Jodiumbeperkt Voorbereidingsdieet
Jodium is een mineraal dat van nature in veel voedingsmiddelen voorkomt in wisselende hoeveelheden. De schildklier heeft jodium nodig voor de aanmaak van schildklierhormonen. Het jodiumbeperkte dieet is een dieet ter voorbereiding op uw ziekenhuisopname. U begint één week voor uw ziekenhuisopname met het dieet. Tijdens uw verblijf in het ziekenhuis wordt het dieet nog enkele dagen voortgezet.
Het jodiumbeperkte voorbereidingsdieet bevat slechts een kleine hoeveelheid jodium. Het volgen van het dieet is om twee redenen noodzakelijk:
- Om nauwkeurig te kunnen meten of er nog opname is van radioactief jodium door eventueel resterend schildklierweefsel en/of tumorweefsel;
- Om het effect van behandeling met radioactief jodium te verhogen.
Voedingsmiddelen waar jodium in voorkomt/aan toegevoegd is
In bijna alle voedingsmiddelen is van nature jodium aanwezig, in de één wat meer dan in de ander. In zeezout, himalayazout en dieetzout zitten bijvoorbeeld van nature kleine hoeveelheden jodium.
Tijdens bereiding van voedsel in de fabriek kan jodium in de vorm van keukenzout aan voedingsmiddelen worden toegevoegd. Er bestaat een wettelijke verplichting deze toevoeging op verpakte producten te vermelden.
De volgende aanduidingen worden hiervoor gebruikt:
- Gejodeerd keukenzout, jodiumhoudend keukenzout,
Jozo puurzout; - Broodzout, gejodeerd broodzout.
De rode kleurstof E-127 (Erytrosine) bevat jodium. E-127 kan toegevoegd zijn aan rode vruchtenconserven, limonade (siroop), puddingsaus, vruchten op sap en bepaalde snoepsoorten.
De rode kleurstof E-124 (Cochenilrood-A) bevat daarentegen géén jodium. Producten gekleurd met E-124 zijn dus wel toegestaan.
Voedingsmiddelen waar de hiervoor genoemde dikgedrukte zouten en kleurstoffen in voorkomen zijn tijdens de dieetperiode niet toegestaan. Lees daarom op de verpakking nauwkeurig welk soort zout er aan het product is toegevoegd. Als u twijfelt gebruik het product dan niet tijdens de dieetperiode.
Ongejodeerd keukenzout (Jozo puurzout) is te verkrijgen in een aantal winkelketens. Informatie daarover kunt u vinden op https://www.jozosalt.com/nl_nl, klik op verkooppunten.
Andere producten die jodium bevatten
Behalve in voedingsmiddelen kan jodium ook voorkomen in medicijnen, zeep, shampoo, crème en zalf. Voorbeelden hiervan zijn: Betadine zeep, betadineshampoo, jodiumtinctuur, hoestdrank en stophoest. Vraag uw arts of apotheker of de medicijnen die u gebruikt (hieronder vallen ook vitaminepreparaten, homeopathische- en reformproducten) jodium bevatten.
Een multivitaminen-mineralenpreparaat bijvoorbeeld bevat per tablet veel jodium. U mag dit preparaat in de dieetperiode dus niet gebruiken.
