Folfirinox

Klinisch opname

Deze informatie is bedoeld als aanvulling op de informatie die uw arts en verpleegkundige u al gegeven heeft.
In het eerste gedeelte wordt u het verloop van de kuur uitgelegd.
In het tweede gedeelte vindt u informatie over mogelijke bijwerkingen en adviezen en in het derde gedeelte instanties/personen waar u met uw vragen terecht kunt.

1. Het verloop van de kuur

De medicamenten die toegediend worden zijn:

De volgende kuur start 2 weken na kuur 1.

Toediening:

• Deze kuur wordt klinisch gegeven.
• Uw bloed wordt regelmatig gecontroleerd. Afhankelijk van de uitslag wordt bepaald of de kuur gegeven kan worden of moet worden uitgesteld.
• Voor de toediening van de cytostatica wordt een infuus ingebracht
• Op dag 3 wordt de kuur beëindigd en wordt het infuus verwijderd

Specifieke maatregelen:

• Indien u Platina (Cisplatin) of Irinotecan toegediend krijgt wordt u geadviseerd om vanaf 24 uur voor toediening tot 24 uur na beëindiging van deze chemotherapie geen vette vis (haring, bokking, makreel, zalm, sardientjes en ansjovis), visoliesupplementen of producten die verrijkt zijn met omega-3-vetzuren te gebruiken.

Deze producten zorgen voor een hoog gehalte aan bepaalde vetzuren in uw bloed en zou ervoor kunnen zorgen dat de chemotherapie minder werkzaam is.

Het volledig voedingsadvies is te lezen op de website van ‘Voeding en kanker info’ (www.voedingenkankerinfo.nl). Gebruik de zoekterm ‘vette vis’ om de informatie te vinden.

1. Bijwerkingen

Deze bijwerkingen die het meest bij deze kuur voorkomen zullen nader worden toegelicht en voorzien van adviezen.

Allereerst moet worden benadrukt dat de genoemde bijwerkingen kunnen maar niet hoeven voorkomen. De meeste bijwerkingen zijn van tijdelijke aard. Sommige mensen hebben veel last van bijwerkingen, anderen vrijwel niet. De mate waarin bijwerkingen optreden heeft niets te maken met het resultaat van de behandeling.

De genoemde adviezen zijn slechts richtlijnen en geen pasklare oplossingen.

1. Gevoelsstoornissen / tintelingen van handen en voeten
2. Spierkramp*
3. Smaakverandering
4. Verminderde eetlust, lichte misselijkheid
5. Irritatie en/of ontsteking van het mondslijmvlies
6. Diarree
7. Invloed op de werking van het beenmerg
8. Vermoeidheid / verminderde energie
9. Droge huid
10. Invloed op de seksualiteit
11. Menstruatie stoornissen*
12. Verminderde spermaproductie
13. Irritatie van de ogen

Bijwerkingen vermeld met een * komen zelden voor.

Opmerkingen en adviezen m.b.t. de bijwerkingen

• Geven bijwerkingen aan
• Geven adviezen aan

1. Gevoelsstoornissen /tintelingen van handen en voeten

• Pijnlijk, veranderd gevoel in de vingers, tenen tengevolge van de oxaliplatin, mogelijk met invloed op de mobiliteit. Dit kan verergeren bij temperatuurswisseling (bijv. koud stuur/ koelkast)
• Meld het aan uw arts als u hier last van krijgt

2. Spierkramp*

• Tijdens het inlopen van de oxaliplatin kan er een pijnlijk gevoel in de infuusarm optreden.
• Soort kramp in de keel, bovenste deel van de luchtpijp tijdens of vlak na de toediening van de oxaliplatin, vooral bij temperatuurswisseling (van warm ziekenhuis naar koude buitenlucht gaan). Bij drinken van koude dranken.
• De spierkrampen ten gevolge van oxaliplatin kunnen verminderd worden door voor en na de oxaliplatin een infuus te geven met bepaalde zouten (Calcium/Magnesium).
• Vraag eventueel om een warme plak op de infuusarm
• Wees voorzichtig met temperatuursveranderingen kort na de toediening van oxaliplatin.

3. Smaakverandering

-      Smaakverandering kan leiden tot verminderde eetlust.

• Hier is weinig aan te doen. Probeer veel verschillende producten uit.
• Als u weinig proeft, is het extra belangrijk dat het eten er aantrekkelijk uitziet.

