Coloscopie

Informatie over darmonderzoek in het

AVL Centrum voor Vroegdiagnostiek

In het AVL Centrum voor Vroegdiagnostiek werken we met de

Patient Journey App om u informatie op maat aan te bieden voor het darmonderzoek, ook wel coloscopie genoemd. (www.avlcvv.nl/app).

Deze folder is bedoeld voor mensen die niet van de app gebruik kunnen maken en bevat informatie over het onderzoek. Lees de informatie op een rustig moment goed door.

Mocht de informatie anders zijn dan wat uw zorgverlener heeft doorgegeven, dan dient u de informatie of instructies van uw zorgverlener te volgen.

Heeft u vragen of twijfels? Neem dan contact met ons op.

Waarom een coloscopie?

Er kunnen meerdere oorzaken zijn voor bloed in de ontlasting. Het kan een relatief onschuldige aanleiding hebben, zoals aambeien, maar het bloed kan ook duiden op de aanwezigheid van poliepen of darmkanker. De coloscopie geeft duidelijkheid over of er sprake is van poliepen, aambeien, darmkanker of een ontsteking van de darm.

Wat levert dit onderzoek mij als patiënt op?

Tijdens het darmonderzoek wordt onderzocht of er poliepen (een woekering van het slijmvlies van de darmwand) of darmkanker bij u te vinden zijn.

De volgende uitkomsten zijn mogelijk:

1. De arts vindt geen poliepen

Bij ongeveer 28 van de 100 mensen (28%) vindt de arts geen poliepen. Het bloed in de ontlasting heeft in dit geval een andere oorzaak, bijvoorbeeld aambeien. Als er geen poliepen worden gevonden, dan hoeft u de komende 10 jaar niet meer mee te doen aan het bevolkingsonderzoek. Als u binnen de leeftijdscategorie (tot 75 jaar) valt, krijgt u na 10 jaar vanzelf weer een uitnodiging via de post om mee te doen.

1. De arts vindt één of meerdere poliepen

Bij ongeveer 67 van de 100 mensen (67%) wordt één of meerdere poliepen gevonden. Meestal verwijdert de arts deze poliepen meteen tijdens het darmonderzoek, tenzij de poliep te groot is. In dat geval krijgt u een nieuwe afspraak voor een coloscopie, eventueel met extra tijd.

Soms is het belangrijk om na een aantal jaar te controleren of er opnieuw poliepen in de dikke darm groeien. Dit wordt telefonisch met u besproken in het definitieve uitslaggesprek.

1. De arts vindt darmkanker

Bij 5 van de 100 mensen (5%) wordt er darmkanker gevonden. U kunt gelijk worden doorverwezen voor verdere behandeling naar het Antoni van Leeuwenhoek, of naar een ander ziekenhuis naar keuze.

Twijfelt u of u vervolgonderzoek (een coloscopie) wilt? Bespreek dit dan tijdens het intakegesprek of neem telefonisch contact op via 020 512 4343.

Wat gaat er gebeuren?

Uw onderzoekstraject bestaat uit zes stappen:

1. Vragenlijst invullen en intake voorbereiden

2. Intakegesprek

3. Laxeren en nuchter blijven

4. Coloscopie

5. Voorlopige uitslag (dezelfde dag als de coloscopie)

6. Definitieve uitslag

Stap 1. Vragenlijst invullen en intake voorbereiden

U vult de vragenlijst - die u per mail heeft ontvangen - in ter voorbereiding op uw bezoek. We gebruiken uw antwoorden om de intake zo persoonlijk mogelijk te maken.

Stap 2. Intakegesprek

U vindt het AVL Centrum voor Vroegdiagnostiek tegenover de hoofdingang van het Antoni van Leeuwenhoek, aan de Plesmanlaan 121, Amsterdam. Na binnenkomst kunt u zich aanmelden bij de balie van het Centrum. Mocht het thuis niet gelukt zijn om de vragenlijst per mail in te vullen kan dit bij de balie alsnog. Hierna kunt u plaatsnemen in de wachtkamer.

