Cisplatin / Cyclofosfamide

Deze informatie is bedoeld als aanvulling op de informatie die uw arts en verpleegkundige u al gegeven heeft.

In het eerste gedeelte wordt u het verloop van de kuur uitgelegd.
In het tweede gedeelte vindt u informatie over mogelijke bijwerkingen en adviezen en in het derde gedeelte instanties / personen waar u met uw vragen terecht kunt.

Het verloop van de kuur

Het medicijn dat toegediend wordt, is:

De volgende kuur start drie weken na dag 1.

Toediening:

• Iedere kuur wordt in principe in het ziekenhuis gegeven.
• Voor elke kuur van start kan gaan wordt uw bloed gecontroleerd. Afhankelijk van deze uitslag wordt bepaald of de kuur gegeven kan worden of moet worden uitgesteld.
• Voor de toediening van de medicijnen wordt een infuus ingebracht.
• Indien u na het beëindigen van de kuur niet of nauwelijks misselijk bent, wordt het infuus verwijderd. In principe kunt u dan met ontslag

Specifieke maatregelen:

• Voor- en naspoelen is noodzakelijk om de nadelige invloed van de Cisplatin op de nieren te voorkomen. Om te controleren of u niet te veel vocht vasthoudt, wordt u drie keer per dag gewogen.
• Het gelijktijdig gebruik van Cisplatin met pijnstillers van de NSAID groep (oa. Brufen, Ibuprofen, Naproxen, Aspirine) wordt afgeraden vanwege de nadelige invloed op de nieren. Het gebruik van deze middelen graag melden bij uw behandelend arts.
• Indien u Platina (Cisplatin) of Irinotecan toegediend krijgt wordt u geadviseerd om vanaf 24 uur voor toediening tot 24 uur na beëindiging van deze chemotherapie geen vette vis (haring, bokking, makreel, zalm, sardientjes en ansjovis), visoliesupplementen of producten die verrijkt zijn met omega-3-vetzuren te gebruiken.

Deze producten zorgen voor een hoog gehalte aan bepaalde vetzuren in uw bloed en zou ervoor kunnen zorgen dat de chemotherapie minder werkzaam is.

Het volledig voedingsadvies is te lezen op de website van ‘Voeding en kanker info’ (www.voedingenkankerinfo.nl). Gebruik de zoekterm ‘vette vis’ om de informatie te vinden.

Bijwerkingen

Deze bijwerkingen die het meest bij deze kuur voorkomen zullen nader worden toegelicht en voorzien van adviezen.
Allereerst moet worden benadrukt dat de genoemde bijwerkingen kunnen maar niet hoeven voorkomen.
Sommige mensen hebben veel last van bijwerkingen, anderen vrijwel niet.
De meeste bijwerkingen zijn van tijdelijke aard.

De mate waarin bijwerkingen optreden heeft niets te maken met het resultaat van de behandeling. De genoemde adviezen zijn slechts richtlijnen en geen pasklare oplossingen.

1.        Misselijkheid en braken

2.        Smaakverandering

3.        Onprettige smaak tijdens toediening

4.        Invloed op de werking van het beenmerg

5.        Vermoeidheid/verminderde energie

6.        Irritatie en/of ontsteking van het mondslijmvlies

7.        Invloed op blaas en nieren

8.        Haaruitval

9.        Invloed op de seksualiteit

10.     Menstruatiestoornissen

11.     Diarree*

12.     Tintelingen en doof gevoel in vingertoppen en tenen*

13.     Oorsuizen en / of verminderd gehoor*

14.     Allergische reactie bij eerdere behandeling met cisplatin*

Bijwerkingen vermeld met een * komen zelden voor.

• Geven de bijwerkingen aan
• Geven de adviezen aan

1.   Misselijkheid en braken

• Door o.a irritatie van het maagslijmvlies ontstaat misselijkheid en braken
• Medicijnen tegen misselijkheid en braken, vraag uw arts hierom.
• Probeer zelf uit waar u wel tegen kunt en waar niet. Dit kan voor iedereen anders zijn.
• Gebruik regelmatig lichte kleine maaltijden. Een lege maag kan namelijk ook een misselijk gevoel geven.
• Eet op tijdstippen dat u minder misselijk bent, zelfs 's nachts als u wakker bent.
• Forceer uzelf niet tot eten, maar haal de "schade" tussen de kuren in.
• Bepaalde geuren kunnen misselijkheid verergeren.
• Zorg voor een frisse kamer en frisse lucht.
• Probeer in elk geval per dag 1,5 liter vocht te drinken.
• Vraag zonodig advies van een diëtist.
• Er bestaat een informatiefolder over medicatie tegen misselijkheid en braken, vraag uw arts of verpleegkundige hierom.

