Endo-echografie (EUS) van de slokdarm/maag met punctie

In verband met een endo-echografie van de slokdarm/maag met punctie wordt u binnenkort verwacht in het Onderzoek en Behandel Centrum. In dit document vindt u informatie over:

• Het onderzoek
• De periode voor het onderzoek
• De periode na het onderzoek
• Wanneer de arts waarschuwen
• Meer informatie

Het doel van dit document is om u en uw naasten te informeren over het te verwachten verloop van het onderzoek en de periode na het ontslag. Wij moedigen u en uw naasten aan om deze informatie goed door te lezen.

Het is goed u te realiseren dat uw persoonlijke situatie anders kan zijn dan beschreven. Het team van artsen, verpleegkundigen en andere disciplines dat u begeleidt, geeft u specifieke informatie over uw situatie.

Wij raden u aan om altijd iemand mee te nemen naar de gesprekken met een zorgverlener. Deze schriftelijke informatie dient als aanvulling op de mondelinge informatie en als naslagwerk.

1. Het onderzoek

U krijgt binnenkort een inwendig echo-onderzoek van de slokdarm, maag en soms ook twaalfvingerige darm. Dit noemt men een endo-echografie (EUS). Het doel is om weefsel te verkrijgen wat van belang kan zijn voor het stellen van een diagnose of voor de keuze van de beste behandeling. Het celmateriaal, dat met behulp van een dunne naald verkregen wordt, zal onder de microscoop bekeken worden om een diagnose te stellen. Het onderzoek kan verricht worden om een goedaardige ziekte aan te tonen, zoals bijvoorbeeld een infectie of auto-immuun ziekte. Daarnaast kan het worden gebruikt om te beoordelen in hoeverre een kwaadaardige ziekte is uitgezaaid, meestal in klieren, soms in de bijnier.

Voor dit onderzoek dient u nuchter te zijn!

Bij dit onderzoek wordt een endoscoop (flexibele slang) gebruikt, met aan het uiteinde een echoapparaat. Dit echoapparaat zendt onhoorbare geluidsgolven uit. De echo’s van deze geluidsgolven worden na weerkaatsing in het lichaam weer opgevangen en omgezet in een zichtbaar beeld op een monitor. In het geval van een slokdarm- of maagtumor, kan ook gekeken worden naar de uitbreiding van een tumor in de diepere wandlagen. Het maken van deze opnames is geheel onschadelijk.

Bij het onderzoek ligt u op uw linkerzij. U krijgt een bijtring tussen de kaken zodat uw tanden en de echoscoop worden beschermd. De arts verzoekt u om de flexibele slang (echoscoop) in te slikken. Dit slikken kan achter in de keel een vervelend gevoel geven. Vervolgens wordt de echoscoop door de slokdarm verder opgeschoven.

Nadat de echoscoop zich in de slokdarm of maag bevindt, zal de arts met behulp van de echobeelden de afwijking, lymfeklieren of bijnier onderzoeken. De arts zal door de echoscoop een dunne naald opschuiven waarmee weefsel kan worden opgezogen uit de afwijking. Hier voelt u weinig van. Nadat gekeken is of er genoeg weefsel is verkregen, zal de endoscoop verwijderd worden.

Nuchter zijn

Voor dit onderzoek moet u nuchter zijn. Dat betekent dat u 6 uur voor uw onderzoek niet meer mag eten, beperkt mag drinken en niet mag roken. Als u medicijnen gebruikt in verband met suikerziekte (insuline of tabletten), overlegt u met uw arts over welke medicijnen u moet gebruiken en in welke hoeveelheid.

Vast voedsel:

• U dient 6 uur nuchter te zijn voor vast voedsel.
• Onder vast voedsel verstaan we ook melk, yoghurt, chocolademelk, koffie/thee met melk, jus d’orange met vruchtvlees, troebele appelsap, smoothies etc.

Drank:

• Voor de operatie dient u 2 uur nuchter te zijn voor heldere dranken, dus tot 2 uur voor de ingreep mag u nog heldere dranken blijven drinken.
• Heldere dranken zijn bijvoorbeeld water, thee, appelsap (helder), koffie zonder melk of melkpoeder.

Verdoving (roesje)

Endo-echografie van de slokdarm met punctie wordt vrijwel altijd uitgevoerd met verdoving of slaapmedicijnen (roesje). Het slaapmiddel wordt via een slangetje (infuus) in een bloedvat in uw hand of arm gespoten. Dit is geen narcose. Tijdens het onderzoek worden uw hartslag, de hoeveelheid zuurstof in uw bloed en bloeddruk doorlopend bewaakt. Zo nodig krijgt u extra zuurstof toegediend via een neusslangetje. Als u een roesje krijgt moet u na het onderzoek nog even ‘uitslapen’.

Keelverdoving

Naast het roesje kan ook uw keel verdoofd worden. De verpleegkundige of arts verdooft uw keel enkele malen met verdovingsspray. Hierdoor kan de kokhalsreflex onderdrukt worden. De verdovingsspray heeft een bittere smaak en maakt het slijmvlies in de keel gevoelloos. Een half uur na het onderzoek kunt u, als u goed wakker bent, proberen een slokje water te drinken. Indien u zich niet verslikt, is de keelverdoving uitgewerkt. U heeft geen beperkingen meer wat betreft eten en drinken.

