Het MCT-dieet
Het MCT-dieet
U ontvangt deze brochure omdat u het MCT-dieet moet volgen.
Dit dieet is nodig omdat uw lichaam vet slecht verteert of opneemt.
Dit kan onder andere het geval zijn bij:
- Chyluslekkage (lekkage van lymfevocht) als gevolg van ziekte of na een grote buikoperatie.
- Bij een darm die niet goed werkt, zoals bij de ziekte van Crohn of een korte darm (short-bowel).
Wat is chyluslekkage?
Naast het bloedvatenstelsel bevat het lichaam nog een belangrijk systeem om vloeistoffen te vervoeren, namelijk het lymfestelstel. Door het lymfestelsel stroomt lymfevocht, ook wel chylus, waarmee onder andere het vet uit onze voeding vervoerd wordt.
Een chyluslekkage kan ontstaan door een beschadiging van een lymfevat, bijvoorbeeld bij een operatie. Bij een chyluslekkage lekt er chylus uit het lymfevat. Hierbij verliest u eiwitten en vetten, waardoor uw voedingstoestand kan verslechteren.
De arts kan chyluslekkage vaststellen via de drain. In de drain ziet de arts dan chylus. Dit ziet eruit als een melkwitte vloeistof met kleine vetdruppels.
Vetten
Vet bestaat onder andere uit vetzuren. Er bestaan korte, lange en middellange vetzuren.
LCT-vetten
Dit zijn Long-Chain-Triglyceriden (LCT). Dit zijn vetten met lange ketens. Vetten uit onze voeding bestaan voor het grootste gedeelte uit lange keten vetzuren. LCT vet wordt vervoerd door het lymfestelsel.
MCT-vetten
Dit zijn Medium-Chain-Triglyceriden (MCT). Dit zijn vetten met middellange ketens. Na de vertering neemt uw lichaam MCT-vetten direct op in het bloed. De vetten gaan vanuit de darmen meteen naar de bloedvaten.
Waarom een MCT-dieet?
Het lek in het lymfevat geneest sneller als er weinig chylus doorheen stroomt. Daarom is het belangrijk dat u zo min mogelijk LCT-vetten eet. Zo vermindert u de chyluslekkage. Dit heeft ook nadelen. Langeketenvetzuren leveren ongeveer 35% van de energie die u elke dag nodig heeft. Deze vetzuren helpen ook bij de opname van vitamine A, D, E en K. Als u LCT-vetten uit uw voeding weglaat en niet vervangt, kunt u afvallen. Op de langere termijn kunt u dan ook een tekort aan vitamines krijgen. Daarom start u met het MCT-dieet.
Hoe lang is een MCT-dieet nodig?
Voordat u start met het MCT-dieet, bespreekt uw arts met u hoe lang u dit dieet volgt. Bespreek bij elk contact met uw specialist of het MCT-dieet nog nodig is.
Hoe ziet het MCT-dieet eruit?
U moet de normale hoeveelheid vet in uw voeding sterk beperken.
Dit betekent dat u voedingsmiddelen kiest die zo mager mogelijk zijn.
Verderop in deze folder staat welke voedingsmiddelen u beter wel of niet kunt gebruiken.
MCT-vetten verdraagt uw lichaam meestal goed. Het is normaal dat uw lichaam moet wennen aan MCT-vetten. In de eerste dagen kunt u een opgeblazen gevoel krijgen, rommelingen in de buik voelen of een beetje misselijk zijn. Heel soms krijgt u diarree. Deze klachten gaan vaak na een paar dagen over. Daarom begint u meestal met een kleine hoeveelheid MCT-vetten. Dit is ongeveer 25 gram MCT-vet per dag. Daarna vergroot u de hoeveelheid stap voor stap. MCT-vetten smaken anders dan gewone vetten. MCT-vetten bederven sneller. Buiten de koelkast worden MCT-vetten vloeibaar.
Bij verlies van lymfevocht verliest u naast vetten ook eiwitten.
Soms heeft uw lichaam daarom extra eiwitten nodig. De diëtist adviseert u dan om meer eiwitrijke producten te gebruiken. Soms krijgt u hierbij ook dieetpreparaten.
Algemene richtlijnen
- MCT producten moeten koel en vooral op een droge plek bewaard worden. Voor MCT-olie en MCT-margarine geldt een bewaartemperatuur van 12 graden.