Voedingsadviezen vanuit ervaringen van patiënten

• Laat de maag langzaam wennen aan vaster voedsel.
• Niet met een lege maag opstaan of naar bed gaan.
• Warme gerechten kunnen tegenstaan. Een alternatief is bijv. een koude maaltijdsalade. Deze smaakt vaak beter en is even "gezond".
• Gebruik koude koolzuurhoudende dranken, met name Cola of Ginger-ale.
• Drink koffie en thee liever met melk.

2.   Smaakverandering

• Smaakverandering kan leiden tot verminderde eetlust.
• Hier is weinig tegen te doen. Probeer veel verschillende producten uit.
• Als u weinig proeft, is het extra belangrijk dat het eten er aantrekkelijk uitziet.

3.    Onprettige smaak tijdens toediening

• Tijdens de toediening kan een metaalachtige smaak ontstaan tgv de Cyclofosfamide
• Het zuigen op een pepermuntje of zuurtje kan soms helpen.
• Vraag de verpleegkundige of zij het infuus langzamer wil zetten.

4.   Invloed op de werking van het beenmerg

• Verminderd aantal witte bloedlichaampjes (leukocyten) geeft verhoogde kans op infecties.
• Verminderd aantal bloedplaatjes (thrombocyten) geeft verhoogde kans op blauwe plekken, een bloedneus en bloedend tandvlees.
• Verminderd aantal rode bloedlichaampjes(erytrocyten) geeft kans op bloedarmoede. Deze remming van aanmaak van bloedlichaampjes door het beenmerg is tijdelijk van aard.
• Bij het spontaan ontstaan van blauwe plekken of het regelmatig voorkomen van een moeilijk te stelpen bloedneus, bij koorts > 38,5 o C of snel duizelig worden (sterretjes zien) waarschuwt u uw arts of dienstdoende arts in het Antoni van Leeuwenhoek.
• In het algemeen heeft het gebruik van extra vitaminen en/of ijzertabletten geen invloed op het herstel van het beenmerg.

5.   Vermoeidheid / verminderde energie

• U kunt merken dat u tijdens deze behandeling minder energie heeft, sneller vermoeid raakt en emotioneel kunt zijn.
• Houd hier rekening mee in uw dagelijks leven; neem voldoende tijd om te rusten.

6.   Irritatie en/of ontsteking van het mondslijmvlies

• U kunt hierdoor een erge droge mond hebben of juist een overmatige speekselproductie.
• U kunt hierdoor last hebben van taai slijm in uw mond
• U kunt hierdoor last krijgen van wondjes in uw mond.
• Goede mondhygiëne is belangrijk bij het voorkomen en behandelen van irritatie en/of ontsteking van het mondslijmvlies.
• Poets regelmatig uw gebit met een zachte tandenborstel.
• Spoel uw mond 4 tot 6 maal per dag met zout water ( 1 theelepel op 250 cc water).
• Vet regelmatig uw lippen in, dan ontstaan er minder snel kloofjes.
• Gebruik bij een droge mond een zuurtje of kauwgom.
• Meld bij een bezoek aan de tandarts dat u met cytostatica wordt behandeld.
• Overleg bij koortsuitslag op uw lip met uw huisarts. Voorkom uitbreiding.
• Bij een pijnlijke mond met wit beslag waarschuwt u uw huisarts.
• Een waterijsje is prettig bij een droge of pijnlijke mond.
• Er bestaat een informatiefolder over mondverzorging, vraag uw arts of verpleegkundige hierom.

