CARBOPLATIN, TAXOL EN RADIOTHERAPIE (CROSS II)

Voor patiënten die behandeld gaan worden met chemotherapie en bestraling en niet geopereerd worden

Deze informatie is bedoeld als aanvulling op de informatie die uw arts en verpleegkundige u al gegeven heeft. In het eerste gedeelte wordt u het verloop van de behandeling uitgelegd. In het tweede gedeelte vindt u informatie over mogelijke bijwerkingen en adviezen en in het derde gedeelte instanties/ personen waar u met uw vragen terecht kunt.

1. Het verloop van de behandeling

Om het effect van de bestraling op de kankercellen te versterken, wordt de bestraling gecombineerd met chemotherapie. De bestralingsperiode strekt zich uit over een aantal weken, waarin u dagelijks bestraald wordt, behalve op zaterdagen, zon- en feestdagen. De chemotherapie wordt op maandag of dinsdag of woensdag gegeven. De chemotherapie wordt wekelijks in een milde, lage dosering gegeven vanwege de combinatie met RT. Hierdoor komen de genoemde bijwerkingen over het algemeen maar in lichte mate voor.

De chemotherapietoediening wordt meestal eerst gegeven, gevolgd door bestraling dezelfde middag. De bestraling vindt dus plaats op 5 werkdagen gerekend vanaf de eerste dag van de Carboplatin en Taxol toediening, 28 keer in 5½ a 6 weken.

De behandeling bestaat uit:

Toediening:

• De chemotherapie wordt op de dagbehandeling gegeven.
• Voor elke kuur van start kan gaan wordt uw bloed gecontroleerd. Afhankelijk van deze uitslag wordt bepaald of de kuur gegeven kan worden of moet worden uitgesteld.
• Voor toediening van de medicijnen wordt een infuus ingebracht.

Specifieke maatregelen:

Taxol kan een allergische reactie veroorzaken. U moet voor de toediening van de Taxol medicijnen innemen die deze reactie tegen zullen gaan:

• Ongeveer 1 uur voor de toediening van de Taxol moet u medicatie innemen om een allergische reactie te voorkomen. Deze worden vooraf door uw arts voorgeschreven.
• Tijdens de toediening van Taxol wordt u bij kuur 1 en 2 goed geobserveerd en worden evt. extra controles gedaan van pols en bloeddruk.

2. Bijwerkingen

De bijwerkingen die het meest bij deze chemotherapie voorkomen zullen nader worden toegelicht en voorzien van adviezen.

Allereerst moet worden benadrukt dat de genoemde bijwerkingen kunnen maar niet hoeven voor te komen. De meest bijwerkingen zijn van tijdelijke aard. Sommige mensen hebben veel last van bijwerkingen, anderen vrijwel niet.

De mate waarin bijwerkingen optreden heeft niet te maken met het resultaat van de behandeling. De genoemde adviezen zijn slechts richtlijnen en geen pasklare oplossingen.

De specifieke bijwerkingen van de bestraling worden u uitgelegd door de radiotherapeut (bestralingsarts) en de voorlichtingslaborante van de afdeling Radiotherapie. Zij zullen u schriftelijk voorlichtingsmateriaal verstrekken (behandelwijzer).

• Misselijkheid en braken
• Smaakverandering
• Invloed op de werking van het beenmerg
• Vermoeidheid/ verminderde energie
• Irritatie en/of ontsteking van het mondslijmvlies*
• Invloed op de nieren
• Invloed op seksualiteit
• Tintelingen en doof gevoel in vingertoppen en tenen*
• Oorsuizen en/ of verminderd gehoor*
• Allergische reactie na eerdere behandeling met Carboplatin*
• Gewricht- en spierpijn
• Plaatselijke irritatie van het bloedvat
• Diarree*
• Opgejaagd gevoel door de Dexamethason
• Haaruitval*

Bijwerkingen vermeld met een * komen zelden voor.