4. Verminderde eetlust, misselijkheid en braken

• Door onder andere irritatie van het maagslijmvlies ontstaat misselijkheid en braken. Medicatie wordt hiertegen gegeven.
• Probeer zelf uit waar u wel tegen kunt en waar niet. Dit kan voor iedereen anders zijn.
• Gebruik regelmatig lichte kleine maaltijden. Een lege maag kan namelijk ook een misselijk gevoel geven.
• Eet op tijdstippen dat u minder misselijk bent, zelfs 's nachts als u wakker bent.
• Forceer uzelf niet tot eten, maar haal de "schade" tussen de kuren in.
• Bepaalde geuren kunnen misselijkheid verergeren.
• Zorg voor een frisse kamer en frisse lucht.
• Probeer in elk geval per dag 1,5 liter vocht te drinken.
• Vraag zo nodig advies van een diëtist.

Voedingsadviezen vanuit ervaringen van patiënten.

• Laat de maag langzaam wennen aan vaster voedsel.
• Niet met een lege maag opstaan of naar bed gaan.
• Warme gerechten kunnen tegenstaan. Een alternatief is bijv. een koude maaltijdsalade. Deze smaakt vaak beter en is even "gezond".
• Gebruik koude koolzuurhoudende dranken, met name Cola of Ginger-ale.
• Drink koffie en thee liever met melk.

5. Irritatie en/of ontsteking van het mondslijmvlies. U kunt hierdoor een erge droge mond hebben of juist een overmatige speekselproductie.

• U kunt hierdoor last hebben van taai slijm in uw mond
• U kunt hierdoor last krijgen van wondjes in uw mond.
• Goede mondhygiëne is belangrijk bij het voorkomen en behandelen van irritatie en/of ontsteking van het mondslijmvlies.
• Poets regelmatig uw gebit met een zachte tandenborstel.
• Spoel uw mond 4 tot 6 maal per dag met zout water (1 theelepel op 250 cc water).
• Vet regelmatig uw lippen in, dan ontstaan er minder snel kloofjes.
• Gebruik bij een droge mond een zuurtje of kauwgom.
• Meld bij een bezoek aan de tandarts dat u met cytostatica wordt behandeld.
• Overleg bij koortsuitslag op uw lip met uw huisarts. Voorkom uitbreiding.
• Bij een pijnlijke mond met wit beslag waarschuw u uw huisarts.
• Een waterijsje is prettig bij een droge of pijnlijke mond.
• De informatiefolder over mondverzorging wordt uitgereikt.

6. Diarree

-      De chemokuur kan diarree veroorzaken. Er zijn twee soorten diarree die zich onderscheiden naar het tijdstip waarop zij optreden.

• ‘Vroege’ diarree begint binnen een dag na start van het infuus.
• De vroege diarree kan gepaard gaan met de volgende verschijnselen: zweten, buikkrampen, waterige ogen, wazig zien, duizeligheid, lage bloeddruk, een ziek gevoel en speekselvloed.
• De bijwerkingen zijn alle van voorbijgaande aard en zullen verminderen met de aanwijzingen en de geneesmiddelen die uw behandelend arts u zal geven.
• Wanneer u last krijgt van vroege diarree, dient u onmiddellijk contact op te nemen met uw behandelend arts of verpleegkundige. Zij zullen u adviseren over een passende behandeling. Meld alle bij u voorkomende verschijnselen aan uw arts. Begin niet met de geneesmiddelen die uw arts heeft voorgeschreven voor de ‘late’ diarree.
• ‘Late’ diarree begint méér dan 24 uur na het infuus. Indien de late diarree optreedt, is dit vaak rond de vijfde dag na start van de behandeling.
• Wanneer u last krijgt van late diarree dient u zo snel mogelijk met de gepaste behandeling te beginnen en uw behandelend arts en /of verpleegkundige te waarschuwen.

De behandeling van de ‘late’ diarree bestaat uit het innemen van Loperamide (imodium®). Zodra er dunne ontlasting optreedt, begint u met het innemen van 1 capsule van 2 mg Loperamide en vervolgens elke 2 uur 1 capsule. Zet dit voort tot 12 uur na de laatste vloeibare ontlasting. Wijzig het schema alleen in overleg met uw behandelend arts. De totale tijd dat u Loperamide mag gebruiken is maximaal 48 uur (dus maximaal 24 capsules verdeeld over 48 uur).

Mocht de diarree ondanks de behandeling met Loperamide langer aanhouden dan 48 uur, dan moet u op dat moment weer contact opnemen met uw behandelend arts. Deze zal dan beslissen of u met een antibioticumkuur moet starten.

• Om het vochtverlies dat gepaard gaat met diarree op te vangen dient u veel (± 2 liter/dag) te drinken, bij voorkeur bouillon, ORS, maar ook thee, koffie, water, etc.
• Waarschuw uw behandelend arts direct wanneer u niet of weinig kunt drinken of uw medicijnen niet in kunt nemen.
• Bij het verlaten van het ziekenhuis dient een recept Loperamide en een antibioticum in uw bezit te zijn. Haal deze medicijnen direct in huis.