- MCT-margarine mag niet te heet worden. De margarine verbrandt sneller. Bij bakken kan de vlam sneller in de pan komen. Zorg daarom altijd dat er een deksel in de buurt is.
- MCT-olie niet gebruiken om te frituren.
- MCT-olie kunt u gebruiken om te bakken en te braden. U kunt MCT-olie ook koud gebruiken, bijvoorbeeld voor saladedressings.
MCT-dieet in het ziekenhuis
Als u in het ziekenhuis een MCT-dieet volgt, krijgt u een warme maaltijd met magere voedingsmiddelen. Wij bereiden deze maaltijd met MCT-olie. Bij de broodmaaltijden krijgt u MCT-margarine.
Daarmee kunt u uw brood besmeren. Het beleg bevat weinig vet.
Het is belangrijk dat u tussendoor geen vette producten eet of drinkt.
Zo vermindert u de inname van LCT-vetten zoveel mogelijk.
MCT-dieet thuis
Als u het ziekenhuis verlaat, volgt u vaak ook thuis nog het MCT-dieet. U doet dit volgens afspraak met uw arts en diëtist. Gebruik thuis ook MCT-olie en MCT-margarine. De diëtist kan deze producten de eerste keer voor u bestellen via een facilitair bedrijf. Daarna kunt u volgende bestellingen zelf doen. De meeste zorgverzekeringen vergoeden MCT-olie. MCT-margarine wordt helaas niet vergoed.
Deze kosten betaalt u zelf.
U kunt de margarine eventueel bestellen via de website van de MCT-dieetshop. Contactgegevens Kopra trading:
https://www.mctdieetshop.com
026-3113401
Drinkvoeding en MCT-dieet
Soms heeft u aanvullende drinkvoeding nodig om genoeg energie binnen te krijgen. De meeste drinkvoedingen passen niet bij het MCT-dieet. Deze drinkvoedingen bevatten te veel vet. Drinkvoedingen op basis van sap zijn meestal wel geschikt. Vraag uw diëtist om advies.
Aanbevolen hoeveelheden
Voedingsmiddelen die u dagelijks nodig hebt | |
brood | minstens 3 tot 4 sneden |
20+ kaas | 2 plakken of 40 gram |
magere melk en melkproducten | 3 bekers/schaaltjes (450 ml) |
fruit / vruchtensap | minstens 2 porties |
mager vlees, vis, kip ei of tofu en magere vleeswaren | 125 gram |
aardappelen, pasta, rijst, peulvruchten | minstens 3 stuks/opscheplepels |
groenten | minstens 3 opscheplepels |
MCT-margarine / MCT-olie | 30 gram/30 ml |
vocht (zoals bijvoorbeeld koffie, thee, soep, melk) | minimaal 1,5 - 2 liter (65 jaar of ouder 1,7 liter) of volgens voorschrift diëtist |
medische voeding | volgens voorschrift diëtist |
Aan en af te raden voedingsmiddelen
Aan te raden | Af te raden |
Brood, broodvariaties en bindmiddelen | |
Bruinbrood, moutbrood, volkorenbrood, krenten- of rozijnenbrood zonder spijs, roggebrood, stokbrood, mueslibrood, wit waterbrood, beschuit, ontbijtkoek, (volkoren)knäckebröd, matze, rijstewafel, ontbijtkoek, toast, volkorenbeschuit, watercracker, muesli zonder noten, pap bereid van magere- of karnemelk, cracottes, toast Aardappelmeel, (zelfrijzend) bakmeel, Bambix, bloem, Brinta, cornflakes, custard, gort, griesmeel, havermout, maïzena, vruchtenmuesli zonder noten, paneermeel, poffertjesmix, pannenkoekmix, Kellogs Rice Krispies (naturel), rijstebloem, vermicelli, zemelen, lijnzaad, Kellogs All Bran. | Wit melkbrood, luxe broodjes (zoals o.a. puddingbroodjes, koffiebroodjes, krenten- of rozijnenbrood met spijs, croissants of notenbrood), creamcrackers, knäckebröd (sesamzaad, vezelrijk), brood met sesam, Cruesli, pap bereid van halfvolle en volle melk, soepstengel Cakemix, boterkoekmix, muesli met noten, appeltaartmix en andere bakmixen. |
Aan te raden | Af te raden |
Boter, margarine, vetten en oliën | |
