Behandeling met Imiquimod (aldara)

bij HPV-gerelateerde gynaecologische afwijkingen

U heeft samen met uw arts besloten om de vulvaire, vaginale of cervicale afwijkingen/HSIL (ook wel VIN, VAIN of CIN genoemd) te behandelen met imiquimod/Aldara. Hieronder de aanwijzingen voor het gebruik en informatie over mogelijke bijwerkingen.

Het geneesmiddel imiquimod crème (merknaam Aldara) wordt het meeste voorgeschreven bij genitale wratten maar kan ook gebruikt worden bij behandeling van vulvaire intra-epitheliale neoplasie (VIN), vaginale neoplasie (VAIN) of cervicale neoplasie (CIN). Deze afwijkingen worden door hetzelfde soort HPV-virus veroorzaakt.

Imiquimod crème activeert de eigen afweer om bepaalde infecties, zoals een HPV-infectie of genitale wratten te genezen.

Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat het middel ook werkzaam is bij VIN. In Nederlands onderzoek werd gevonden dat bij meer dan de helft van de patiënten de afwijkingen (bijna) geheel verdwenen.

Duur van de behandeling

Het advies is om de behandeling 16 weken vol te houden. U krijgt na ongeveer 2 weken een belafspraak met een van de verpleegkundig specialisten van de gynaecologie om te horen hoe het met het smeren gaat. Zo nodig kunt u vaker worden gezien. Na 6 maanden na afronden van de behandeling volgt een poliklinische controle.

Bijwerkingen en belasting

Door het gebruik van dit middel krijgen patiënten nogal eens last van jeuk, milde tot matige branderigheid of (lichte) pijn rond het behandelde gebied. In een enkel geval kan er gering bloedverlies optreden. In geval van heftige jeuk- of pijnklachten is het beter om de crème een of enkele dagen niet te gebruiken. Soms is het nodig om de crème een hele week even niet te gebruiken en het schema daarna weer op te pakken. Soms krijgen patiënten last van griepachtige verschijnselen met koorts, niet lekker voelen en/of maag-darmklachten. Ook kunnen patiënten heel soms stemmingsveranderingen bij zichzelf merken of somber worden. Als deze klachten optreden, is ons advies om de behandeling (even) te stoppen.

Heeft u vragen over bijwerkingen die op (kunnen) treden of twijfelt u of u wel of niet moet stoppen? Neem dan contact op met het Antoni van Leeuwenhoek, via de polikliniek gynaecologie of verpleegkundig specialist van de gynaecologie.

Pijn

Als er pijn ontstaat door de behandeling kan paracetamol helpen. Ons advies is dan ook om dat te nemen. Het beste werkt dan om verspreid over die dag drie keer 2 tabletten paracetamol van 500 mg te nemen (dus 3 keer 1 gram) en niet af en toe een tablet. Als alternatief is ibuprofen mogelijk, bijvoorbeeld drie keer per dag 400 mg. Het nemen van pijnstilling is alleen voor de dagen dat er pijn is. Dit is meestal tijdelijk. Zodra de pijn over is moet de pijnstilling weer gestopt worden. Als de pijn niet over gaat moet u bellen met het Antoni van Leeuwenhoek. Ook kunt u verdovende zalf gebruiken (lidocaïne/prilocaïne zalf).

Belangrijke informatie

Imiquimod mag niet worden gebruikt in de zwangerschap.

De imiquimod crème tast pessarium en condooms aan. Deze zijn dus niet geschikt als anticonceptie. Tijdens de behandeling met imiquimod is dus een andere vorm van anticonceptie nodig.

Bespreek met uw arts als u:

• een afweerstoornis heeft;
• afweer onderdrukkende medicijnen gebruikt;
• een verslechterde hart-, lever- of nierfunctie heeft.
• Dan moet eerst met de specialist die u controleert i.v.m. uw hart-, lever- of nierfunctie overlegd worden of u imiquimod mag gebruiken.

Hoe wordt de imiquimod crème gebruikt

Hieronder staat beschreven hoe de crème moet worden toegediend. Bespreek met uw behandelend arts of dit in uw geval vaginaal of op de vulva moet worden aangebracht.

Toediening vaginaal

Breng 3 keer per week (bijvoorbeeld maandag – woensdag – vrijdag) ’s avonds vlak voor het slapen 1 dosering (1 zakje) vaginaal in met behulp van de geleverde applicator of anders boven op een tampon. De tussenliggende dagen (dinsdag – donderdag – zaterdag – zondag) zijn rustdagen en brengt u geen crème in.

Als u een applicator gebruikt, breng dan daarna een tampon in om de crème op zijn plaats te houden tijdens de nacht.

Verwijder de volgende ochtend, na verwijderen van de vaginale tampon, de resten van de crème met een vaginale douche. Breng eventueel een schone tampon in zodat eventueel restjes van de crème de vulva niet irriteert. Verwijder deze tampon in de middag. Om irritatie van de vulva te voorkomen kunt u vaseline smeren.

Als u menstrueert kunt u imiquimod gewoon door blijven gebruiken. U kunt dan eventueel rekening houden met de dagen waarin u hevig menstrueert. In deze week kunt u dan een dosis overslaan en 2x in plaats van 3x de crème inbrengen.

Zes maanden na start van de behandeling (2 maanden na inbrengen laatste zakje) wordt u opnieuw gezien op de polikliniek waarbij er een uitstrijkje wordt afgenomen. Als de uitslag hiervan goed is blijft u onder controle met een keer per half jaar of (later) een keer per jaar een controle uitstrijkje. Als er een afwijkende uitslag is wordt het uitstrijkje herhaald of wordt er opnieuw aanvullend onderzoek aangevraagd, bv een kolposcopie. Eventueel gevolgd door bv een laser behandeling/biopten bij vaginale afwijkingen of een lisexcisie bij afwijkingen aan de baarmoedermond.

Toediening op de vulva

De crème kunt u zelf op de afwijkende huid aanbrengen, of dit bv door uw partner laten doen.

Samengevat komt het hierop neer: smeer 3 avonden per week de inhoud van een half zakje imiquimod crème op de huid die behandeld moet worden. Bijvoorbeeld op maandag – woensdag – vrijdag, ’s avonds vlak voor het slapen. Breng dan met de vinger of een wattenstokje de juiste hoeveelheid op de afwijkende huid en smeer dit uit over het te behandelen gebied waarbij u een halve centimeter van de normale huid (rondom de afwijkende huid) ook behandeld. De normale huid hieromheen beschermen met vette zalf.