Richtlijnen bij stenose of dreigende obstructie

Niet darmprikkelend, gemalen consistentie

Als er een vernauwing (stenose) of een dreigende afsluiting (obstructie) in het maagdarm-kanaal zit kan voedsel er minder goed doorheen. Harde stukjes in het eten geven vooral problemen.
Grove voedingsvezels geven ook vaak klachten. Fijne voedingsvezels verdragen de darmen meestal goed.

Sommige voedingsmiddelen prikkelen de darmen of zorgen voor extra gas. Dit kan klachten geven, zoals buikpijn of krampen. Harde ontlasting kan ook problemen geven. U kunt dan meer pijn of krampen krijgen.

Als dat nodig is, schrijft uw arts medicijnen voor.
Deze medicijnen zorgen dat uw ontlasting soepel blijft.

Bij u is de vernauwing nu zo smal dat u het advies krijgt gemalen voeding te eten.

• Het voedingsadvies heeft vier onderdelen:
• Eet gemalen voeding. Dit is eten dat fijn is gemaakt.
• Vermijd grove voedingsvezels en vermijd eten met harde stukjes.
• Gebruik genoeg fijne voedingsvezels. Deze helpen om de ontlasting soepel te houden.
• Vermijd voeding die de darmen prikkelt en voeding die veel gas geeft.
• Hieronder leest u wat dit voor u betekent.

Eet gemalen voeding

U kunt bijna al het eten malen. U krijgt het beste resultaat als u het eten eerst klaarmaakt zoals u gewend bent. Daarna maalt u het eten fijn. Maak vlees altijd goed zacht. U kunt het vlees zachtjes bakken, koken, stoven of pocheren (garen in heet water). Kook groente altijd goed gaar. De messen van de blender werken het beste bij iets steviger eten. Doe de ingrediënten daarom liever met weinig vocht in de kom. Wilt u soep pureren? Maal dan eerst de groente fijn. Voeg daarna de bouillon toe aan het mengsel.

Als u vlees pureert, kan het nodig zijn wat vocht toe te voegen. Vlees is vaak droog en wordt anders niet glad. U kunt hiervoor een klein beetje jus, boter, room, melk of bouillon gebruiken. Verwarm de gemalen warme maaltijd weer goed. Dit kan in de magnetron. U kunt de maaltijd ook au-bain-marie verwarmen (in een gesloten pan in heet water). Of verwarm de maaltijd in een pan op laag vuur.
Blijf daarbij goed roeren.

Het is beter om groente, aardappels en vlees apart te malen.
Serveer deze ook apart. Dit zorgt voor een betere smaak en een mooier uiterlijk. Wilt u het uzelf makkelijker maken? Dan kunt u alles mengen tot een dikke maaltijdsoep.

Het kan verstandig zijn een apparaat te kopen om eten fijn te malen. Dit is vooral handig als u langere tijd gemalen voeding gebruikt. Een elektrisch keukenapparaat is praktisch en bespaart tijd. Een staafmixer maalt eten heel fijn. Een staafmixer is geschikt voor porties voor één persoon. De staafmixer neemt weinig ruimte in en is vaak goedkoper dan een keukenmachine. Een keukenmachine kan veel verschillende dingen. U kunt ermee kloppen, mengen, malen, kneden, snijden, raspen en hakken. Soms kunt u er ook mee persen.
U herkent eten vaak aan de structuur. Denk aan een knapperige korst, een stukje appel of de vorm van erwtjes. Gemalen eten heeft steeds dezelfde structuur. Hierdoor lijkt het soms alsof al het eten hetzelfde smaakt. Deze tips kunnen voor afwisseling zorgen:

• Wissel koude en warme gerechten af.
• Wissel hartige en zoete gerechten af.
• Veel vloeibare gerechten smaken zoet. U kunt ook kiezen voor neutrale producten, zoals kwark of yoghurt. Door kruiden en specerijen te gebruiken, kunt u deze een hartige smaak geven. Doe dit alleen als u hier geen klachten van krijgt.
• Misschien vindt u het fijner om twee keer per dag een warme maaltijd te gebruiken.
• Wissel de kleur van de gerechten af, probeer ook de kleur af te wisselen in een maaltijd.
• Zorg voor een gezellig gedekte tafel en bijvoorbeeld een achtergrondmuziekje.

Vermijd grove voedingsvezels en vermijd eten met harde stukjes

• Voedingsmiddelen met grove voedingsvezels zijn:
• Grove volkorenproducten.
  Dit zijn bijvoorbeeld roggebrood, muesli en grof volkorenbrood. Ook knäckebröd en brood met rozijnen, noten, zaden, pitten of zemelen horen hierbij.
• Sommige groenten.
  Dit zijn onder andere asperges, bleekselderij, maïs, rabarber, schorseneren, snijbonen, taugé, (grote) tuinbonen, venkel en zuurkool. Ook draderige sperziebonen, grove doperwten, maïs en champignons horen hierbij. Verder gaat het om nerven van sla en andijvie.
  Deze vezelige groenten kunt u wel eten als u ze goed maalt.
• Vezelig fruit.
  Dit zijn bijvoorbeeld ananas, bessen: aalbessen/kruisbessen, bramen, partjes citrusfruit, frambozen, passievrucht en kokosproducten. Ook gedroogd fruit, zoals vijgen, dadels en rozijnen, hoort hierbij. Fruit met pit en schil valt hier ook onder.
  Dit fruit kunt u wel eten als u het maalt.