Ceres MCT dieetmargarine, | Alle andere soorten margarine en olie. |
Vleeswaren | |
Achterham, schouderham, beenham, casselerrib, fricandeau, gekookte varkenslever, kipfilet, kiprollade, kalkoenrollade, runderrollade, rosbief, runderrookvlees. | Alle andere vleeswaren. |
Kaas (per dag maximaal 1x) | |
10+ en 20+ (smeer)kaas, Hüttenkäse, cottage cheese, magere kruidenkaas, Zwitserse strooikaas. | Alle andere kaassoorten met méér dan 20% vet (dus 30+, 40+, 48+, 60+ et cetera) |
Zoet beleg | |
Anijshagel, (appel)stroop, gelei, honing, jam, gestampte muisjes, groentespread, suiker, vruchtenhagel, witte en bruine basterdsuiker, Kopra chocospread. | Alle andere soorten broodbeleg zoals chocoladehagelslag, chocoladevlokken, chocoladepasta, kokosbrood, hazelnootpasta, speculoos |
Hartig beleg | |
Rauwkost (plakjes komkommer, tomaat, reepjes paprika, radijsjes) | Broodsalades (zoals krabsalade, zalmsalade, eiersalade), pindakaas, sandwichspread, notenpasta, hummus en tahin (sesampasta) |
Aan te raden | Af te raden |
Melk en melkproducten en plantaardige vervangers | |
Magere melk, karnemelk, magere yoghurt, magere kwark, magere vruchten yoghurt/kwark, pap van magere melk, magere chocolademelk, magere Bulgaarse/Griekse yoghurt, magere drinkyoghurt, zuiveldrank, hangop, lactosevrije magere yoghurt (Isey Skyr, alleen vanillesmaak), lactosevrije magere kwark (Arle lactofree Fat-Free Quark met vruchtensap, karnemelkspap, magere vla-soorten. Magere melkpoeder, magere/halfvolle koffiemelk. | Alle andere melkproducten zoals (half)volle melk, volle Bulgaarse/Griekse yoghurt, (half)volle chocolademelk, crème fraîche, pap van (half)volle melk, (half)volle vla-soorten, (half)volle kwark en yoghurtsoorten (waaronder ook soya-yoghurt). Volle melkpoeder, koffieroom, (zure) room, koffiewitmakers (bijv. Completa, licht en romig), slagroom. |
Dranken | |
Koffie, thee, (mineraal)water, frisdrank, limonadesiroop, vruchtensap, tomatensap, groentesap, bouillon. | Advocaat, Baileys |
Soepen | |
Ontvette bouillon van mager vlees/vis/kip, bouillontabletten, bouillonkorrels, bouillon van groente, heldere soep/drinkbouillon uit pakjes | Niet ontvette bouillon van vlees, vis, kip, soep uit blik/glas of diepvries, gebonden soep uit pakjes, zelfgemaakte soep met margarine, roomboter, room, eidooier of soepballetjes, |
Aan te raden | Af te raden |
Vlees en vleesvervangers | |
Magere vleessoorten: Bieflap, biefstuk, ossenhaas, rosbief, magere runder- of kalfslappen, runderrollade, runderlever, runderpoulet, fricandeau, varkenshaas, hamlappen, magere varkenslappen, tartaar, varkensoester, varkenslever, nier, zwezerik, ongepaneerde schnitzel, schenkel, vlees van ree, paard, geit, konijn (wild), haas en struisvogel Vetarme vleesvervangers met minder dan 5 gram vet/100 gram, zoals tempeh, de meeste soorten plantaardig gehakt | Vette vleessoorten zoals karbonade, lever, klapstuk, hacheevlees, saucijzen, doorregen rund- of varkenslappen, slavink, speklappen, alle soorten gehakt, alle soorten worst, gepaneerde schnitzel, hamburgers, kroketten, frikandellen, kipcorn, knipnuggets, loempia, gelderse schijven, ragouts uit blik, vleessalades. Vettere vleesvervangers, zoals vegetarische burgers, kaasburger, tahoe en seitan |
Wild, gevogelte, ei | |
Gevogelte zonder vel, zoals kip- en kalkoenfilet, kip- en kalkoenrollade Wit van het ei | Kip en kalkoen met vel, kip- en kalkoenragouts uit blik Eidooier, omelet, eiersalade |
