Dieetadviezen bij een stent in de slokdarm

Bij u is in de slokdarm een kunststofbuisje (‘tygonbuis’) of een uitzetbaar buisje (‘expandable stent’) geplaatst om de passage van drank en voedsel naar de maag te verbeteren. Het buisje heeft een doorsnede van minimaal 15 millimeter. Het buisje is niet beweeglijk zoals de slokdarm, daarom bestaat er een risico dat een te groot of draderig stukje voedsel het buisje verstopt. De voeding moet daarom heel fijngekauwd of gesneden worden. De voeding malen is alleen in bijzondere gevallen nodig.

Algemene adviezen

• Neem rustig de tijd voor iedere maaltijd: eet langzaam en kauw het voedsel goed.
• Gebruik geen grote hoeveelheden voedsel tegelijk. U kunt het beste de voeding verdelen over zes (kleinere) maaltijden.
• Zorg dat u altijd iets te drinken heeft bij het eten. Neem een slokje zodra u denkt dat het eten blijft steken. Koolzuurhoudende dranken (vooral Cola) werken hierbij het beste. Ga pas verder met eten als u denkt dat het voedsel weer goed zakt.
• Eet en drink in rechtop zittende houding (niet liggend).
• Gebruik geen grote maaltijd vlak voor het naar bed gaan indien u er last van krijgt.
• Koolzuurhoudende dranken zoals frisdranken en mineraalwater kunnen het opboeren van lucht vergemakkelijken, wat een opgelucht gevoel geeft.
• Wees voorzichtig met het eten van voedingsmiddelen die kunnen blijven steken zoals:
• Vezelige groenten en fruit (zie verder bij maaltijdsuggesties);
• Nootjes, zuurtjes en drop (eerst fijnkauwen, dan pas doorslikken);
• Voedingsmiddelen zoals witbrood, aardappelpuree;
• Harde korsten, bijvoorbeeld van brood of vlees;
• Draderig en droog vlees (zie verder bij maaltijdsuggesties).
• Sluit de maaltijd af met drinken om de buis 'schoon te spoelen'.

Maaltijdsuggestie

Broodmaaltijd:

• Brood en pap:
• Bruine broodsoorten verdienen de voorkeur (minder plakkerig dan witbrood). Bij een slecht gebit of een slecht passend kunstgebit kunt u de korsten van het brood afsnijden. De ervaring heeft ons geleerd dat volkorenbrood, bruinbrood, knäckebröd, crackers en beschuit de minste problemen opleveren;
• Als brood problemen geeft kunt u pap nemen. Alle soorten zijn geschikt.
• Broodbeleg:
• Gebruik bij voorkeur broodbeleg dat zacht of smeuïg is zoals: smeerkaas, jonge kaas, smeerworst, paté, leverworst, cornedbeef, ham, roerei, omelet, jam, stroop en honing;
• Salades, bijvoorbeeld een huzaren- of zalmsalade zijn ook geschikt om op het brood te eten;
• Wees voorzichtig met draderige vleeswaren zoals rookvlees en rosbief; snijdt dit in hele kleine stukjes.
• Melk en melkproducten: Alle soorten kunt u in principe gebruiken.

Warme maaltijd:

• Bereid soep zoals u gewend bent te doen. Zorg dat er niet te grote stukjes vlees en groente in zitten.
• Braad het vlees niet te hard. Snijd het vlees bij een slecht gebit goed fijn of kies zachte soorten zoals tartaar, gehakt en gestoofde vis.
• Gebruik veel jus of saus.
• Wees voorzichtig met draderig vlees zoals rundvlees en karbonade, ook al is het nog zo gaar. Ook kip is vaak droog en draderig. Snijd dit vlees goed fijn.
• Kook aardappelen goed gaar.
• Gekookte aardappelen kunt u vervangen door aardappelpuree, (zilvervlies)rijst, (volkoren) macaroni of spaghetti.
• Groente: Verwijder de grove nerven. Snijd de groente goed fijn dwars op de nerf (bijvoorbeeld spruitjes, rode-, witte- en boerenkool, zuurkool, peulvruchten zoals bruine bonen, bleekselderij, taugé, champignons).
• Kook de groente goed gaar.
• Geschikte groentekeuzes: andijvie, aspergepunten, aubergines (geschild), avocado, bietjes, bloemkool (roosjes), broccoli (roosjes), courgettes (geschild), doperwten (zeer fijn), komkommer (geraspt), koolraap, koolrabi, peultjes, postelein, raapstelen, sla, snijbiet, snijbonen, sperziebonen, spinazie, tomaat (zonder vel), venkel (zonder grove buitenbladen), witlof en worteltjes. Rauwkost kunt u fijngesneden of geraspt eten.
• Als nagerecht kunt u bijvoorbeeld nemen: yoghurt, kwark met kleine stukjes fruit, vla, pudding, roomijs.
• Fruit: Citrusfruit zoals sinaasappels en grapefruits uitpersen. De velletjes kunnen namelijk verstopping veroorzaken. Vezelig en hard fruit (ananas, appel, tuttifrutti) goed kauwen of fijnsnijden.

Meer informatie

• Op https://www.wkof.nl/leven-met-kanker/voedingenkankerinfo/ vindt u tips tegen slijmvorming en slechte eetlust. Deze website is een betrouwbare site waar experts op basis van beschikbare wetenschappelijke literatuur uit de voedingswetenschap vragen beantwoorden van patiënten over voeding in relatie tot kanker. Fabels worden op deze site van de feiten gescheiden.
• Trouw-journaliste Karin Luiten heeft een gedeelte van haar website gewijd aan zachte en vloeibare voeding: https://www.kokenmetkarin.nl/2019/05/13/dossier-zacht-voedsel-1/

Podcast

De diëtisten van het Antoni van Leeuwenhoek hebben een podcast serie gemaakt over voeding bij kanker: Kanker…wat eet je dan?

Deze is te beluisteren op alle podcastkanalen.