Laryngoscopie

(eventueel met laserbehandeling van

kleine afwijkingen)

Inleiding

In verband met een ingreep wordt u binnenkort opgenomen in het Antoni van Leeuwenhoek. In deze folder vindt u informatie over:

1. De ingreep
2. De periode voor de ingreep
3. De periode na de ingreep
4. Het ontslag
5. Meer informatie

Het doel van deze folder is om u en uw naasten te informeren over het te verwachten verloop van de opname, de ingreep en het ontslag. Wij verzoeken u deze informatie goed door te lezen. Als u na het lezen van deze informatie nog vragen heeft dan kunt u contact opnemen met de hoofd-halsverpleegkundige tijdens het telefonisch spreekuur (zie hoofdstuk 5 voor de link naar de spreekuren)

Het is goed u te realiseren dat uw persoonlijke situatie anders kan zijn dan beschreven. Het team van artsen, verpleegkundigen, fysiotherapeuten, diëtisten, logopedisten en andere disciplines dat u begeleidt, geeft u specifieke informatie over uw situatie. Wij raden u aan om altijd iemand mee te nemen naar de gesprekken met een zorgverlener.

In dit document vindt u informatie over een laryngoscopie, ook wel microlaryngoscopie = MLS genoemd.

1. De ingreep

Een laryngoscopie is een onderzoek van het strottenhoofd en stembanden. Het wordt op de operatiekamer uitgevoerd, terwijl u onder narcose bent. Dit onderzoek wordt uitgevoerd om uw klachten te analyseren en de juiste behandeling te kunnen vaststellen. Soms worden er biopten (weefselmonsters) afgenomen voor onderzoek. Om het strottenhoofd (de larynx) in beeld te krijgen wordt een buis door uw mond tot bij de stembanden ingebracht.

Tegelijkertijd kunnen er met een CO₂-laser bepaalde afwijkingen in het slijmvlies van het strottenhoofd behandeld worden. De hoofd-halschirurg zal dit met u bespreken.

De operatie zal ongeveer een half uur tot een uur duren, afhankelijk van de uitgebreidheid van de eventuele laserbehandeling.

Mogelijke complicaties

Geen enkele ingreep is zonder risico’s. Er bestaat altijd een risico op trombose (een stolsel in het bloedvat), of bijvoorbeeld een longontsteking. Bij deze ingreep bestaat er daarnaast een kans op een aantal andere complicaties. Hieronder worden de meest voorkomende of meest ingrijpende complicaties genoemd:

• Nabloeding (als er biopten afgenomen zijn);
• Zwelling (oedeem);
• Heesheid (afhankelijk van de plaats van de biopten), kan binnen 2-3 maanden verbeteren;
• Slikproblemen (afhankelijk van de plaats van de biopten);
• Gebitsbeschadiging of lipbeschadiging;
• Pijnlijke tong (door de druk van de buis);
• Ademhalingsproblemen (zeer zelden).

Door een groot aantal maatregelen rondom de ingreep doen wij er alles aan om de risico’s zo beperkt mogelijk te houden.

Het weefselonderzoek

Het weefsel dat tijdens de ingreep wordt weggenomen, wordt door de patholoog onderzocht.

Het weefselonderzoek duurt 7 tot 10 werkdagen.

U krijgt de uitslag van het onderzoek op de polikliniek. Bij ontslag krijgt u hiervoor een afspraak mee.

2. De periode voor de ingreep

Poliklinische voorbereiding: diagnostisch onderzoek

Ter voorbereiding op de ingreep is een aantal onderzoeken noodzakelijk. Uw hoofd-halschirurg heeft u hierover geïnformeerd.

De volgende diagnostische onderzoeken kunnen worden uitgevoerd:

• CT-scan of PET-CT hoofd-halsgebied;
• Echografie van de hals, eventueel met cytologische punctie;
• Algemeen bloedonderzoek;
• Eventueel ECG;
• Logopedisch onderzoek en stemopnames;
• Eventueel longfunctie.

Poliklinische voorbereiding: medewerkers

Op de polikliniek spreekt u verschillende medewerkers:

• De hoofd-halschirurg is eindverantwoordelijk voor uw medische behandeling en zal het behandelplan met u bespreken. Vragen over de ingreep kunt u aan hem of haar stellen.
• De anesthesioloog heeft de regie over de narcose en pijnbestrijding. U ontvangt van hem of haar de informatiefolder “Voorbereiding op de operatie en informatie over de anesthesie”. De anesthesioloog vraagt naar uw medicijngebruik en geeft u instructie welke medicijnen er wanneer gestopt moeten worden. Indien u na de ingreep ter observatie op de Intensive Care wordt opgenomen is de anesthesioloog gedurende uw verblijf op de Intensive Care de behandelend arts.