Vis | |
Kabeljauw, schelvis, tong, bot, baars, rode poon, koolvis, schol, snoek(baars), spiering, tarbot, tonijn op water, wijting, zeelt, rog, zeewolf, baars, inktvis, mosselen, oesters, kreeft en garnalen | Ansjovis, bokking, zoute en zure haring, rolmops, paling, makreel, heilbot, sardines, sprot, zalm, kaviaar, hom, schelvislever, hom en kuit, gepaneerde vis, gebakken vis (gekocht), vis in vette saus of olie, vissticks, vissalades |
Aan te raden | Af te raden |
Aardappelen, rijst, macaroni en peulvruchten | |
Gekookte aardappelen (of gebakken in MCT olie), aardappelpuree en stamppot bereid met magere melk, rijst, pasta, mihoen, mie, couscous, vermicelli Alle soorten erwten en bonen in pot, blik of glas, gedroogd, witte bonen in tomatensaus | Aardappelen gebakken/gefrituurd in 'gewone' boter/olie, patat (ook ovenfrites en voorgebakken frites, rösti, aardappelkroketjes en zo), aardappelpuree en stamppot bereid met (half)volle melk/gewone boter/olie, kant-en-klare pizza's en lasagne-soorten, ravioli Kant-en-klare erwten- en/of bonensoep, sojabonen |
Groente | |
Alles soorten groente en rauwkost zonder saus of olie | Groente bereid met een sausje, diepvriesgroente à la crème, rauwe groente met olie of slasaus, olijven |
Jus en sauzen | |
Juspoeder bereid met water, jus en saus bereid met MCT-olie Saus op tomatenbasis, zoals tomatenketchup, curryketchup, barbecue-, pasta-, shaslicksaus, mosterd, piccalilly, mangochutney, vruchtendessertsaus, kant- en klare dressings zonder olie, zelfgemaakte dressing zonder olie met azijn, balsamico en/of citroensap | Smeltjus, vette jus. Fritessaus, mayonaise, halvanaise, slankonaise, slasaus, cocktailsaus, kerriesaus, sauzen en dressings op oliebasis, satésaus, zure room (ook light), crème fraîche, kokosroom, slagroom, jus op basis van een zakje met > 3% vet, chocolade dessertsaus, pesto |
Aan te raden | Af te raden |
Fruit | |
Alle soorten vers, blik of pot, vruchtenpuree, vruchtenmoes, vruchtencompote, gedroogde en gekonfijte vruchten | Avocado, kokosnoot |
Koek en gebak | |
Biscuitsoorten die maximaal 1 gram vet per stuk bevatten (bijvoorbeeld Verkade Langetjes, Verkade Knappertjes, Mariabiscuit, San Francisco biscuit, Waaier biscuit), (volkoren)ontbijtkoek, kruidkoek, lange vinger, vruchtenvlaai met gistdeegbodem, eierkoek, soepstengel, koek en gebak bereid met MCT-margarine/-olie. Oliebollen, poffertjes, pannenkoeken bereid met magere melk en/of MCT-margarine/-olie | Biscuitsoorten die meer dan 1 gram vet per stuk bevatten, bijv. Switch, Sultana's, Liga’s, volkoren biscuits, etc. Gevulde koek, sprits, amandelbroodjes, banketstaaf, speculaas, koek en gebak bereid met 'gewone' margarine. Oliebol, appelbeignet, flensje, pannenkoek |
Zoete versnaperingen | |
Drop, hartjes, kauwgom, noga, meringue, pepermunt, schuimpjes, spekjes, toffees, winegums, zuurtjes, vruchtensnoepjes. Waterijs, sorbetijs, magere yoghurtijs | Engelse drop, marsepein, chocolade, bonbon, candy bars (bijvoorbeeld Mars, Snickers, Twix) Roomijs, slagroomijs, volle yoghurtijs |
Hartige versnaperingen | |
Japanse zoutjes zonder nootjes, zoute stokjes, zoute biscuit, rijstwafel, popcorn (alleen van maiskorrels gepoft in MCT-olie, niet uit kant- en klare zak) | Chips, noten, borrelnootjes, pinda's, kaaskoekjes, kroepoek, worstenbroodje, hamburger, saucijzenbroodje, aardappelzoutjes (ook light), zoute koekjes, kant-en-klaar salades, gefrituurde producten bereid in gewone olie |
