Cytostatica Taxotere Cyclofosfamide

Uw arts heeft voorgesteld om met chemotherapie te gaan starten. Deze informatie is bedoeld als aanvulling op de informatie die uw arts en verpleegkundige u al gegeven heeft. In het eerste gedeelte wordt u het verloop van de kuur uitgelegd. In het tweede gedeelte vindt u informatie over mogelijke bijwerkingen en adviezen en in het derde gedeelte instanties/ personen waar u met uw vragen terecht kunt.

1. Het verloop van de kuur

De medicamenten die toegediend worden, zijn:

De volgende kuur start drie weken na dag 1. U krijgt de kuur in principe viermaal.

Specifieke maatregelen:

• Tijdens de toediening van Taxotere kunt u een overgevoeligheidsreactie krijgen. U krijgt dexamethason voorgeschreven om deze reactie te voorkomen. Voor iedere Taxotere-kuur start u thuis eenmalig met inname van de dexamethason 4 mgr. Alleen voor de eerste kuur is dit 8 mgr.
• Tijdens de eerste twee toedieningen van de Taxotere zullen er regelmatig pols en bloeddrukcontroles gedaan worden voor het geval de overgevoeligheidsreactie toch optreedt.

Toediening:

De kuur wordt in principe op de Dagbehandeling gegeven. Voor elke kuur van start kan gaan wordt uw bloed gecontroleerd. Afhankelijk van deze uitslag wordt bepaald of de kuur gegeven kan worden of moet worden uitgesteld. Voor de toediening van de medicijnen wordt een infuus ingebracht.

2. Bijwerkingen

De bijwerkingen die het meest bij deze kuur voorkomen zullen nader worden toegelicht en voorzien worden van adviezen.

Allereerst moet worden benadrukt dat de genoemde bijwerkingen kunnen voorkomen, maar niet hoeven voorkomen. Sommige mensen hebben veel last van bijwerkingen, anderen vrijwel niet.

De meeste bijwerkingen zijn van tijdelijke aard. De genoemde adviezen zijn geen pasklare oplossingen, maar slechts richtlijnen voortkomend uit ervaringen van ons en van patiënten. De mate waarin bijwerkingen optreden heeft niets te maken met het resultaat van de behandeling.

• Misselijkheid en braken
• Smaakverandering
• Invloed op de werking van het beenmerg
• Onprettige smaak tijdens toediening
• Vermoeidheid/verminderde energie
• Irritatie en/of ontsteking van het mondslijmvlies
• Haaruitval
• Invloed op de seksualiteit
• Menstruatiestoornissen
• Klachten die lijken op een blaasontsteking
• Irritatie van de ogen
• Pijn en roodverkleuring van de huid na bestraling
• Diarree
• Opgejaagd gevoel door de dexamethason
• Huidafwijkingen
• Afwijkingen aan de nagels
• Vocht vasthouden
• Gewricht- en spierpijn
• Allergische reactie

Bijwerkingen vermeld met een # komen zelden voor.

• Geven de bijwerkingen aan
• Geven de adviezen aan

1. Misselijkheid en braken

• Door onder andere irritatie van het maagslijmvlies ontstaat misselijkheid en braken.
• Medicijnen tegen misselijkheid en braken, vraag uw arts hierom.
• Probeer zelf uit waar u wel en niet tegen kunt. Dit kan voor iedereen anders zijn.
• Gebruik regelmatig lichte kleine maaltijden. Een lege maag kan namelijk ook een misselijk gevoel geven.
• Eet op tijdstippen dat u minder misselijk bent, zelfs 's nachts als u wakker bent.
• Forceer uzelf niet tot eten, maar haal de "schade" tussen de kuren in.
• Bepaalde geuren kunnen misselijkheid verergeren.
• Zorg voor een frisse kamer en frisse lucht.
• Probeer in elk geval per dag 1,5 liter vocht te drinken.
• Vraag zonodig advies van een diëtist.
• Er bestaat een folder over medicijnen tegen misselijkheid en braken, vraag uw arts of verpleegkundige hierom.

Voedingsadviezen vanuit ervaringen van patiënten.

• Laat de maag langzaam wennen aan vaster voedsel.
• Niet met een lege maag opstaan of naar bed gaan.
• Warme gerechten kunnen tegenstaan. Een alternatief is bijv. een koude maaltijdsalade. Deze smaakt vaak beter en is even "gezond".
• Gebruik koude koolzuurhoudende dranken, met name Cola of Ginger-ale.
• Drink koffie en thee liever met melk.