7. Invloed op de werking van het beenmerg

• Verminderd aantal witte bloedlichaampjes (leucocyten) geeft verhoogde kans op infecties.
• Verminderd aantal bloedplaatjes (thrombocyten) geeft verhoogde kans op spontane blauwe plekken, een bloedneus en bloeden tandvlees.
• Verminderd aantal rode bloedlichaampjes (erytrocyten) geeft kans op bloedarmoede.
• Deze remming van aanmaak van bloedlichaampjes in het beenmerg is van tijdelijke aard
• Bij het spontaan ontstaan van blauwe plekken of het regelmatig voorkomen van een moeilijk te stelpen bloedneus, bij koorts > 38,5 C of snel duizelig worden (sterretjes zien) waarschuwt u uw arts of dienstdoende arts in het Antoni van Leeuwmehoek.
• In het algemeen heeft het gebruik van extra vitaminen en/of ijzertabletten geen invloed op het herstel van het beenmerg.

8. Vermoeidheid / verminderde energie

• U zult  merken dat u tijdens deze behandeling minder energie heeft, sneller vermoeid  raakt en emotioneel kunt zijn).
• Houd hier rekening mee in uw dagelijks leven; neem voldoende tijd om te rusten maar zorg ook voor voldoende beweging.

9. Droge huid

• Droge, schilferige huid, soms met rode, jeukerige plekjes. Er kunnen ook kloofjes ontstaan aan de handen en soms ook aan de voeten.
• De fluorouracil (5-FU) kan een bruinverkleuring van de vaten geven. Hier is verder niet veel tegen te doen. Na het stoppen van de 5-FU zal dit na verloop van tijd weer herstellen.
• Was de huid voorzichtig, alleen met water, en dep deze droog. 
• Draag geen schurende kleding, vermijd direct zonlicht of erge kou.
• Gebruik een vette crème.
• Bij de volgende kuur melden aan de arts

10. Invloed op de seksualiteit

• Ook tijdens een behandeling met cytostatica blijft geslachtsgemeenschap mogelijk. Als gevolg van de bijwerkingen kunt u echter minder of geen zin hebben in vrijen of geslachtsgemeenschap.
• Door irritatie van het slijmvlies van de vagina kan geslachtsgemeenschap een branderig gevoel geven of pijnlijk zijn.
• Het gebruik van een glijmiddel kan een oplossing zijn.
• Tijdens een behandeling met chemotherapie en Avastin is een goede vorm van anticonceptie noodzakelijk. Bespreek dit met uw arts. (zie ook de specifieke bijwerkingen van Avastin)

11. Menstruatiestoornissen*

• Dit wisselt van “een keer overslaan” tot wegblijven
• Kan gepaard gaan met overgangsklachten
• Na het einde van de behandeling kan de menstruatie terugkomen

12. Verminderde spermaproductie

-       Er bestaat een mogelijkheid tot invriezen van sperma.

-       Dit moet gedaan worden voordat de eerste kuur gegeven wordt

Na beëindiging van de kuren kan de spermaproductie zich weer herstellen.

13. Irritatie van de ogen.

• De ogen kunnen tranen of juist heel droog en branderig zijn.
• Oogdruppels, vraag uw arts hiernaar.
• Lensdragers kunnen beter een bril dragen om de kans op irritatie te verminderen

Wanneer waarschuwen:

In principe neemt u contact op met uw specialist of dienstdoende arts:

• Bij aanhoudende misselijkheid en/of braken ondanks het gebruik van medicijnen hiertegen.
• Bij het spontaan ontstaan van blauwe plekken.
• Bij het regelmatig voorkomen van een moeilijk te stelpen bloedneus.
• Bij koorts > 38,5 ^o C.
• Wanneer de diarree lang blijft aanhouden.

1. Waar kunt u met uw vragen terecht

Hebt u naar aanleiding van deze informatie nog vragen, blijf daar dan niet mee lopen.

U kunt hiermee terecht bij:

• uw behandelend arts
• de verpleegkundige op de afdeling
• het Centrum Patiënteninformatie

Meer informatie
De zorgverleners en afdelingen van het Antoni van Leeuwenhoek zijn telefonisch bereikbaar via het algemene telefoonnummer van het ziekenhuis 020 512 9111.
Buiten kantooruren kunt u vragen naar het Weekend-, Avond-, of Nachthoofd.
Indien u contact opneemt met het ziekenhuis houdt u dan uw patiëntengegevens bij de hand.

September 2013