Richtlijnen voor het jodiumbeperkte voorbereidingsdieet
Productgroep | Toegestaan | Niet toegestaan |
Brood en broodvervanging | Zelfgebakken brood met ongejodeerd zout (Jozo puurzout) of zelfgebakken met Koopmans broodmix natriumarm brood van de bakker. Beschuit, crackers, knäckebröd, ontbijtkoek, matses, rijstwafels, muesli en brinta. Van deze producten mag u de soorten met zout gebruiken. | Broodsoorten van de bakker of uit de fabriek (wit, bruin, volkoren, roggebrood, krentenbrood of luxe broodjes). |
Broodbeleg (kaas) | Maximaal 1 plak kaas (± 20 gram) per dag of één broodbelegging smeerkaas, alleen de Nederlandse soorten kaas | Buitenlandse kaassoorten |
Broodbeleg (vleeswaar) | Maximaal 2 plakken vleeswaren (± 40 gram) per dag. Alle soorten vleeswaren, zowel van de slager als voorverpakt, met uitzondering van de onder 'niet toegestaan' genoemde soorten. | Alle soorten vleeswaar waarin lever is verwerkt, zoals leverworst, leverpaté en leverpastei. |
Productgroep | Toegestaan | Niet toegestaan |
Broodbeleg (zoet) | Alle soorten jam, vruchtenhagelslag, honing, stroop, appel- en perenstroop, kokosbrood, gestampte muisjes. | Alle soorten die de rode kleurstof E-127 bevatten. Chocoladevlokken, chocoladehagelslag en chocoladepasta. |
Broodbeleg (overig) | Pindakaas | |
Ei | Alle soorten. | |
Boter, margarine, halvarine en olie | Alle soorten gezouten en ongezouten boter, margarine, halvarine en olie. | |
Melk en melkproducten | Melk, karnemelk, yoghurt, vla en kwark, maximaal 1 glas/schaaltje per dag (± 150 ml). Koffiemelk. Denk aan het maximum van 150 ml melk en melkproducten per dag. | Koffiemelkpoeder en koffiecreamer. |
Bouillon en soep | Zelfbereide bouillon en de toegestane soorten groente, vlees, kruiden, specerijensoorten en Nezo-zout. | Alle andere soorten bouillon en soep. |
Productgroep | Toegestaan | Niet toegestaan |
Zeevis, visproducten, schaal- en schelpdieren, zeewier en algen | Alle soorten. | |
Vlees | Maximaal 100 gram vlees (rauw gewogen). Alle soorten kalfs-, paarden-, rund-, varkens- en kippenvlees, zowel vers als voorverpakt en/of gekruid, met uitzondering van lever en leverproducten. | Lever en leverproducten. |
Vleesvervangers (vegetarische producten): In plaats van vlees, maximaal 100 gram. | Alle soorten op basis van soja, granen, rijst, toegestane groentesoorten en aardappelen, tofu/tahoe en tempé . | Alle overige soorten. |
Peulvruchten | Bruine bonen en sojabonen. | Alle andere soorten. |
Jus | Alle soorten. | |
Sauzen | Alle soorten. |
Productgroep | Toegestaan | Niet toegestaan |
Aardappelen, rijst, macaroni, spaghetti | Gekookte-, gebakken- en gefrituurde aardappelen zelfbereide aardappelpuree op smaak gebracht met Nezozout. Aardappelen koken in leidingwater is toegestaan. Gewone macaroni en spaghetti en witte rijst. Macaroni, spaghetti en rijst koken in leidingwater. | Volkoren macaroni en spaghetti. |
Groenten | Maximaal 3 groentelepels. Zowel vers, als uit blik, glas en diepvries zijn toegestaan. Alleen de volgende soorten: Aubergine, bieten, bleekselderij, bloemkool, Chinese kool, courgette, doperwten, ijsbergsla, knolselderij, knoflook, komkommer, koolraap, koolrabi, kropsla, maïs, mierikswortel, paprika, pastinaak, pompoen, prei, rabarber, rode kool, snijbonen, tomaten, tuinbonen, uien, witte kool, zuurkool. Koken in leidingwater is toegestaan. | Een sausje gemaakt van het kookvocht, alle soorten à la crème en alle overige, hiernaast niet vermeldde groentesoorten. |
Rauwkost | Alleen van toegestane groentesoorten. |
Productgroep | Toegestaan | Niet toegestaan |
Fruit en vruchtensap | Maximaal 2 porties vers fruit per dag van de volgende soorten: aardbeien, abrikozen, appels, bramen, citroenen, druiven, frambozen, grapefruits, mandarijnen, kersen, kruisbessen, mango's, meloenen, peren, perziken, pruimen, sinaasappels. In plaats van 1 portie fruit. Mag ook 1 glas vruchtensap van de toegestane soorten worden gebruikt | Alle overige soorten fruit. |