2. Smaakverandering

• Smaakverandering kan leiden tot verminderde eetlust. Hier is weinig tegen te doen.
• Probeer veel verschillende producten uit.
• Als weinig proeft, is het extra belangrijk dat het eten er aantrekkelijk uitziet.

3. Invloed op de werking van het beenmerg

• Verminderd aantal witte bloedlichaampjes (leukocyten) geeft verhoogde kans op infecties.
• Verminderd aantal bloedplaatjes (trombocyten) geeft verhoogde kans op blauwe plekken, een bloedneus en bloedend tandvlees.
• Verminderd aantal rode bloedlichaampjes(erytrocyten) geeft kans op bloedarmoede.
• Deze remming van aanmaak van bloedlichaampjes door het beenmerg is tijdelijk van aard.
• Bij het spontaan ontstaan van blauwe plekken of het regelmatig voorkomen van een moeilijk te stelpen bloedneus, bij koorts hoger dan 38,5 graden Celsius of snel duizelig worden (sterretjes zien) waarschuwt u uw arts of dienstdoende arts in het Antoni van Leeuwenhoek.
• In het algemeen heeft het gebruik van extra vitaminen en/of ijzertabletten geen invloed op het herstel van het beenmerg.

4. Onprettige smaak tijdens toediening

• Tijdens de toediening kan een metaalachtige smaak ontstaan, met name bij de toediening van de cyclofosfamide
• Het zuigen op een pepermuntje of zuurtje kan soms helpen.
• Vraag de verpleegkundige of zij/ hij het infuus langzamer wil zetten.

5. Vermoeidheid/verminderde energie

• U kunt merken dat u tijdens deze behandeling minder energie heeft, sneller vermoeid raakt en emotioneel kunt zijn.
• Houd hier rekening mee in uw dagelijks leven; neem voldoende tijd om te rusten.

6. Irritatie en/of ontsteking van het mondslijmvlies

• U kunt hierdoor een erge droge mond hebben of juist een overmatige speekselproductie.
• U kunt hierdoor last hebben van taai slijm in uw mond.
• U kunt hierdoor last krijgen van wondjes in uw mond.
• Goede mondhygiëne is belangrijk bij het voorkomen en behandelen van irritatie en/of ontsteking van het mondslijmvlies.
• Poets regelmatig uw gebit met een zachte tandenborstel.
• Spoel uw mond vier tot zes maal per dag met zout water ( een theelepel op 250 cc water).
• Vet regelmatig uw lippen in, dan ontstaan er minder snel kloofjes.
• Gebruik bij een droge mond een zuurtje of kauwgom.
• Meld bij een bezoek aan de tandarts dat u met cytostatica wordt behandeld.
• Overleg bij koortsuitslag op uw lip met uw huisarts. Voorkom uitbreiding.
• Bij een pijnlijke mond met wit beslag waarschuwt u uw huisarts.
• Een waterijsje is prettig bij een droge of pijnlijke mond.
• Er bestaat een informatiefolder over mondverzorging, vraag uw arts of verpleegkundige hierom.

7. Haaruitval

• Haaruitval begint meestal in de derde week na de 1e kuur. Dit kan gepaard gaan met een gevoelige hoofdhuid.
• Behalve het hoofdhaar kan overige lichaamsbeharing ook uitvallen.
• U kunt overwegen een pruik aan te schaffen. Bij de verpleegkundige kunt u een machtiging voor vergoeding krijgen.
• Het is aan te raden voordat de haaruitval begint naar desbetreffende kapper te gaan zodat hij/zij uw eigen model ziet.

8. Invloed op de seksualiteit

• Ook tijdens een cytostaticakuur blijft geslachtsgemeenschap mogelijk. Als gevolg van de bijwerkingen kunt u echter minder of geen zin hebben in vrijen of geslachtsgemeenschap.
• Door de irritatie van het slijmvlies van de vagina kan geslachtsgemeenschap een branderig gevoel geven of pijnlijk zijn.
• Het gebruik van een glijmiddel kan een oplossing zijn.
• Tijdens een behandeling met chemotherapie is een goede vorm van anticonceptie noodzakelijk.

