Endoscopische Retrograde Cholangio- en Pancreaticografie (ERCP)

In verband met een ERCP -ofwel kijkonderzoek van de galwegen en afvoergang van de alvleesklier- wordt u binnenkort verwacht in het Onderzoek- en Behandelcentrum (OBC). In deze folder vindt u informatie over:

• Het onderzoek
• De periode voor het onderzoek
• De periode na het onderzoek
• Wanneer een arts waarschuwen

Het doel van deze folder is om u en uw naasten te informeren over het te verwachten verloop van het onderzoek en de periode na het ontslag. Wij adviseren u en uw naasten om deze informatie goed door te lezen, zodat uw herstel zo min mogelijk belemmerd wordt door onzekerheid en zorgen.

Het is goed u te realiseren dat uw persoonlijke situatie anders kan zijn dan beschreven. Het team van artsen, verpleegkundigen en andere disciplines dat u begeleidt, geeft u specifieke informatie over uw situatie. Deze schriftelijke informatie dient als aanvulling op de mondelinge informatie en als naslagwerk. Wij raden u aan om altijd iemand mee te nemen naar de gesprekken met een zorgverlener.

1. Het onderzoek

Met een ERCP kan de arts uw galwegen en de afvoergang van de alvleesklier onderzoeken. Het onderzoek wordt uitgevoerd met behulp van een kijkinstrument: de endoscoop. Aan het uiteinde van de endoscoop zitten een lampje en een camera. De arts schuift de endoscoop via de mond, de slokdarm en de maag in de twaalfvingerige darm. Vervolgens brengt de arts via de holle endoscoop een dunne slang (katheter) in de twaalfvingerige darm. Deze katheter kan tot in de galwegen of alvleeskliergang worden opgeschoven. Via de katheter wordt contrastvloeistof in de galwegen en/of de afvoergang van de alvleesklier gespoten. Vervolgens kan de arts een röntgenfoto maken waarop de galwegen en eventueel de afvoergang van de alvleesklier in beeld worden gebracht en eventuele afwijkingen zichtbaar zijn. Soms wordt van tevoren de toegang tot de galweg/alvleeskliergang wat wijder gemaakt door middel van een klein sneetje. Voor uitgebreidere informatie over de ERCP kunt u kijken op Endoscopisch Retrograde Cholangio- en Pancreaticografie (ERCP) | MDL Fonds

Het weefselonderzoek

Soms neemt de arts met een speciaal tangetje stukjes weefsel (biopten) weg en laat deze onder de microscoop door de patholoog onderzoeken. Het nemen van biopten is niet pijnlijk en deze wondjes genezen snel. Soms gebruikt de arts een klein borsteltje om wat cellen uit de galwegen te halen. Ook hier voelt u niets van.

Stentplaatsing

Afhankelijk van de reden voor ERCP wordt soms besloten om een plastic of metalen stent in de galwegen te plaatsen. Als dit bij u wordt geplaatst is dat om een betere afvloed van gal te krijgen.

De arts die het onderzoek bij u verricht vertelt u direct wat zijn voorlopige bevindingen zijn. De uitslag van het weefselonderzoek door de patholoog duurt vijf tot tien werkdagen. U krijgt deze PA-uitslag van het onderzoek op de polikliniek. Na afloop van het onderzoek krijgt u hiervoor een afspraak mee.

Verdoving

Bij een ERCP wordt u geheel in slaap gemaakt, u merkt hierdoor niets van het onderzoek en de eventuele ingrepen tijdens het onderzoek. Het slaapmiddel propofol wordt via een slangetje (infuus) in een bloedvat in uw hand of arm gespoten. Dit is geen narcose. Tijdens het onderzoek worden uw hartslag en de hoeveelheid zuurstof in uw bloed doorlopend bewaakt. Zo nodig krijgt u extra zuurstof toegediend via een neusslangetje. Bij een ERCP bent u opgenomen en gaat u na het onderzoek weer terug naar de afdeling.

Wetenschappelijk onderzoek

Het kan zijn dat uw arts u vooraf vraagt of hij het weefsel dat bij u wordt afgenomen ook mag gebruiken voor een wetenschappelijk studie. U kunt hieraan deelnemen uitsluitend na ‘informed consent’, dit betekent: nadat u volledig bent geïnformeerd over het onderzoek en over de gevolgen die het voor u heeft. Als u akkoord bent ondertekent u een toestemmingsformulier. Weigeren om aan medisch wetenschappelijk onderzoek mee te doen heeft nooit gevolgen voor uw behandeling. Meer informatie over deelname aan wetenschappelijk onderzoek vindt u in het Centrum Patiënteninformatie op de begane grond in de centrale hal.