• Geven de bijwerkingen aan
• Geven de adviezen aan

1. Misselijkheid en braken

• Deze kuur geeft geen of nauwelijks misselijkheid. Er hoeft vooraf geen anti-misselijkheid medicijnen te worden geslikt. Voor lichte misselijkheid kan Metoclopramide gebruikt worden welke uw arts heeft voorgeschreven.
• Probeer zelf uit waar u wel tegen kunt en waar niet. Dit kan voor iedereen anders zijn.
• Gebruik regelmatig lichte kleine maaltijden. Een lege maag kan namelijk ook een misselijk gevoel geven.
• Eet op tijdstippen dat u minder misselijk bent, zelfs 's nachts als u wakker bent.
• Probeer te eten, maar forceer uzelf niet tot eten, maar haal de "schade" tussen de kuren in.
• Bepaalde geuren kunnen misselijkheid verergeren. Zorg voor een frisse kamer en frisse lucht.
• Probeer in elk geval per dag 1,5 liter vocht te drinken.
• Vraag zo nodig advies van een diëtist.
• Er bestaat een informatiefolder over medicatie tegen misselijkheid en braken, vraag uw arts of verpleegkundige hierom.

Voedingsadviezen vanuit ervaringen van patiënten

• Laat de maag langzaam wennen aan vaster voedsel.
• Niet met een lege maag opstaan of naar bed gaan.
• Warme gerechten kunnen tegenstaan. Een alternatief is bijv. een koude maaltijdsalade. Deze smaakt vaak beter en is even "gezond".
• Gebruik koude koolzuurhoudende dranken, met name Cola of Ginger-ale.
• Drink koffie en thee liever met melk.

2. Smaakverandering

• Smaakverandering kan leiden tot verminderde eetlust.
• Hier is weinig tegen te doen. Probeer veel verschillende producten uit.
• Als u weinig proeft, is het extra belangrijk dat het eten er aantrekkelijk uitziet.

3. Invloed op de werking van het beenmerg

• Verminderd aantal witte bloedlichaampjes (leukocyten) geeft verhoogde kans op infecties.
• Verminderd aantal bloedplaatjes (thrombocyten) geeft verhoogde kans op blauwe plekken, een bloedneus en bloedend tandvlees.
• Verminderd aantal rode bloedlichaampjes(erytrocyten) geeft kans op bloedarmoede.
• Deze remming van aanmaak van bloedlichaampjes door het beenmerg is tijdelijk van aard.

Bij het spontaan ontstaan van blauwe plekken of het regelmatig voorkomen van een moeilijk te stelpen bloedneus, bij koorts > 38,5 ° Celsius of snel duizelig worden (sterretjes zien) waarschuwt u uw arts of dienstdoende arts in het Antoni van Leeuwenhoek.

In het algemeen heeft het gebruik van extra vitaminen en/of ijzertabletten geen invloed op het herstel van het beenmerg.

4. Vermoeidheid/verminderde energie

U kunt merken dat u tijdens deze behandeling minder energie heeft, sneller vermoeid raakt en emotioneel kunt zijn.

• Houd hier rekening mee in uw dagelijks leven; neem voldoende tijd om te rusten.

5. Irritatie en/of ontsteking van het mondslijmvlies*

• U kunt hierdoor een erge droge mond hebben of juist een overmatige speekselproductie.
• U kunt hierdoor last hebben van taai slijm in uw mond.
• U kunt hierdoor last krijgen van wondjes in uw mond.
• Goede mondhygiëne is belangrijk bij het voorkomen en behandelen van irritatie en/of ontsteking van het mondslijmvlies.
• Poets regelmatig uw gebit met een zachte tandenborstel.
• Spoel uw mond vier tot zesmaal per dag met zout water (1 theelepel op 250 cc-water).
• Vet regelmatig uw lippen in, dan ontstaan er minder snel kloofjes.
• Gebruik bij een droge mond een zuurtje of kauwgom.
• Meld bij een bezoek aan de tandarts dat u met cytostatica wordt behandeld.
• Overleg bij koortsuitslag op uw lip met uw huisarts. Voorkom uitbreiding.
• Bij een pijnlijke mond met wit beslag waarschuwt u uw huisarts.
• Een waterijsje is prettig bij een droge of pijnlijke mond.
• Er bestaat een informatiefolder over mondverzorging, vraag uw arts of verpleegkundige hierom.

