

• Misselijkheid en braken;
• Obstipatie;
• Smaakverandering;
• Invloed op de werking van het beenmerg;
• Irritatie en/ of ontsteking van het mondslijmvlies;
• Vermoeidheid/ verminderde energie;
• Huidirritatie;
• Menstruatiestoornissen;
• Verminderde spermaproductie;
• Irritatie van de ogen;
• Diarree;
• Onprettige smaak tijdens toediening;
• Tintelingen en doof gevoel in vingertoppen en tenen*;
• Oorsuizen en/ of verminderd gehoor*;
• Dunner wordend haar*;
• Invloed op blaas en nieren*;
• Allergische reactie*;

Bijwerkingen vermeld met een * komen zelden voor.

• Geven de bijwerkingen aan
• Geven de adviezen aan

1. Misselijkheid en braken

• Door o.a. irritatie van het maagslijmvlies ontstaat misselijkheid en braken.
• Medicijnen tegen misselijkheid en braken worden door uw arts voorgeschreven.
• Probeer zelf uit waar u wel tegen kunt en waar niet. Dit kan voor iedereen anders zijn.
• Gebruik regelmatig lichte kleine maaltijden. Een lege maag kan namelijk ook een misselijk gevoel geven.
• Eet op tijdstippen dat u minder misselijk bent, zelfs 's nachts als u wakker bent.
• Forceer uzelf niet tot eten, maar haal de "schade" tussen de kuren in.
• Bepaalde geuren kunnen misselijkheid verergeren.
• Zorg voor een frisse kamer en frisse lucht.
• Probeer in elk geval per dag 1,5 liter vocht te drinken.
• Vraag zo nodig advies van een diëtist.
• Er bestaat een informatiefolder over medicatie tegen misselijkheid en braken, vraag uw arts of verpleegkundige hierom.

Voedingsadviezen vanuit ervaringen van patiënten.

• Laat de maag langzaam wennen aan vaster voedsel.
• Niet met een lege maag opstaan of naar bed gaan.
• Warme gerechten kunnen tegenstaan. Een alternatief is bijv. een koude maaltijdsalade. Deze smaakt vaak beter en is even "gezond".
• Gebruik koude koolzuurhoudende dranken, met name Cola of Ginger-ale.
• Drink koffie en thee liever met melk.

2. Obstipatie

• Overleg met uw arts als u denkt dat uw ontlasting veel minder vaak komt dan u gewend bent.
• Overleg met uw arts als u meer dan twee dagen geen ontlasting hebt gehad.
• Vraag uw arts om laxantia.
• Drink minstens 1,5 liter per dag.
• Probeer elke dag te bewegen in de vorm van bv. lopen.

3. Smaakverandering

• Smaakverandering kan leiden tot verminderde eetlust.
• Hier is weinig tegen te doen. Probeer veel verschillende producten uit.
• Als u weinig proeft, is het extra belangrijk dat het eten er aantrekkelijk uitziet.

4. Invloed op de werking van het beenmerg

• Verminderd aantal witte bloedlichaampjes (leukocyten) geeft verhoogde kans op infecties.
• Verminderd aantal bloedplaatjes (thrombocyten) geeft verhoogde kans op blauwe plekken, een bloedneus en bloedend tandvlees.
• Verminderd aantal rode bloedlichaampjes(erytrocyten) geeft kans op bloedarmoede.
• Deze remming van aanmaak van bloedlichaampjes door het beenmerg is tijdelijk.
• Bij het spontaan ontstaan van blauwe plekken of het regelmatig voorkomen van een moeilijk te stelpen bloedneus, bij koorts > 38,5 o C of snel duizelig worden (sterretjes zien) waarschuwt u uw arts of dienstdoende arts in het Antoni van Leeuwenhoek.
• In het algemeen heeft het gebruik van extra vitaminen en/of ijzertabletten geen invloed op het herstel van het beenmerg.

5. Irritatie en/of ontsteking van het mondslijmvlies

• U kunt hierdoor een erge droge mond hebben of juist een overmatige speekselproductie.
• U kunt hierdoor last hebben van taai slijm in uw mond.
• U kunt hierdoor last krijgen van wondjes in uw mond.
• Goede mondhygiëne is belangrijk bij het voorkomen en behandelen van irritatie en/of ontsteking van het mondslijmvlies.
• Poets regelmatig uw gebit met een zachte tandenborstel.
• Spoel uw mond 4 tot 6 maal per dag met zout water (1 theelepel op 250 cc water).
• Vet regelmatig uw lippen in, dan ontstaan er minder snel kloofjes.
• Gebruik bij een droge mond een zuurtje of kauwgom.
• Meld bij een bezoek aan de tandarts dat u met cytostatica wordt behandeld.
• Overleg bij koortsuitslag op uw lip met uw huisarts. Voorkom uitbreiding.
• Bij een pijnlijke mond met wit beslag waarschuwt u uw huisarts.
• Een waterijsje is prettig bij een droge of pijnlijke mond.
• Er bestaat een informatiefolder over mondverzorging, vraag uw arts of verpleegkundige hierom.

