Ergotherapie na APR

Ergotherapie na Abdominale Perineale Rectumextirpatie (APR)

Deze brochure gaat over de ergotherapeutische behandeling na een Abdominale Perineale Rectumextirpatie (APR). De informatie is een aanvulling op de informatie die u mondeling ontvangt.

Uw persoonlijke situatie kan anders zijn dan in deze brochure is beschreven.

Na een APR kunnen wonden als gevolg van de operatie een beperking vormen voor zittende activiteiten. Ergotherapie richt zich op het weer kunnen zitten en weer kunnen functioneren in het dagelijks leven. De periode van wondgenezing is mede bepalend voor de duur van uw klachten. Ook andere klachten gerelateerd aan de behandeling van kanker kunnen deel uitmaken van de ergotherapie.

Wat is ergotherapie?

Ergotherapie richt zich op het uitvoeren van activiteiten uit het dagelijkse leven waarbij u uitvoeringsproblemen ervaart. De ergotherapeut zoekt samen met u naar oplossingen.

Kennismaking

Voorafgaand aan de operatie en anders na de operatie informeert de ergotherapeut u over de mogelijke zitproblematiek na een APR. Er wordt uitleg gegeven over het ergotherapeutisch onderzoek en een mogelijke oplossing door zitinstructie of zitaanpassing.

Ergotherapeutisch onderzoek

Na de operatie bekijkt de ergotherapeut de mogelijkheden om te kunnen zitten. Het wondgebied wordt onderzocht op aanwezige pijn terwijl u op bed ligt. De houding bij het gaan zitten en opstaan wordt geobserveerd. Oorzaken van een probleem worden besproken en er worden doelen gesteld.

De dagen na de operatie komt u uit bed met hulp van een verpleegkundige of fysiotherapeut. Pijnmedicatie wordt gegeven via een epiduraal katheter (dun slangetje in de rug) en afgebouwd. Vanaf dag 4 wordt de pijnmedicatie gestopt. Op de vierde en zevende dag bekijkt de ergotherapeut samen met u de mogelijkheden om te kunnen zitten. Indien het op weekenddagen valt dan zal rond deze dagen de ergotherapeut u in de kliniek bezoeken.

Het plan van aanpak

Kennis van een goede houding is tijdens de periode van genezing van groot belang voor de keuzes die u maakt. De ergotherapeut leert u bewust te voelen hoe u zit en keuzes te maken tussen verschillende zithoudingen. Hoe zit u gedurende diverse dagelijkse activiteiten? Is dit mogelijk na de operatie? Welke keuzes zijn met betrekking tot zitten gunstig?

Wanneer u weet wat voor invloed de pijn heeft op het herstel van de operatiewond kunt u zithoudingen zelf leren aanpassen aan de dagelijkse activiteiten. Denk daarbij aan het opstaan en gaan zitten en het van lig naar zit komen, verplaatsen met bijvoorbeeld de auto, motor of fiets, toiletbezoek, eten aan tafel, converseren, werken aan tafel/computer, lezen, tv kijken, rusten, enzovoort. Er wordt rekening gehouden met uw gewoontehouding en uw keuze van meubilair. Indien er een zitkussen nodig is zal dit nog niet de eerste dagen aangemeten worden, aangezien de hoge dosering aan pijnstilling een vertekend beeld geeft. Er wordt dan wel naar een tijdelijke aanpassing gezocht. Later wordt gekeken of een zitkussen voor thuis alsnog nodig is.

Algemene adviezen

De algemene adviezen met betrekking tot zitten worden door de ergotherapeut uitgelegd en aangepast aan uw wensen. Deze adviezen ten aanzien van het zitten gelden vooral voor de periode gedurende de wondgenezing. Het afwisselen van een actieve zithouding en een ontspannen zithouding heeft daarbij de voorkeur.

Zithoudingadvies na de operatie U zit rechtop en achterin uw stoel Uw rug wordt volledig gesteund / ondersteund, vooral in de holle kromming Uw voeten steunen op de vloer Uw knieën zijn gebogen in een rechte hoek van 90 graden Uw heupen bevinden zich op dezelfde hoogte als uw knieën, of iets hoger Uw hoofd en schouders zijn op één lijn met uw heupen Zorg dat u symmetrisch opstaat en gaat zitten Wissel regelmatig van houding Loop regelmatig. Ontspannen zithoudingen Kleine aanpassingen aan de bekkenstand maken vaak al een groot verschil voor de drukverdeling op het zitvlak. Indien een actievere zithouding niet mogelijk is vanwege de wond dan wordt gezocht naar een semi-actieve houding waarin u beter kunt ontspannen. Hierbij wordt gestreefd naar een hoek van 90 tot 120 graden tussen rugleuning en stoelzitting. Inzetten van een zitkussen Na een APR is het in het begin vaak niet mogelijk om pijnloos te zitten. Het is wel mogelijk om de pijn dragelijker te maken en het zitcomfort te optimaliseren. Indien noodzakelijk adviseert de ergotherapeut het gebruik van een speciaal zitkussen. De ergotherapeut zoekt naar een adequate oplossing. Het is soms nodig dat het kussen later nog aangepast wordt. Tips in het gebruik van het kussen Het kussen kan het best bedekt worden met een stuk textiel (katoen), bijvoorbeeld een sloop of lakentje De stof moet niet strak gespannen over de eventuele uitsparing liggen, maar losjes worden neergelegd zodat het wondgebied drukvrij blijft Bij wondlekkage en incontinentieproblemen is het noodzakelijk het kussen hiertegen te beschermen. Dit kan door gebruik te maken van een laag die schoongemaakt of eraf gehaald kan worden Een vuistregel: een kussen is goed voor u als u bij het zitten niet met de armen op de armleuningen hoeft te steunen. Was- en droogvoorschriften van een op maat gemaakt comfortkussen In handlauw water wassen met een wasmiddel Daarna goed uitspoelen Rol vervolgens in een grote handdoek en druk het water eruit Gebruik eventueel een föhn om het kussen sneller te drogen Het kussen mag u niet drogen in de wasdroger.

Onderzoeksgegevens

Niet iedereen heeft een zitkussen nodig na een APR. Gebleken is dat gedurende de afgelopen jaren een deel van de mensen na de operatie geen zitkussen nodig heeft gehad. Daarnaast is ook duidelijk geworden dat een deel van de mensen na negen weken geen zitkussen meer gebruikt. Indien er complicaties zijn opgetreden is een langer gebruik van een kussen als aangenaam ervaren. De ergotherapeut kijkt altijd samen met de patiënt naar een passende oplossing.

Nazorg

Ongeveer negen weken na de operatie heeft u weer contact met de ergotherapeut over de zittende dagelijkse activiteiten. Ook kan er aaandacht zijn voor bijvoorbeeld problemen met dagindeling, werk oppakken, lichaamshouding tijdens activiteiten zoals fietsen en autorijden, energie/vermoeidheid en afwisseling tussen rust en activiteit. Indien deze activiteiten nog problemen opleveren zal de ergotherapeut dit samen met u bekijken en oplossingen zoeken.