Aan te raden | Af te raden |
Smaakmakers | |
Alle verse en geconserveerde kruiden en specerijen, kruidenmengsels, zout, citroensap, azijn, gistextract, kappertjes, sambal, ketjap, soeparoma, strooiaroma, gember, krenten, rozijnen, mixed pickles, knoflook, gedroogde bami- en nasikruiden, Marmite | Cacao, santen (kokoscrème), kokosmelk |
Medische voeding | |
Kant-en-klare drinkvoeding Drinkvoeding op sap- of waterbasis, zoals Nutridrink Juice Style, Enlive plus, Nutridrink Jucy Plus, Resource Ultra fruit, Provide Xtra, Prosource, ProtiMedic, Protifar, Resource instand protein, Abound, Fantomalt, Nutrical Kant-en-klare sondevoeding • Zonder vet zoals Intestamin (Fresenius Kabi) en Vivonex T.E.N. (Nestlé Health) • Met voornamelijk MCT-vet (<10en% LCT) zoals Vital 1.5kcal (Abbott), Peptamen en Peptamen HN (Nestlé Health)
| Kant en klare energie- en eiwitrijke drinkvoeding en pudding (op melk- en yoghurtbasis). Nutridrink powder, Calogen, Carbzero, Fresubin 5 kcal shot Kant-en-klare energie- en eiwitrijke sondevoeding (op melk- en soja- of erwtenbasis)
|
Aan te raden | Af te raden |
Eiwitpoeder | |
Per maatschep minder dan 1 gram vet zoals: Orangefit, Clear Protein, Isoclear Whey protein Isolate | Per maatschep meer dan 1 gram vet |
Eiwitrijke voedingsmiddelen | |
Arla Skyr Ijslandse yoghurt, Lindahls protein Kvarg, Lindahls Protein Drink Tropical, Lindahls Protein Pudding, Lindahls Pro Milk, Melkunie Protein Kwark, Melkunie Protein Yoghurt Drink, Ehrman High Protein Drink, Ehrman High Protein Yoghurt (met uitzondering van Straciatella smaak), Ehrman High Protein Naturel, Ehrman High Protein Caffé Latte, Ehrman High Protein Skyr, Isey Skyr (alleen de smaken Lemon, Cheesecak, Gebakken Appek, Aardbei-Banaan), Isey Skyr Drink | Alle overige eiwitrijke zuivelproducten die niet bij ‘aan te raden’ staan. Let op: dit kan per smaak verschillen |
Meer informatie
Voor betrouwbare informatie over voeding en kanker kun u terecht op
de website: www.wkof.nl/leven-met-kanker
Dit is een programma van het Wereld Kanker Onderzoek Fonds.
Op deze website vindt u antwoorden op vragen over voeding en kanker. Het gaat om voeding om kanker te voorkomen. Het gaat ook om voeding tijdens de behandeling van kanker. En om voeding na de behandeling van kanker.
De antwoorden zijn gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek naar voeding.
Podcast
De diëtisten van het Antoni van Leeuwenhoek maken een podcast.
Er is ook een aflevering over medische voeding.
U kunt deze podcast beluisteren via alle podcastkanalen.
De podcast heet: Kanker… wat eet je dan?
Praktische informatie
Contact
Ons algemene nummer is 020 512 9111. Onze telefonisten verbinden u graag door met de juiste afdeling.
Voor dringende zaken buiten kantooruren kunt u vragen naar het Weekend-, Avond- of Nachthoofd. Bel bij medische spoed altijd 112. Voor andere vragen verzoeken wij u te wachten tot de volgende werkdag.
Centrum Patiënteninformatie
Wilt u meer informatie omdat u of een naaste te maken heeft met kanker? Onze medewerkers denken graag met u mee. U kunt bellen of zonder afspraak binnenlopen.
Centrum voor Kwaliteit van Leven
Heeft u behoefte aan professionele steun tijdens en na uw behandeling? Dan kunt u een afspraak maken bij ons centrum via uw behandelaar.
Route & adres
U vindt meer praktische informatie over uw bezoek, de route & parkeren, onze bezoektijden en voorzieningen en diensten op onze website.