Reformproducten | Met name in reformproducten kan zeezout, algen en zeewier verwerkt zijn. Let u hier goed op, als u gebruik maakt van reformproducten. Lees zorgvuldig de aanduiding op de verpakking! Vismeel, kroepoek, trassi, gomassi en tahin. | |
Versnaperingen | Fabriekskoekje (verpakt), zoals bijvoorbeeld: biscuit, sultana, jodenkoek, stroopwafel en bitterkoekje, ontbijtkoek, ouwe wijvenkoek, reepkoek, krenten, rozijnen, hazelnoten, chips, kauwgum, drop, snoepjes, zuurtjes, winegums. | Pinda’s, cashewnoten, walnoten, borrelnoten, kroepoek, chocolade. Alle soorten snoepjes die de rode kleurstof E-127 bevatten. |
Productgroep | Toegestaan | Niet toegestaan |
Dranken | Koffie, thee, bouillon, leidingwater of mineraalwater Limonadesiroop met uitzondering van de onder 'niet toegestaan' genoemde. Frisdrank, inclusief light frisdrank, maximaal 3 glazen per dag. | Alle soorten limonadesiroop die de kleurstof E-127 bevatten. |
Dranken (alcoholische) | Alle alcoholische dranken. Bier, maximaal 2 glazen per dag. | |
Diversen | Alle verse en gedroogde kruiden en specerijen, specerijenmengsels, vleeskruiden, aromat, knoflook, azijn, mosterd, ketjap, ketchup, tomatenpuree, aardappelmeel, maïzena, suiker. Zout, toegestaan: Jozo puur-zout, niet jodiumhoudend keuken- of tafelzout. Zeezout zonder jodium, Himalayazout zonder jodium en Keltisch zout zonder jodium. | Koffiemelkpoeder en koffiecreamer, Jozo Puur zout met jodium: jodiumhoudend keuken- of jodiumhoudend tafelzout, jodiumhoudend dieetzout, jodiumhoudend zeezout of jodiumhoudend Himalaya zout |
Voorbeeld van een dagmenu
Ontbijt
2 snee natriumarm brood of beschuit, crackers, knäckebröd besmeerd met gezouten of ongezouten halvarine, margarine of roomboter
1 plak vleeswaren
1 x zoet beleg
thee of koffie met/zonder suiker
’s Morgens tussendoor
koffie of thee met/zonder suiker
1 plak ontbijtkoek of 2 biscuits
Broodmaaltijd
3 snee natriumarm brood of beschuit, cracker, knäckebröd besmeerd met gezouten of ongezouten halvarine, margarine of roomboter
beleg:
1 plak kaas
1 plak vleeswaren
1 x zoet beleg
1 beker melk of karnemelk
’s Middags tussendoor
koffie of thee met/zonder suiker
1 plak ontbijtkoek of biscuits
1 portie fruit of 1 glas vruchtensap
Warme maaltijd
stukje vlees of kip, max. 100 gram (rauw gewogen) en jus
max. 3 groentelepels groente
aardappelen, macaroni/spaghetti, peulvruchten of rijst
‘s Avonds
koffie of thee met/zonder suiker
1 plak ontbijtkoek of 2 biscuits
1 portie fruit of 1 glas vruchtensap
Meer informatie
Meer informatie over jodium kunt u vinden op:
• Het Voedingscentrum:
Website: www.voedingscentrum.nl
• Het Vitamine Informatie Bureau:
Website: www.vitamine‐info.nl
• Meer informatie over feiten en fabels over voeding en kanker:
Website: www.voedingenkankerinfo.nl
Podcast
De diëtisten van het Antoni van Leeuwenhoek hebben een eigen
podcast waarin verschillende onderwerpen over voeding bij kanker
besproken worden. Kanker… wat eet je dan? is te vinden op alle
bekende podcastkanalen zoals bijvoorbeeld Spotify.
Praktische informatie
Contact
Ons algemene nummer is 020 512 9111. Onze telefonisten verbinden u graag door met de juiste afdeling.
Voor dringende zaken buiten kantooruren kunt u vragen naar het Weekend-, Avond- of Nachthoofd. Bel bij medische spoed altijd 112. Voor andere vragen verzoeken wij u te wachten tot de volgende werkdag.
Centrum Patiënteninformatie
Wilt u meer informatie omdat u of een naaste te maken heeft met kanker? Onze medewerkers denken graag met u mee. U kunt bellen of zonder afspraak binnenlopen.
Centrum voor Kwaliteit van Leven
Heeft u behoefte aan professionele steun tijdens en na uw behandeling? Dan kunt u een afspraak maken bij ons centrum via uw behandelaar.
Route & adres
U vindt meer praktische informatie over uw bezoek, de route & parkeren, onze bezoektijden en voorzieningen en diensten op onze website.