Decubitus

Voorkomen van doorligplekken (decubitus) tijdens uw ziekenhuis opname

Deze folder bevat informatie over hoe u zelf kunt meehelpen doorligplekken te voorkomen.

Wat zijn doorligplekken (decubitus)?

Doorligplekken zijn (pijnlijke) beschadigingen van de huid en/of het weefsel onder de huid.

Risicoplaatsen

Doorligplekken ontstaan meestal op de plaats van een uitstekend bot. Risicoplaatsen zijn de stuit (billen), zitknobbels, hielen, ellebogen, schouders, heupen of het achterhoofd.

Hoe ontstaan doorligplekken?

Doorligplekken ontstaan door langdurige druk op de huid of door druk in combinatie met schuifkrachten (bv onderuit schuiven in bed) op één plaats. Door deze druk worden bloedvaten afgeklemd waardoor onvoldoende zuurstof en voedingsstoffen bij de huid en het weefsel onder de huid kunnen komen. Hierdoor kunnen afvalstoffen niet goed afgevoerd worden en ontstaat een beschadiging van het weefsel en kunnen wonden ontstaan.

Hoe kunt u doorligplekken helpen voorkomen?

U kunt zelf de volgende maatregelen nemen om doorligplekken te voorkomen. Als u dit niet zelf kunt, kan de verpleegkundige dit voor u doen.

Huidverzorging

• Meld het aan uw verpleegkundige als risicoplaatsen (zoals stuit, hielen) pijnlijk zijn.
• Meld het aan uw verpleegkundige als u merkt dat uw huid op de risicoplaatsen rood en/of warm is.
• Zorg dat de huid niet vochtig is. Gebruik, in overleg met de verpleegkundige, eventueel een zalf om de huid te beschermen tegen de inwerking van vocht van bijvoorbeeld transpireren (zweten) of incontinentie (ongewild verlies van urine of ontlasting).
• Draag gladde, niet knellende en schone kleding. Trek in bed het liefst geen onderbroek of pyjamabroek aan.
• Voeding en vocht
• Zorg dat u voldoende eet en drinkt. Drink ongeveer 1,5 liter vocht per dag.

Houdingsverandering

In bed:

• Wissel in bed regelmatig van houding (linker zij, rug/ buik, rechterzij, rug/ buik).
• Ga bij zijligging in een houding van 30 graden liggen. (zie afbeelding 1)
• Voorkom onderuit zakken als u in bed zit. Het voeteneind van uw bed komt om deze reden ook altijd automatisch omhoog als u de hoofdsteun omhoog zet. (zie afbeelding 2)
• Beperk het zitten in bed om de druk op de stuit en de zit knobbels te verminderen.
• Ga, als dit mogelijk is, nooit op een lichaamsdeel liggen dat nog rood is omdat u er eerder op gelegen heeft, of waar al een doorligplek aanwezig is.
• Ga op een schone, gladde en droge onderlaag zitten en/of liggen.

In de (rol)stoel:

• Zorg voor een goede zithouding (zie afbeelding 3) waarbij uw bovenbenen volledig worden ondersteund door de zitting en uw voeten steunen op de vloer of de voetsteun van de rolstoel. Gebruik eventueel een voetenbankje.
• Zorg ervoor dat uw zitvlak in ieder geval elk uur even, een paar minuten, loskomt van de zitting bijvoorbeeld door naar voren en/of opzij te buigen.

Afbeelding 1 Afbeelding 2 Afbeelding 3

Tenslotte:

Niet alle maatregelen hoeven voor u van toepassing te zijn. Kijk vooral wat voor u haalbaar is qua lichamelijk conditie en schroom niet om hulp te vragen. Voorkomen is beter dan genezen. Als u nog vragen heeft kunt u hiervoor bij de verpleegkundige terecht.

Telefonisch spreekuur

Als u de wond-stomaverpleegkundige persoonlijk wilt spreken kunt u terecht op het telefonisch spreekuur.

U vindt informatie over de bereikbaarheid van de spreekuren op: www.avl.nl/spreekuren. Alleen in zeer dringende situaties kunt u buiten de spreekuur tijden bellen via ons algemene telefoonnummer.