6. Vermoeidheid/ verminderde energie

• U kunt merken dat u tijdens deze behandeling minder energie heeft, sneller vermoeid raakt en emotioneel kunt zijn.
• Houd hier rekening mee in uw dagelijks leven; neem voldoende tijd om te rusten.

7. Huiduitslag en/of jeuk

• Er kan roodheid en/of vlekken te zien zijn op de huid..
• Smeer een verzachtende crème. Indien dit niet voldoende werkt, kan er een crème voorgeschreven worden.
• Probeer niet te krabben.
• Huidreacties kunnen verergeren door blootstelling aan zonlicht. Bescherm uw huid met zonnebrand en kleding.

8. Menstruatiestoornissen

• Dit wisselt van “een keer overslaan” tot wegblijven.
• Kan gepaard gaan met overgangsklachten.
• Na het einde van de behandeling kan de menstruatie terugkomen.

9. Verminderde spermaproductie

• Er bestaat een mogelijkheid tot invriezen van sperma.
• Dit moet gedaan worden voordat de eerste kuur gegeven wordt.
• Na beëindiging van de kuren kan de spermaproductie zich weer herstellen.

10. Irritatie van de ogen

• De ogen kunnen tranen of juist heel droog en branderig zijn.
• Oogdruppels, vraag uw arts hiernaar.
• Lensdragers kunnen beter een bril dragen om de kans op irritatie te verminderen.
• In zeldzame gevallen kan het traanvocht door de Adriamycine roodverkleurd zijn waardoor de lenzen ook kunnen verkleuren. Draag de dag van toediening en de dag erna in ieder geval een bril.

11. Diarree

• Zorg voor voldoende vochtinname: 1,5 tot 2 liter per dag.
• Een speciaal dieet is niet zinvol.

12. Onprettige smaak tijdens toediening

• Tijdens de toediening kan een metaalachtige smaak ontstaan.
• Het zuigen op een pepermuntje of zuurtje kan soms helpen.
• Vraag de verpleegkundige of het infuus langzamer mag lopen.

13. Tintelingen en doof gevoel in de vingertoppen en tenen*

• Melden bij een volgend ziekenhuisbezoek.

14. Oorsuizen en/ of verminderd gehoor*

• Het verminderen van uw gehoor begint met de hoge tonen.
• Melden bij een volgend ziekenhuisbezoek.

15. Dunner wordend haar

• Het haar kan dunner worden. Geheel haaruitval komt bij deze kuur nagenoeg niet voor.
• Hoofdhuidkoeling wordt bij deze kuur niet gedaan.
• In het boek ‘Look Good…Feel Better’ staan adviezen over uiterlijke verzorging mbt bijvoorbeeld sjaals, pruiken en make-up.

16. Invloed op blaas en nieren

• Door irritatie van het blaasslijmvlies kan het urineren pijnlijk zijn of in frequentie toenemen.
• Het is belangrijk thuis voldoende te drinken.
• Drink daarom 1,5 tot 2 liter per dag. Hieronder wordt ook verstaan yoghurt, vla, ijs, soep, etc.
• Eén of twee glazen bier of wijn kan geen kwaad.
• Neem contact met de arts op als u niet voldoende kan drinken.
• Wanneer het urineren pijnlijk is kan het soms helpen om tijdens en na het urineren te spoelen met lauw water.
• Meld de blaasklachten bij een volgend ziekenhuisbezoek zodat uitgezocht kan worden waardoor dit precies wordt veroorzaakt.

17. Allergische reactie *

• Komt zelden voor. Wel neemt de kans op een allergische reactie toe als u in het verleden al eens Carboplatin heeft gehad. Verschijnselen van allergie kunnen optreden tijdens toediening of direct aansluitend op de kuur.
• Klachten kunnen zijn: jeuk, huiduitslag, kortademigheid, lage bloeddruk, warmtegevoel, koorts.
• Met de arts wordt besproken op welke wijze de behandeling wordt voortgezet.

Wanneer waarschuwen:

In principe neemt u contact op met uw specialist of dienstdoende arts:

• Bij aanhoudende misselijkheid en/of braken ondanks het gebruik van medicijnen hiertegen.
• Bij het spontaan ontstaan van blauwe plekken.
• Bij het regelmatig voorkomen van een moeilijk te stelpen bloedneus.
• Bij koorts > 38,5 o C.

3. Waar kunt u met uw vragen terecht

Hebt u naar aanleiding van deze informatie nog vragen, blijf daar dan niet mee lopen.

U kunt hiermee terecht bij:

• Uw behandelend arts;
• De verpleegkundige op de afdeling;
• De verpleegkundige op de Dagbehandeling;
• Het telefonisch spreekuur, informatie over bereikbaarheid van de spreekuren vindt u op www.avl.nl/spreekuren.

Aanvullende informatie

De KWF folder over chemotherapie is verkrijgbaar op de verpleegafdeling en in het Centrum Patiënteninformatie.

Het boekje ’107 vragen over cytostatica’ is verkrijgbaar in het Centrum Patiënteninformatie.