7.   Klachten die lijken op een blaasontsteking*

• Door Irritatie van het blaasslijmvlies kan het urineren pijnlijk zijn of in frequentie toenemen.
• Het is belangrijk thuis voldoende te drinken.
• Drink daarom 1,5 tot 2 liter per dag. Hieronder wordt ook verstaan yoghurt, vla, ijs, soep, etc.
• Eén of twee glazen bier of wijn kan geen kwaad.
• Wanneer het urineren pijnlijk is kan het soms helpen om tijdens en na het urineren te spoelen met lauw water.
• Meldt de blaasklachten bij een volgend ziekenhuisbezoek.

8.   Haaruitval

• Haaruitval begint meestal in de derde week na de 1^e kuur. Dit kan gepaard gaan met een gevoelige hoofdhuid.
• U kunt overwegen een pruik aan te schaffen. Bij de verpleegkundige kunt u dan een machtiging voor vergoeding krijgen en een adressenlijst van kappers die pruiken verzorgen.
• Behalve het hoofdhaar kan overige lichaamsbeharing ook uitvallen.
• Het is aan te raden voordat de haaruitval begint naar desbetreffende kapper te gaan zodat hij/zij uw eigen model ziet.
• In het boek “Look Good..Feel Better” staan adviezen over de uiterlijke verzorging, m.b.t. pruiken, sjaals en make-up.

9.   Invloed op de seksualiteit

• Ook tijdens een cytostaticakuur blijft geslachtsgemeenschap mogelijk. Als gevolg van de bijwerkingen kunt u echter minder of geen zin hebben in vrijen of geslachtsgemeenschap.
• Door de irritatie van het slijmvlies van de vagina kan geslachtsgemeenschap een branderig gevoel geven of pijnlijk zijn.
• Het gebruik van een glijmiddel kan een oplossing zijn.
• Tijdens een behandeling met chemotherapie is een goede vorm van anticonceptie noodzakelijk.

10. Menstruatiestoornissen

• Dit wisselt van “een keer overslaan” tot wegblijven
• Kan gepaard gaan met overgangsklachten.
• Na het einde van de behandeling kan de menstruatie terugkomen

11. Diarree*

• Door irritatie van het darmslijmvlies
• Zorg voor voldoende vocht inname: 1,5 tot 2 liter per dag
• Een speciaal dieet is niet zinvol

12. Tintelingen en doof gevoel in vingertoppen en tenen*

• Melden bij een volgend ziekenhuisbezoek.

13. Oorsuizen en/of verminderd gehoor*

Het verminderen van het gehoor begint bij de hoge tonen. Melden bij een volgend ziekenhuisbezoek.

14. Allergische reactie na eerdere behandeling met cisplatin*

• Treedt op tijdens toediening of direct aansluitend op de kuur
• Klachten kunnen zijn: jeuk, huiduitslag, kortademigheid, lage bloeddruk, warmtegevoel, koorts.

Met de arts zal besproken worden op welke wijze de behandeling voortgezet zal worden.

Wanneer waarschuwen:

In principe neemt u contact op met uw specialist of dienstdoende arts:

• Bij aanhoudende misselijkheid en/of braken ondanks het gebruik van medicijnen die hier tegen in gaan.
• Bij het spontaan ontstaan van blauwe plekken.
• Bij het regelmatig voorkomen van een moeilijk te stelpen bloedneus.
• Bij koorts hoger dan 38,5 ^o Celsius

Waar kunt u met uw vragen terecht

Hebt u naar aanleiding van deze informatie nog vragen, blijf daar dan niet mee lopen.

U kunt hiermee terecht bij:

• uw behandelend arts
• de verpleegkundige op de afdeling
• de verpleegkundige op de dagverpleging
• het Centrum Patiënteninformatie

Bij het CKvL( Centrum voor Kwaliteit van Leven) kunnen u of de mensen uit uw omgeving terecht met vragen over:

• de situatie waarin u zich bevindt;
• uw ziekte en/of behandeling;
• hoe het thuis nu moet;
• de mogelijkheid van inschakeling van een gezinshulp of een wijkverpleegkundige;
• of als u gewoon eens wilt praten.

Meer informatie

De zorgverleners en afdelingen van het Antoni van Leeuwenhoek zijn telefonisch bereikbaar via het algemene telefoonnummer van het ziekenhuis 020 512 9111.
Buiten kantooruren kunt u vragen naar het Weekend-, Avond-, of Nachthoofd.
Indien u contact opneemt met het ziekenhuis houdt u dan uw patiëntengegevens bij de hand.

September 2016