De Stoppen met Roken poli

Het merendeel van de tumoren in het hoofd-halsgebied is het gevolg van langdurige, frequente irritatie van de slijmvliezen door alcohol en tabaksrook. Door direct en definitief te stoppen met alcohol en tabak vergroten veel patiënten met hoofd-halstumoren zelf hun kans op genezing.

Stoppen met roken en alcohol verkleint namelijk de kans op terugkeer van de tumor op dezelfde plek of het ontstaan van een nieuwe tumor elders in mond of keel. Het voorkomen van het opnieuw ontstaan van tumoren is belangrijk, omdat deze vaak moeilijker zijn te behandelen.

Het verslavende effect van alcohol en nicotine kan het stoppen moeilijk maken. U kunt het beste stoppen met roken vóór de operatie. De verpleegkundigen van de Stoppen met Rokenpoli van het Antoni van Leeuwenhoek kunnen u daarbij ondersteunen. Zij bieden u een gespecialiseerd begeleidingstraject, waarbij de nadruk op gewoonteverandering ligt. Vraag uw arts of verpleegkundige om meer informatie.

Wilt u hulp hebben in verband met uw alcoholgebruik, dan kunt u zich het beste wenden tot uw huisarts.

Dag van ingreep

Voor de operatie moet u nuchter zijn. In de voorlichtingsbrief van de anesthesioloog staat beschreven vanaf welk tijdstip u niet meer mag eten en drinken.

Deze ingreep vindt plaats in dagbehandeling, u wordt een dag opgenomen in het ziekenhuis. Op de dag van opname meldt u zich bij de receptie in de centrale hal. Eén van de gastvrouwen of -heren brengt u naar de verpleegetage. Daar wordt u door een verpleegkundige naar uw kamer gebracht. Op de afdeling coördineert de verpleegkundige alle zorg. Als het nodig is kan zij de afdelingsarts en/of hoofd-halschirurg consulteren.

Op de dag van de ingreep kunt u zich was­sen of dou­chen zoals u gewend bent. U wordt verzocht uw huid niet in te smeren met crème of lotion. U krijgt een operatiehemd van de verpleegkundige. Protheses (zoals een gebit), hulpmiddelen (zoals een bril of lenzen), sieraden, make-up en nagellak dient u te verwijderen voordat u naar de operatiekamer gaat. Als u een hoorapparaat heeft, kunt u deze inhouden.

Als u dit met de anesthe­sioloog heeft afge­sproken krijgt u voor de ingreep een tablet, zodat u zich beter kunt ontspannen. De verpleeg­kundi­ge brengt u naar de voorbereidingsruimte van de operatie­kamer. Daar wordt u ontvangen door een medewerker van de operatiekamer.

Voor de ingreep krijgt u een infuus waardoor de medicatie voor de narcose wordt toegediend. De hoofd-halschirurg ziet u op de operatiekamer.

3. De periode na de ingreep

Na de ingreep blijft u een korte tijd op de uitslaapkamer voordat u naar de verpleegetage of de dagbehandeling gaat. De verpleegkundigen komen u ophalen.

Infuus

U heeft een infuus voor vocht- en medicatietoediening. Dit infuus bevindt zich in een ader in uw arm. Zodra u in staat bent voldoende te drinken, geen medicatie via het infuus nodig heeft en geplast heeft, wordt het infuus verwijderd.

Pijn

Goede pijnbestrijding is belangrijk om goed door te kunnen ademen, te hoesten en mobiliseren. Als u pijn heeft, is het belangrijk dat u dit aangeeft.

De verpleegkundige zal u twee tot drie keer per dag vragen om uw pijn te omschrijven met een cijfer van 0 tot 10. U krijgt tabletten en/of zetpillen tegen de pijn.

Misselijkheid

Misselijkheid na de ingreep komt regelmatig voor. Misselijkheid kan worden veroorzaakt door de narcose en door de ingreep zelf. Als u misselijk bent, is het belangrijk dat u dit aangeeft.

De verpleegkundige kan u medicijnen geven om misselijkheid tegen te gaan.

Voeding

U mag direct weer drinken en eten (lauw en weinig gekruid dieet).

Mobiliseren

Als u goed wakker bent mag u weer opstaan.