2. De periode voor het onderzoek

Informatie die de arts moet weten

Voor sommige onderzoeken of behandelingen is het noodzakelijk dat uw arts bepaalde bijzonderheden over u weet.

Meld het uw arts daarom van tevoren als u:

• Allergisch bent voor geneesmiddelen of verdoving en zo ja, voor welke;
• Pijnstillers gebruikt zoals Aspirine, Brufen (ibuprofen) of Voltaren (diclofenac);
• Een antistollingsmiddel gebruikt, bijvoorbeeld Sintromitis (acenocoumarol), Marcoumar (fenprocoumon), Plavix (clopidogrel), Persantin (dipyridamol), Dabigatran, Rivaroxaban, Apixaban of Ascal (acetylsalicylzuur);
• Medicijnen gebruikt vanwege suikerziekte;
• Hartritmestoornissen heeft;
• Hartklachten heeft of medicijnen voor uw hart gebruikt;
• Een hartklepafwijking of een hartklepprothese heeft en wat het advies van uw cardioloog is over het gebruik van antibiotica bij een ingreep;
• Een verminderde nierfunctie heeft;
• Wordt behandeld met chemotherapie.

De dag van het onderzoek

De behandelend arts heeft een opname voor u geregeld. Op de dag van het onderzoek meldt u zich nuchter op de afdeling op de afgesproken tijd. De afdeling wordt gebeld wanneer u naar het Onderzoek- en Behandelcentrum kan worden gebracht. Afhankelijk van de reden van de ERCP wordt soms van tevoren antibiotica gegeven.

Nuchter zijn

U dient voor het onderzoek nuchter te zijn. Nuchter zijn betekent dat u niet meer mag eten, drinken of roken. Dit betekent dat u 6 uur van te voren moet stoppen met eten en geen melkproducten meer mag nuttigen en 2 uur voor het onderzoek stoppen met het drinken van water. Als u medicijnen gebruikt in verband met suikerziekte (insuline of tabletten), overlegt u met uw arts welke medicijnen u moet gebruiken en in welke hoeveelheid.

Gebitsprothese

Als u een gebitsprothese heeft, moet u deze voor het onderzoek uitdoen. Dit gebeurt op de behandelkamer. Wij vragen u hiervoor uw eigen gebitsbakje mee te nemen.

3. De periode na het onderzoek

Uitslaapkamer

Patiënten waarbij zojuist een ERCP is uitgevoerd blijven over het algemeen één nacht in het ziekenhuis. Als u bent opgenomen, dan wordt de afdeling gebeld zodra u wakker bent.

Als u een verdoving heeft gehad:

• Mag u de dag van het onderzoek niet zelfstandig aan het verkeer deelnemen of belangrijke handelingen verrichten.
• Kan het moeilijk zijn te onthouden wat de verpleegkundige of arts u vertelt.
• Als u wel dezelfde dag al naar huis gaat dan moet u iemand meenemen om u naar huis te begeleiden.

Bijzonderheden

• U kunt na dit onderzoek nog een paar dagen een geïrriteerd gevoel in de keel houden en moeite hebben met slikken.
• Het kan voorkomen dat u wat bloed (minder dan een theelepel) opgeeft, dit is niet gevaarlijk.

4. Wanneer een arts waarschuwen

Bij ieder onderzoek bestaat er kans op complicaties. Bij een ERCP is de kans op complicaties aanwezig:

• U kunt na het onderzoek wat bloederig slijm ophoesten. Dit verdwijnt meestal binnen een dag. Als dit na een dag niet over is, neem dan contact op met het ziekenhuis.
• Veel bloedverlies merkt u door verlies van stinkende, zwarte ontlasting. In dat geval dient u direct contact op te nemen met het ziekenhuis.
• Na een ERCP kunt u koorts en/of pijn krijgen. U dient dan direct contact op te nemen met het ziekenhuis

Contact met het ziekenhuis

Wanneer u contact wilt met uw arts om een complicatie te melden, dan belt u tijdens kantooruren met de polikliniek of het secretariaat van de maag-darm-leverartsen. Buiten kantooruren belt u met het algemene nummer van het ziekenhuis en vraagt u naar het

Weekend-, Avond- of Nachthoofd.