Tijdens het intakegesprek neemt de verpleegkundige of verpleegkundig specialist uw situatie door aan de hand van uw ingevulde vragenlijst. Zo kan worden bepaald of een coloscopie in uw geval het beste onderzoek is. Er wordt ook met u besproken of u een roesje kunt krijgen zodat u wat slaperig wordt tijdens het onderzoek en of dit uw voorkeur heeft.

U kunt in het gesprek alle vragen stellen die u nog heeft. We raden u aan om iemand mee te nemen om mee te luisteren.

Wat moet ik meenemen?

Voorafgaand aan deze dag is het belangrijk dat u het volgende meeneemt:

• Uw identiteitsbewijs
• Een actueel medicatie overzicht van uw eigen apotheek
• De brief van het RIVM
• Uw medische voorgeschiedenis van uw huisarts
• Eventueel uw pacemakerkaartje

Stap 3. Laxeren en nuchter blijven

De arts kan de dikke darm alleen goed bekijken als uw darmen leeg en schoon zijn. Daarom moet u de dag vóór het onderzoek starten met uw darmen schoonspoelen. Dit noemen we laxeren. U krijgt hiervoor een laxeermiddel.

Het recept voor het laxeermiddel wordt naar uw apotheek gestuurd. Dit laxeermiddel moet u UITERLIJK twee dagen voor de coloscopie ophalen bij de apotheek. U begint één dag voor de coloscopie met laxeren. Let hierbij op: het is belangrijk dat u onze instructie volgt en niet de instructie die u van de apotheek ontvangt.

Het onderzoek

Wat is een coloscopie?

Een coloscopie is een kijkonderzoek waarbij met een camera de binnenkant van de dikke darm wordt bekeken. Met een coloscopie wordt onderzocht of de oorzaak van het bloed in uw ontlasting of de oorzaak van uw klachten, in de dikke darm te vinden is.

Medicatie:

Gebruikt u bloedverdunnende medicatie?

Of u tijdelijk moet stoppen met uw bloedverdunner hangt af van de reden waarom u de bloedverdunner gebruikt. Meld tijdens het intakegesprek welke medicijnen u gebruikt en waarom.

Heeft u geen instructie gekregen over uw medicijngebruik? Neem dan uiterlijk een week voor de coloscopie contact op met het AVL Centrum voor Vroegdiagnostiek.

Gebruikt u ijzertabletten?

U moet een week voor de coloscopie met uw ijzertabletten stoppen.

Heeft u suikerziekte (diabetes) en gebruikt u daarvoor tabletten en/of insuline?

Dan moet deze medicatie rond het onderzoek mogelijk worden aangepast. Heeft u geen instructies gekregen over uw medicijngebruik? Neem dan uiterlijk een week voor het onderzoek contact op met de diabetesverpleegkundige of internist of met het AVL Centrum voor Vroegdiagnostiek.

Wat neemt u mee naar de coloscopie?

Om te zorgen dat de colonscopie kan doorgaan is het belangrijk dat u het volgende meeneemt:

• Een naaste die u na het onderzoek naar huis kan brengen (indien u voor een roesje heeft gekozen)
• Extra ondergoed/kleding voor het geval de plotse ontlastingsdrang u toch verrast (een inlegger in uw ondergoed kan ook)
• Uw CPAP masker (indien u deze gebruikt)
• Inhalatiemedicatie (indien u deze gebruikt)

Stap 4. Coloscopie

U meldt zich 30 minuten vóór uw coloscopie bij de aanmeldzuil direct bij de ingang van het centrum. U neemt plaats in de wachtkamer.

De endoscopieverpleegkundige komt u ophalen en laat u zien waar u zich kunt omkleden. U doet uw onderkleding uit. Bovenkleding kunt u tijdens het onderzoek aanhouden. In de voorbereidingsruimte kunt u zich omkleden en de laatste vragen stellen. Daarna neemt u in de voorbereidingsruimte plaats op een bed. Onder het bed is een ruimte waar u uw persoonlijke spullen kunt neerleggen. We raden u aan om geen waardevolle spullen mee te nemen. De verpleegkundige meet hier uw bloeddruk, neemt de laatste vragen met u door en brengt een infuus in.

