Carboplatin, Taxol en Radiotherapie (Cross II)

Patiënteninformatie voor patiënten met slokdarmkanker of kanker van de slokdarm / maagovergang die geopereerd gaan worden.

Deze informatie is bedoeld als aanvulling op de informatie die uw arts en verpleegkundige u al gegeven heeft.

In het eerste gedeelte wordt u het verloop van de kuur uitgelegd. In het tweede gedeelte vindt u informatie over mogelijke bijwerkingen en adviezen en in het derde gedeelte instanties/ personen waar u met uw vragen terecht kunt.

1. Het verloop van de behandeling

De chemotherapie wordt op maandag, dinsdag of woensdag gegeven op dag 1, 8, 15, 22 en 29. Gezien de lage, milde dosering van de chemotherapie, zult u over het algemeen weinig last hebben van de genoemde bijwerkingen. De bestraling (radiotherapie) vindt plaats vanaf dag 1 gedurende vijf dagen per week, in totaal 23 dagen. Op de dag dat de chemotherapie wordt toegediend wordt de bestraling 1-2 uur na het inlopen van de Carboplatin gegeven. 

De operatie vindt ongeveer 6 – 8 weken na de laatste bestraling plaats, dit is afhankelijk van het resultaat van de bestraling en de chemotherapie en uw lichamelijke conditie.

De behandeling bestaat uit:

Toediening:

• De chemotherapie wordt op de dagbehandeling gegeven.
• Voor elke kuur van start kan gaan wordt uw bloed gecontroleerd.

Afhankelijk van deze uitslag wordt bepaald of de kuur gegeven kan worden of moet worden uitgesteld. Voor toediening van de medicijnen wordt een infuus ingebracht.

Specifieke maatregelen:

Taxol kan een allergische reactie veroorzaken. U krijgt voor de toediening van de Taxol medicijnen die deze reactie tegen zullen gaan:

• Bij kuur 1 en 2 krijgt u om die reden dexamethason voorgeschreven en bij alle kuren krijgt u Cetirizine 10 mgr. voorgeschreven. Deze middelen moet u ongeveer 1 uur voor de geplande Taxol-toediening zelf innemen. Indien de Dexamethason niet is voorgeschreven krijgt u dat op de Dagbehandeling via het infuus.
• Tijdens de toediening van Taxol wordt bij kuur 1 en 2 op indicatie uw bloeddruk, hartslag, ademhaling en temperatuur regelmatig gecontroleerd op eventuele veranderingen.
• Let op: Indien u Platina (Carboplatin) toegediend krijgt wordt u geadviseerd om vanaf 24 uur voor toediening tot 24 uur na beëindiging van deze chemotherapie geen visoliesupplementen of producten die verrijkt zijn met omega-3-vetzuren te gebruiken. Deze producten zorgen voor een hoog gehalte aan bepaalde vetzuren in uw bloed en kan ervoor zorgen dat de chemotherapie minder werkzaam is.

2. Bijwerkingen

De bijwerkingen die het meest bij deze chemotherapie voorkomen zullen nader worden toegelicht en voorzien van adviezen.

Allereerst moet worden benadrukt dat de genoemde bijwerkingen kunnen maar niet hoeven voor te komen. De meest bijwerkingen zijn van tijdelijke aard. Sommige mensen hebben veel last van bijwerkingen, anderen vrijwel niet.

De mate waarin bijwerkingen optreden heeft niet te maken met het resultaat van de behandeling. De genoemde adviezen zijn slechts richtlijnen en geen pasklare oplossingen.

• Misselijkheid en braken;
• Smaakverandering;
• Invloed op de werking van het beenmerg;
• Vermoeidheid/ verminderde energie;
• Irritatie en/of ontsteking van het mondslijmvlies*;
• Invloed op de nieren;
• Invloed op seksualiteit;
• Tintelingen en doof gevoel in vingertoppen en tenen*;
• Oorsuizen en/ of verminderd gehoor*;
• Allergische reactie na eerdere behandeling met Carboplatin*;
• Gewricht- en spierpijn;
• Plaatselijke irritatie van het bloedvat;
• Diarree*;
• Opgejaagd gevoel door de Dexamethason;
• Haaruitval.*

Bijwerkingen vermeld met een * komen zelden voor.