6. Invloed op de nieren

• Zie ook specifieke informatie.
• Het is belangrijk thuis voldoende te drinken.
• Drink daarom 1,5 tot 2 liter per dag. Hieronder wordt ook verstaan yoghurt, vla, ijs, soep, etc.
• Eén of twee glazen bier of wijn kan geen kwaad.

7. Invloed op de seksualiteit

• Ook tijdens een cytostaticakuur blijft geslachtsgemeenschap mogelijk. Als gevolg van de bijwerkingen kunt u echter minder of geen zin hebben in vrijen of geslachtsgemeenschap.
• Door de irritatie van het slijmvlies van de vagina kan geslachtsgemeenschap een branderig gevoel geven of pijnlijk zijn.
• Het gebruik van een glijmiddel kan een oplossing zijn.
• Tijdens een behandeling met chemotherapie is een goede vorm van anticonceptie noodzakelijk, bespreek dit met uw arts.

8. Tintelingen en doof gevoel in vingertoppen en tenen*

• Melden bij een volgend ziekenhuisbezoek.

9. Oorsuizen en/of verminderd gehoor*

• Het verminderen van het gehoor begint bij de hoge tonen. U moet dit melden bij een volgend ziekenhuisbezoek.

10. Allergische reactie na eerdere behandeling met Carboplatin of reactie op Taxol*

• Treedt op tijdens toediening of direct aansluitend op de kuur.
• Klachten kunnen zijn: jeuk, huiduitslag, kortademigheid, lage bloeddruk, warmtegevoel, koorts.
• Met de arts zal besproken worden op welke wijze de behandeling voortgezet zal worden.

11. Gewricht- en spierpijn

• Er kan ook spierzwakte optreden.
• Deze klachten kunnen enkele dagen na de behandeling optreden.
• Neem contact op met uw arts voor pijnmedicatie.

12. Plaatselijke irritatie van het bloedvat

• Zwelling, roodheid en pijn op de plaats van de infusie.
• Deze klachten verdwijnen binnen een week tot tien dagen.

13. Diarree*

• Door irritatie van het darmslijmvlies.
• Zorg voor voldoende vocht inname: 1,5 tot 2 liter per dag.
• Een speciaal dieet is niet zinvol.

14. Opgejaagd gevoel door de Dexamethason

• Dit kan zich uiten in opvliegers.
• U kunt ook onrustige benen (restless legs) krijgen.

15. Haaruitval

Haaruitval komt bij deze kuur met deze dosering eigenlijk niet voor. Hooguit wat lichte haaruitval of dunner haar.

In principe neemt u contact op met uw specialist of dienstdoende arts:

• Bij aanhoudende misselijkheid en/of braken ondanks het gebruik van medicijnen hiertegen.
• Bij het spontaan ontstaan van blauwe plekken.
• Bij het regelmatig voorkomen van een moeilijk te stelpen bloedneus.
• Bij koorts > 38,5°Celsius.

3. Waar kunt u met uw vragen terecht

Hebt u naar aanleiding van deze informatie nog vragen, blijf daar dan niet mee lopen.

U kunt hiermee terecht bij:

• Uw behandelend arts;
• De verpleegkundige op de afdeling;
• De verpleegkundige op de Dagbehandeling;
• Het telefonisch spreekuur, informatie over bereikbaarheid van de spreekuren vindt u op www.avl.nl/spreekuren.

Bij het Centrum voor Kwaliteit van Leven (CKvL) kunnen u of de mensen uit uw omgeving terecht met vragen over:

• De situatie waarin u zich bevindt;
• Uw ziekte en/of behandeling;
• Hoe het thuis nu moet;
• De mogelijkheid van inschakeling van een gezinshulp of een wijkverpleegkundige;
• Of als u gewoon eens wilt praten.

Aanvullende informatie

De KWF-folder over chemotherapie is verkrijgbaar op de verpleegafdeling en in het Centrum Patiënten informatie.

Het boekje ’107 vragen over cytostatica’ is verkrijgbaar in het Centrum Patiënten informatie.