4. Het ontslag

Enkele uren na de ingreep kunt u meestal al met ontslag. We adviseren u niet alleen naar huis te gaan of zelf auto te rijden. Ook is het belangrijk dat er deze eerste nacht iemand bij u thuis is.

De verpleegkundige voert een ontslaggesprek met u en, als u dat wilt, uw naaste. Tijdens het gesprek wordt teruggekeken op uw verblijf in het ziekenhuis en wordt u voorbereid op de periode die zal volgen na ontslag.

Bij ontslag krijgt u een afspraak mee voor poliklinische controle bij de hoofd-halschirurg.

Uw huisarts zal op de hoogte gesteld worden over de ingreep, het verloop van herstel tijdens de ziekenhuisopname en de eventuele vervolgbehandeling.

De periode na het ontslag

Na het ontslag uit het ziekenhuis kunt u uw dagelijkse activiteiten weer geleidelijk uitbreiden tot uw normale niveau.

Wij willen u graag een aantal adviezen meegeven:

Pijn
De pijnstillers die u tijdens de opname in het ziekenhuis gebruikte, kunt u thuis afbouwen op geleide van uw pijnklachten. Het is verstandig om de pijnstillers zo in te nemen, dat u nagenoeg pijnvrij kunt slikken, hoesten en ademen. U kunt de pijnmedicatie afbouwen door de middaginname over te slaan. Daarna kunt u twee keer per dag 500 mg innemen en vervolgens stoppen.

Alcohol en roken

Het is niet verstandig om deze avond alcohol te gebruiken.

Roken kan een wondje (na biopten of laserbehandeling) irriteren en meer pijn geven. Het advies is om niet te roken.

Stemrust

Het kan zijn dat de hoofdhals-chirurg u adviseert gedurende

24 of 48 uur stemrust te houden. U mag dan uw stembanden niet gebruiken om deze de kans te geven te herstellen (na bijvoorbeeld biopten of laserbehandeling). U mag niet praten en zeker ook niet fluisteren, schrijf het op als u iets wilt vertellen.

Werkhervatting
Wanneer u weer kunt werken is afhankelijk van de aard van uw werkzaamheden en van uw individuele situatie. Het is zinvol met uw behandelend arts en met uw bedrijfsarts te overleggen wanneer u uw werk kunt hervatten. Voor meer informatie over dit onderwerp kunt u terecht bij het Centrum Patiënteninformatie in de centrale hal van het ziekenhuis.

Concentratie
Door de narcose, medicijngebruik en de emoties rondom de ingreep kunnen uw concentratie, geheugen en beoordelingsvermogen tijdelijk verminderd zijn. Houdt u hiermee rekening als u deelneemt aan het verkeer.

Verwerking
Bij het Centrum voor Kwaliteit van Leven werken hulpverleners zoals maatschappelijk werkers, geestelijk verzorgers, een psychiatrisch verpleegkundige en creatief therapeuten. Zij hebben veel ervaring met, en weten veel over, het omgaan met kanker. Zij helpen u bij het zoeken naar antwoorden op uw vragen. De hulpverleners bieden inzicht en handvatten voor het omgaan met de ziekte, de behandeling en de beperkingen die dat met zich mee kan brengen. Ook tijdens de herstelperiode na een behandeling kunnen zij ondersteuning bieden. Daarnaast kunnen zij bemiddelen en adviseren bij verwijzing naar andere instanties buiten het ziekenhuis.

Contact met het ziekenhuis

Neem contact op met het ziekenhuis als u onderstaande lichamelijke problemen ervaart:

• Benauwdheid;
• Hoesten of verslikken;
• Andere aan de behandeling gerelateerde problemen.

Neemt u bij voorkeur via het algemene telefoonnummer van het Antoni van Leeuwenhoek 020 512 9111 contact op met de polikliniek. Voor algemene klachten verzoeken wij u eerst contact op te nemen met de huisarts.

5. Meer informatie

De zorgverleners en afdelingen van het Antoni van Leeuwenhoek zijn telefonisch bereikbaar via het algemene telefoonnummer van het ziekenhuis 020 512 9111.

Een aantal van hen heeft telefonische spreekuren. U vindt hun spreekuren op www.avl.nl/spreekuren.

Buiten kantooruren kunt u vragen naar het Weekend-, Avond- of Nachthoofd.

Als u contact opneemt met het ziekenhuis houdt dan uw patiëntengegevens bij de hand.

Informatie op internet.

http://www.hoofdhalskanker.info

http://www.avl.nl

http://www.kanker.nl

http://www.pvhh.nl