• -Geven de bijwerkingen aan
• Geven de adviezen aan

De specifieke bijwerkingen van de bestraling worden u uitgelegd door de radiotherapeut (bestralingsarts) en de voorlichtingslaborante van de afdeling Radiotherapie. Zij zullen u schriftelijk voorlichtingsmateriaal verstrekken (behandelwijzer).

1. Misselijkheid en braken

• Door o.a. irritatie van het maagslijmvlies kan heel soms misselijkheid en braken optreden.
• Medicijnen tegen misselijkheid en braken, vraag uw arts hierom.
• Probeer zelf uit waar u wel tegen kunt en waar niet. Dit kan voor iedereen anders zijn.
• Gebruik regelmatig lichte kleine maaltijden. Een lege maag kan namelijk ook een misselijk gevoel geven.
• Eet op tijdstippen dat u minder misselijk bent, zelfs 's nachts als u wakker bent.
• Probeer te eten, maar forceer uzelf niet tot eten, maar haal de "schade" tussen de kuren in.
• Bepaalde geuren kunnen misselijkheid verergeren. Zorg voor een frisse kamer en frisse lucht.
• Probeer in elk geval per dag 1,5 liter vocht te drinken.
• Vraag zo nodig advies van een diëtist.
• Er bestaat een informatiefolder over medicatie tegen misselijkheid en braken, vraag uw arts of verpleegkundige hierom.

Voedingsadviezen vanuit ervaringen van patiënten:

• Laat de maag langzaam wennen aan vaster voedsel.
• Niet met een lege maag opstaan of naar bed gaan.
• Warme gerechten kunnen tegenstaan. Een alternatief is bijv. een koude maaltijdsalade. Deze smaakt vaak beter en is even "gezond".
• Gebruik koude koolzuurhoudende dranken, met name Cola of Ginger-ale.
• Drink koffie en thee liever met melk.

2. Smaakverandering

• Smaakverandering kan leiden tot verminderde eetlust.
• Hier is weinig tegen te doen. Probeer veel verschillende producten uit.
• Als u weinig proeft, is het extra belangrijk dat het eten er aantrekkelijk uitziet.

3. Invloed op de werking van het beenmerg

• Verminderd aantal witte bloedlichaampjes (leukocyten) geeft verhoogde kans op infecties.
• Verminderd aantal bloedplaatjes (thrombocyten) geeft verhoogde kans op blauwe plekken, een bloedneus en bloedend tandvlees.
• Verminderd aantal rode bloedlichaampjes(erytrocyten) geeft kans op bloedarmoede.
• Deze remming van aanmaak van bloedlichaampjes door het beenmerg is tijdelijk van aard.
• Bij het spontaan ontstaan van blauwe plekken of het regelmatig voorkomen van een moeilijk te stelpen bloedneus, bij koorts hoger dan 38,5 o C of snel duizelig worden (sterretjes zien) waarschuwt u uw verpleegkundig specialist, arts of dienstdoende arts in het Antoni van Leeuwenhoek.
• In het algemeen heeft het gebruik van extra vitaminen en/of ijzertabletten geen invloed op het herstel van het beenmerg.

4. Vermoeidheid/verminderde energie

• U kunt merken dat u tijdens deze behandeling minder energie heeft, sneller vermoeid raakt en emotioneel kunt zijn.
• Houd hier rekening mee in uw dagelijks leven; neem voldoende tijd om te rusten.

5. Irritatie en/of ontsteking van het mondslijmvlies*

• U kunt hierdoor een erge droge mond hebben of juist een overmatige speekselproductie.
• U kunt hierdoor last hebben van taai slijm in uw mond.
• U kunt hierdoor last krijgen van wondjes in uw mond.
• Goede mondhygiëne is belangrijk bij het voorkomen en behandelen van irritatie en/of ontsteking van het mondslijmvlies.
• Poets regelmatig uw gebit met een zachte tandenborstel.
• Spoel uw mond 4 tot 6 maal per dag met zout water (1 theelepel op 250 cc water).
• Vet regelmatig uw lippen in, dan ontstaan er minder snel kloofjes.
• Gebruik bij een droge mond een zuurtje of kauwgom.
• Meld bij een bezoek aan de tandarts dat u met cytostatica wordt behandeld.
• Overleg bij koortsuitslag op uw lip met uw huisarts. Voorkom uitbreiding.
• Bij een pijnlijke mond met wit beslag waarschuwt u uw huisarts.
• Een waterijsje is prettig bij een droge of pijnlijke mond.
• Er bestaat een informatiefolder over mondverzorging, vraag uw arts of verpleegkundige hierom.