Voedingsmiddelen die harde stukjes bevatten moeten vermeden worden. De volgende producten kun je nu dus niet eten:

• Knäckebröd, crackers, harde broodkorsten (beschuit mag u wel eten)
• Noten, pitten en zaden (fijngemalen noten zoals pindakaas mag u wel eten)
• Rauwkost
• Let goed op botjes en pezen in vlees.
  Let ook op graatjes in vis
• Hardgebakken of gefrituurde producten

Als u graanproducten eet, kies dan voor de volgende soorten:

• Fijn volkoren- of tarwebrood
• Nutrixpap®, Bambixpap® of Brintapap®
• Witte of bruine rijst, witte of volkoren spaghetti of macaroni

Gebruik genoeg fijne voedingsvezels. Deze helpen om de ontlasting soepel te houden

Voedingsvezels helpen om de ontlasting soepel te houden. Ze nemen water op en houden dit vast. Hierdoor krijgt de ontlasting een goede stevigheid. Fijne voedingsvezels zitten in plantaardige producten. Dit zijn bijvoorbeeld fijn volkorenbrood en licht roggebrood. Ook volkoren beschuit en brintapap horen hierbij. Verder zitten fijne voedingsvezels in fruit en groente. Denk aan fijnvezelig fruit (bijv. appel zonder schil, banaan, mango, rijpe peren), vruchtensap en vruchtenmoes. Ook fijnvezelige groente (bijv. andijvie, pompoen, ontvelde tomaten, spinazie) en aardappelen bevatten deze vezels. Daarnaast zitten fijne voedingsvezels in volkorenpasta en zilvervliesrijst.

Als dat nodig is, schrijft uw arts medicijnen voor. Deze medicijnen helpen om de ontlasting op gang te houden.

U vindt producten met veel voedingsvezels op de bijgevoegde voedingsvezellijst. Voor een goede werking hebben voedingsvezels vocht nodig. Daarom is het belangrijk dat u voldoende drinkt. Drink elke dag 1,5 - 2 liter. Dit is ongeveer 10 - 13 koppen of glazen van 150 ml. Denk hierbij aan water, koffie, thee, bouillon. Ook zuivel, tomaten- of groentesap, vruchtenmoes of -sap en soep tellen mee.

Uw urine is een goede manier om te zien of u genoeg drinkt.
U drinkt voldoende als u per dag minstens 1 liter plast. De kleur van uw urine moet lichtgeel tot helder zijn. Bij gemalen voeding lukt dit meestal goed. Gemalen voeding bevat namelijk meer vocht.

Een vezelrijke voeding kan in het begin zorgen voor meer gas.
Dit is meestal tijdelijk. Dit is geen reden om te stoppen met vezels.

Voedingsvezels werken alleen goed als u ze elke dag gebruikt.
U moet dit langere tijd blijven doen. Is uw ontlasting beter? Blijf dan voedingsvezels gebruiken.

Een vezelrijke voeding geeft vaak snel een vol gevoel. Daarom is het verstandig om naast drie hoofdmaaltijden ook tussendoormaaltijden te nemen.

Vermijd voeding die de darmen prikkelt en voeding die veel gas vormt

Sommige voedingsmiddelen kunnen de darmen prikkelen of extra gas vormen. Niet iedereen reageert hier even gevoelig op.

Heeft u last van darmkrampen of veel gas? Probeer dan te ontdekken welke producten deze klachten geven.

Darmprikkelende voedingsmiddelen zijn:

• Scherpe kruiden zoals peper, sambal, kerrie, chilipoeder, paprikapoe­der en knoflook
• Alcohol
• Sterke koffie, sterke thee, cacao (chocolade) voor­al op een lege maag. Gebruik slappe thee, Ideekoffie of slappe kof­fie eventueel met melk
• Laxerende thee (bijvoorbeeld met senna)
• Citrusfruit, zoals sinaasappel, grapefruit, citroen en mandarijn

Gasvormende voedingsmiddelen zijn:

• Ui, prei, koolsoorten (behalve bloemkool en broccoli), paprika, knoflook, spruitjes
• Peulvruchten zoals groene erwten, bruine bonen, kapucijners
• Koolzuurhoudende dranken zoals sinas, 7-up, cola

Algemene richtlijnen

• Start de dag met een ontbijt;
• Zorg voor vaste eetmomenten op de dag en sla geen maaltijden over;
• Eet rustig en neem de tijd;
• Ga naar het toilet als u aandrang voelt voor ontlasting. Stel dit niet uit;
• Zorg voor voldoende beweging;
• Drink elke dag 1,5 - 2 liter vocht. Wissel af tussen verschillende soorten drinken.

Voedingsvezellijst

Het is belangrijk dat uw ontlasting dun en soepel blijft. Voedingsvezels en voldoende drinken helpen daarbij. In de tabel hierna ziet u hoeveel voedingsvezels in verschillende voedingsmiddelen zitten. Dit is geen volledige lijst maar een selectie van producten. Lees daarom altijd het etiket als u een product koopt.

Meer informatie

Meer informatie over voeding en kanker leest u op de website van het Wereld Kanker Onderzoek Fonds: www.wkof.nl/levenmetkanker

Meer informatie over voeding in het algemeen vindt u op de website van het Voedingscentrum: www.voedingscentrum.nl

Meer informatie over maag, darm en leverziekten vindt u op: https://www.mlds.nl

De diëtisten van het Antoni van Leeuwenhoek hebben een eigen podcast. In deze podcast praten zij over voeding bij kanker.

De podcast heet: Kanker… wat eet je dan? U kunt deze podcast beluisteren via bekende podcastkanalen, zoals Spotify.