Daarna brengen we u naar de onderzoeksruimte. Daar vindt de coloscopie plaats.

Het onderzoek:

U wordt naar de onderzoeksruimte gebracht als daar alles klaarstaat. U gaat liggen op uw linkerzij. Als u voor een roesje heeft gekozen, dan krijgt u een pijnstiller en een ontspannend middel via een infuus toegediend. Hierdoor kunt u beter ontspannen. Het kan zijn dat u in slaap valt, maar het is geen narcosemiddel. In overleg kan er ook worden gekozen voor alleen een pijnstiller

De maag-darm-leverarts (MDL-arts) voert het onderzoek uit, samen met twee endoscopieverpleegkundigen.

De arts gaat met een scope - dit is een flexibele slang met aan het uiteinde een camera - via de anus naar het diepste punt van de dikke darm. Onderweg wordt er lucht in de darmen geblazen, zodat de arts de darm goed kan zien. De lucht geeft een opgeblazen gevoel. Het is belangrijk dat u tijdens het onderzoek en daarna, winden laat, zodat u er zo min mogelijk last van heeft.

De arts gaat op zoek naar poliepen. Een poliep is een woekering van weefsel in de dikke darm. Als de arts een poliep vindt, dan wordt die meestal meteen verwijderd. Dit doet geen pijn. De coloscopie duurt ongeveer een half uur. U kunt tijdens de coloscopie meekijken, u ziet dan hetzelfde scherm als de arts.

Stap 5. Voorlopige uitslag

Na de coloscopie komt u bij in de uitslaapkamer. Daar blijft u tot u voldoende hersteld bent van het onderzoek en de verpleegkundige het goed vindt dat u naar huis gaat. Als u een roesje heeft gehad kan dit een uur of soms langer duren.

Bent u voldoende hersteld? Dan krijgt u in een aparte kamer van uw arts de voorlopige uitslag. Uw naaste mag hierbij aanwezig zijn. Wij roepen uw naaste op via de door u doorgegeven contactgegevens.

Als er weinig tot geen bijzonderheden zijn gevonden tijdens het onderzoek, dan kan het zijn dat u een uitslagformulier mee krijgt waar de bevindingen van het onderzoek op staan. U krijgt dan geen gesprek met de arts.

Stap 6. Definitieve uitslag

Als er een poliep is weggehaald onderzoekt de patholoog of er onrustige cellen in de poliepen zitten. En of er sprake is van darmkanker. Eén tot twee weken na de coloscopie belt de verpleegkundige, verpleegkundig specialist of MDL-arts u met de definitieve uitslag van het onderzoek.

Wat zijn de risico’s en complicaties?

Klachten kort na de coloscopie

Na de coloscopie kan het zijn dat u wat bloed verliest. Dit is heel gewoon en niet gevaarlijk. Bij meer dan een koffiekopje bloedverlies, pijn of koorts moet u contact opnemen met het AVL Centrum voor Vroegdiagnostiek via 020 512 4343.

Risico's van een coloscopie

We doen er alles aan om de coloscopie veilig en zonder complicaties te laten verlopen. Elke coloscopie wordt heel zorgvuldig uitgevoerd.

Maar soms kan bij een coloscopie één van de volgende problemen ontstaan (hoewel dit erg weinig voorkomt):

• Bij het weghalen van een poliep kan het gaan bloeden. De arts kan de bloeding meestal direct stoppen tijdens de coloscopie.
• Er kan een gaatje of scheurtje in de dikke darm komen. Dit noemen we een darmperforatie. De darminhoud komt dan in de buikholte, wat kan zorgen voor een buikvliesontsteking. Dit kan grote gevolgen hebben wanneer het niet snel wordt behandeld.
• Een darmperforatie komt niet vaak voor: bij 3 op de 10.000 coloscopieën. Heeft u na de coloscopie hevige buikpijn en koorts? Neem dan direct contact op.