6. Invloed op de nieren.

• Zie ook specifieke informatie.
• Het is belangrijk thuis voldoende te drinken.
• Drink daarom 1,5 tot 2 liter per dag. Hieronder wordt ook verstaan yoghurt, vla, ijs, soep, etc.
• Wij raden het af om alcohol te drinken. Incidenteel een glas bier of wijn kan geen kwaad. Heeft u hier nog vragen over, bespreek dit met uw arts.

7. Invloed op de seksualiteit

• Ook tijdens een cytostaticakuur blijft geslachtsgemeenschap mogelijk. Als gevolg van de bijwerkingen kunt u echter minder of geen zin hebben in vrijen of geslachtsgemeenschap.
• Door de irritatie van het slijmvlies van de vagina kan geslachtsgemeenschap een branderig gevoel geven of pijnlijk zijn.
• Het gebruik van een glijmiddel kan een oplossing zijn.
• Tijdens een behandeling met chemotherapie is een goede vorm van anticonceptie noodzakelijk, bespreek dit met uw arts.

8. Tintelingen en doof gevoel in vingertoppen en tenen*

• Melden bij een volgend ziekenhuisbezoek.

9. Oorsuizen en/of verminderd gehoor*

• Het verminderen van het gehoor begint bij de hoge tonen s.v.p. melden bij een volgend ziekenhuisbezoek.

10. Allergische reactie na eerdere behandeling met Carboplatin of reactie op Taxol*

• Treedt op tijdens toediening of direct aansluitend op de kuur.
• Klachten kunnen zijn: jeuk, huiduitslag, kortademigheid, lage bloeddruk, warmtegevoel, koorts.
• Met de arts zal besproken worden op welke wijze de behandeling voortgezet zal worden.

11. Gewricht- en spierpijn

• Er kan ook spierzwakte optreden.
• Deze klachten kunnen enkele dagen na de behandeling optreden.
• Neem contact op met uw arts voor pijnmedicatie.

12. Plaatselijke irritatie van het bloedvat

• Zwelling, roodheid en pijn op de plaats van de infusie.
• Deze klachten verdwijnen binnen een week tot tien dagen.

13. Diarree*

• Door irritatie van het darmslijmvlies.
• Zorg voor voldoende vocht inname: 1,5 tot 2 liter per dag.
• Een speciaal dieet is niet zinvol.

14. Opgejaagd gevoel door de Dexamethason

• Dit kan zich uiten in opvliegers.
• U kunt ook onrustige benen (restless legs) krijgen.

15. Haaruitval

• Haaruitval komt bij dit schema niet of zelden voor. Soms kan er lichte haaruitval zijn of wordt het haar wat dunner.

Wanneer waarschuwen?

In principe neemt u contact op met uw verpleegkundig specialist, arts of dienstdoende arts:

• Bij aanhoudende misselijkheid en/of braken ondanks het gebruik van medicijnen hiertegen.
• Bij het spontaan ontstaan van blauwe plekken.
• Bij het regelmatig voorkomen van een moeilijk te stelpen bloedneus.
• Bij koorts hoger dan 38,5 ° C.

3. Waar kunt u met uw vragen terecht

Hebt u naar aanleiding van deze informatie nog vragen, blijf daar dan niet mee lopen.

U kunt hiermee terecht bij:

• Uw behandelend arts;
• Verpleegkundig specialist;
• De verpleegkundige op de afdeling;
• De verpleegkundige op de Dagbehandeling;
• Het telefonisch spreekuur, informatie over bereikbaarheid van de spreekuren vindt u op www.avl.nl/spreekuren.

Bij het CKvL (Centrum voor Kwaliteit van Leven) kunnen u of de mensen uit uw omgeving terecht met vragen over:

• De situatie waarin u zich bevindt;
• Uw ziekte en/of behandeling;
• Hoe het thuis nu moet;
• De mogelijkheid van inschakeling van een gezinshulp of een wijkverpleegkundige;
• Uw seksualiteit;
• Of als u gewoon eens wilt praten.

Aanvullende informatie

De KWF-folder over chemotherapie is verkrijgbaar op de verpleegafdeling en in het Centrum Patiënten Informatie.

Het boekje ’107 vragen over cytostatica’ is verkrijgbaar in het Centrum Patiënten Informatie.