Wetenschappelijk onderzoek

Het kan zijn dat uw arts u vooraf vraagt of het weefsel dat bij u wordt afgenomen ook gebruikt mag worden voor een wetenschappelijk studie. U kunt hieraan deelnemen uitsluitend na ‘informed consent’: dat wil zeggen, nadat u volledig bent geïnformeerd over het onderzoek en de gevolgen die het voor u heeft. Als u akkoord bent ondertekent u een toestemmingsformulier. Weigeren om aan medisch wetenschappelijk onderzoek mee te doen heeft nooit gevolgen voor uw behandeling. Meer informatie over deelname aan wetenschappelijk onderzoek vindt u in het Centrum Patiënteninformatie in de centrale hal.

2. De periode voor het onderzoek

Informatie die de arts moet weten

Voor sommige onderzoeken of behandelingen is het noodzakelijk dat uw arts bepaalde bijzonderheden over u weet. Meld het uw arts daarom van tevoren als u:

• allergisch bent voor geneesmiddelen of verdoving en zo ja, voor welke;
• pijnstillers gebruikt zoals Aspirine, Brufen (ibuprofen) of Voltaren (diclofenac);
• een antistollingsmiddel gebruikt, bijvoorbeeld Sintromitis (acenocoumarol), Marcoumar (fenprocoumon), Plavix (clopidogrel), Persantin (dipyridamol) of Ascal (acetylsalicylzuur);
• medicijnen gebruikt wegens suikerziekte;
• hartritmestoornissen heeft;
• hartklachten heeft of medicijnen voor uw hart gebruikt;
• een hartklepafwijking of een hartklepprothese heeft en wat het advies is van uw cardioloog ten aanzien van gebruik van antibiotica bij een ingreep;
• een verminderde nierfunctie heeft;
• wordt behandeld met chemotherapie.

Nuchter zijn

Voor dit onderzoek moet u nuchter zijn. Dat betekent dat u 6 uur voor uw onderzoek niet meer mag eten, beperkt mag drinken en niet mag roken. Als u medicijnen gebruikt in verband met suikerziekte (insuline of tabletten), overlegt u met uw arts over welke medicijnen u moet gebruiken en in welke hoeveelheid.

Vast voedsel:

• U dient 6 uur nuchter te zijn voor vast voedsel.
• Onder vast voedsel verstaan we ook melk, yoghurt, chocolademelk, koffie/thee met melk, jus d’orange met vruchtvlees, troebele appelsap, smoothies etc.

Drank:

• Voor de operatie dient u 2 uur nuchter te zijn voor heldere dranken, dus tot 2 uur voor de ingreep mag u nog heldere dranken blijven drinken.
• Heldere dranken zijn bijvoorbeeld water, thee, appelsap (helder), koffie zonder melk of melkpoeder.

De dag van het onderzoek

Op de dag van het onderzoek of behandeling meldt u zich een half uur voor de afspraaktijd aan via de digitale aanmeldzuil op de tweede etage in de wachtruimte van het Onderzoek en Behandel Centrum en neemt daar plaats. U heeft ter voorbereiding op de behandeling een pré-assessmentformulier ontvangen. Indien u het pré-assessmentformulier nog niet heeft ingeleverd, kunt u deze afgeven aan de verpleegkundige die u komt halen voor het onderzoek.

Gebitsprothese

Als u een gebitsprothese heeft, moet u deze voor het onderzoek uitdoen. Dit gebeurt op de behandelkamer. Wij vragen u hiervoor uw eigen gebitsbakje mee te nemen.

3. De periode na het onderzoek

Uitslaapkamer

Wanneer u een roesje heeft gehad mag u niet direct naar huis. U wordt met uw bed naar de uitslaapkamer gebracht. Daar blijft u tot u voldoende hersteld bent van het onderzoek en de verpleegkundige het verantwoord vindt dat u naar huis gaat. Dit duurt gemiddeld één uur. Indien u geen roesje heeft gehad mag u direct naar huis.

Indien u een wel roesje heeft gehad:

• Mag u de dag van het onderzoek niet zelfstandig aan het verkeer deelnemen of belangrijke handelingen verrichten.
• Dient u iemand mee te nemen om u naar huis te begeleiden.
• Kan het moeilijk zijn te onthouden wat de verpleegkundige of arts u vertelt.

Bijzonderheden

• U kunt na dit onderzoek nog een paar dagen een geïrriteerd gevoel in de keel houden en moeite hebben met slikken.
• Het kan voorkomen dat u wat bloed (minder dan een theelepel) opgeeft, dit is niet gevaarlijk.

4. Wanneer een arts waarschuwen

Bij ieder onderzoek bestaat er kans op complicaties. Bij een endo-echografie is de kans op complicaties zeer gering:

• U kunt na het onderzoek wat bloederig slijm ophoesten. Dit verdwijnt meestal binnen een dag. Als dit na een dag niet over is, neem dan contact op met het ziekenhuis.
• Veel bloedverlies merkt u door verlies van stinkende zwarte ontlasting. In dat geval dient u direct contact op te nemen met het ziekenhuis.
• U kan een ontsteking krijgen na de punctie. Neem contact op met het ziekenhuis bij koorts en/ of koude rillingen in de week na de punctie.

Contact met het ziekenhuis

Wanneer u contact wilt met uw arts om een complicatie te melden, dan belt u tijdens kantooruren met de polikliniek of het secretariaat van de maag-darm-leverartsen of longartsen. Buiten kantooruren belt u met het algemene nummer van het ziekenhuis en vraagt u naar het Weekend-, Avond- of Nachthoofd.

Meer informatie?

U kunt de brochure endo-echografie die is ontwikkeld door de Maag Lever Darm Stichting (MLDS) en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen (NVMDL) inkijken of downloaden via www.mlds.nl/brochures of telefonisch bestellen via 030 6058551.