9. Menstruatiestoornissen

• Dit wisselt van “een keer overslaan” tot wegblijven.
• Kan gepaard gaan met overgangsklachten.
• Na het einde van de behandeling kan de menstruatie terugkomen.

10. Klachten die lijken op een blaasontsteking*

• Door Irritatie van het blaasslijmvlies kan het urineren pijnlijk zijn of in frequentie toenemen.
• Het is belangrijk thuis voldoende te drinken.
• Drink daarom 1,5 tot 2 liter per dag. Hieronder wordt ook verstaan yoghurt, vla, soep, etc.
• Eén of twee glazen bier of wijn kan geen kwaad.
• Wanneer het urineren pijnlijk is kan het soms helpen om tijdens en na het urineren te spoelen met lauw water.
• Meldt de blaasklachten bij een volgend ziekenhuisbezoek.

11. Irritatie van de ogen

• De ogen kunnen tranen of juist heel droog en branderig zijn.
• Oogdruppels, vraag uw arts hiernaar.
• Lensdragers kunnen beter een bril dragen om de kans op irritatie te verminderen.

12. Pijn en roodverkleuring van de huid*

• Eerder bestraalde huid kan soms reageren met pijn en roodheid.
• Raadpleeg uw arts of verpleegkundige.

13. Diarree

• Onder andere door de schade aan het slijmvlies kan er diarree ontstaan.
• Zorg ervoor dat u goed blijft drinken
• Kleine frequente maaltijden waarbij vocht en voeding worden gecombineerd.
• Minimale vochtintake van 1,5 –2 liter/dag bij groot vochtverlies 2-2,5 liter geven.
• Geen kruiden gebruiken
• Gevarieerde voeding met normaal gehalte vezels
• Beperkte inname peristaltiekbevorderende producten (koffie, alcohol, grove vezels, zaden en pitten)
• Beperkte inname gasvormende producten (ui, prei, peulvruchten, kool) en koolzuurhoudende dranken
• Geen extreem koude of warme dranken/voeding
• Bij meer dan 4 maal waterdunne diarree: raadpleeg uw arts of verpleegkundig specialist.

14. Opgejaagd gevoel door de dexamethason

• Sommige mensen kunnen door de dexamethason tijdelijk een opgejaagd gevoel krijgen en onrustig worden. Dit kan energieker zijn maar ook prikkelbaar, angstig of neerslachtig.
• Overleg voor gebruik met uw arts als u depressief bent of hiervoor wordt behandeld. Mocht u veel last hebben van stemmingsveranderingen, vraag dan uw arts om advies.
• Neem de dexamethason om 20 uur en niet vlak voor het slapen in.

15. Huidafwijkingen

• Indien er huidafwijkingen ontstaan raadpleeg uw arts of verpleegkundig specialist.

16. Afwijkingen aan de nagels.

• Bij afwijkingen aan de nagels kan er verkleuring plaatsvinden en nagels kunnen in sommige gevallen zelfs afvallen.
• Draag ruime schoenen en sokken.

17. Vocht vasthouden

• Door de chemotherapie kan het voorkomen dat u opgezette enkels en oedeem ophoopt.
• Goed water blijven drinken minimaal 2 liter per dag.

Wanneer waarschuwen:

U kunt contact opnemen met uw specialist of dienstdoende arts:

• Bij aanhoudende misselijkheid en/of braken ondanks het gebruik van medicijnen hiertegen.
• Bij het spontaan ontstaan van blauwe plekken.
• Bij het regelmatig voorkomen van een moeilijk te stelpen bloedneus.
• Bij koorts hoger dan 38,5 graden Celsius.

3. Waar kunt u met uw vragen terecht

Wanneer u naar aanleiding van deze informatie nog vragen heeft kunt u terecht bij: uw behandelend arts of verpleegkundig specialist;

• De verpleegkundige op de afdeling;
• De verpleegkundige op de Dagbehandeling;
• Het telefonisch spreekuur.

Bij het Centrum voor Kwaliteit van Leven (CKvL) kunnen u of de mensen uit uw omgeving terecht met vragen over:

• De situatie waarin u zich bevindt;
• Uw ziekte en/of behandeling;
• Hoe het thuis nu moet;
• De mogelijkheid van inschakeling van een gezinshulp of een wijkverpleegkundige;
• Of als u gewoon eens wilt praten.

Meer informatie

Informatie over de bereikbaarheid van de telefonische spreekuren vindt u op: www.avl.nl/spreekuren.