M-VAC accelerated

Deze informatie is bedoeld als aanvulling op de informatie die uw arts en verpleegkundige u al gegeven heeft. In het eerste gedeelte leggen we het verloop van de kuur uit. In het tweede gedeelte vindt u informatie over mogelijke bijwerkingen en adviezen en in het derde gedeelte waar u met uw vragen terecht kunt.

1. Het verloop van de kuur

Het medicament dat toegediend wordt, is:

Neulasta 6 mg op dag 2 (24-48 uur na de cisplatin).
De volgende kuur start op dag 15.

Toediening:

• Voor elke kuur wordt uw bloed en urine gecontroleerd. Afhankelijk van deze uitslag wordt bepaald of de kuur gegeven kan worden of moet worden uitgesteld.
• Voor de toediening van de medicijnen wordt een infuus ingebracht.
• MTX en Cisplatin kunnen veel invloed hebben op de werking van de nieren. Drink daarom ten minste 1,5-2 liter vocht per dag. Hieronder wordt ook yoghurt, vla, ijs, soep, etc. verstaan.
• Voor- en naspoelen is noodzakelijk om de nadelige invloed van de Cisplatin op de nieren te voorkomen. Het spoelen rondom de Cisplatin, duurt 2 keer 2 uur. Door dit spoelen, is de M VAC een lange kuur. Van belang is dus op tijd te beginnen. Eventueel moet u een nacht in het ziekenhuis blijven als de toediening niet loopt zoals gepland is.
• Tevens wordt u op de kuurdag drie keer gewogen om te kijken of u niet te veel vocht vasthoudt.

2. Bijwerkingen

De bijwerkingen die het meest bij deze kuur voorkomen worden hier toegelicht en voorzien van adviezen. Allereerst moet worden benadrukt dat de genoemde bijwerkingen kunnen maar niet hoeven voorkomen. De meest bijwerkingen zijn van tijdelijke aard. Sommige mensen hebben veel last van bijwerkingen, anderen vrijwel niet. De mate waarin bijwerkingen optreden heeft niets te maken met het resultaat van de behandeling. De genoemde adviezen zijn richtlijnen en geen pasklare oplossingen.

• Misselijkheid en braken;
• Smaakverandering;
• Invloed op de werking van het beenmerg;
• Irritatie en/ of ontsteking van het mondslijmvlies;
• Haaruitval;
• Vermoeidheid/ verminderde energie;
• Invloed op blaas en nieren;
• Invloed op de seksualiteit;
• Menstruatiestoornissen;
• Verminderde spermaproductie;
• Irritatie van de ogen;
• Diarree; *
• Tintelingen en doof gevoel in vingertoppen en tenen; *
• Oorsuizen en/ of verminderd gehoor; *
• Roodverkleuring van de urine;
• Pijn en roodverkleuring van de huid; *
• Invloed op werking van de hartspier; *
• Roodverkleuring huid/ zwaar gevoel in arm;
• Obstipatie;
• Allergische reactie bij eerdere behandeling met Cisplatin; *
• Bot- en spierpijnen ten gevolge van G-CSF.

Bijwerkingen vermeld met een * komen zelden voor.

• Geven de bijwerkingen aan
• Geven de adviezen aan

1. Misselijkheid en braken

• Door o.a. irritatie van het maagslijmvlies ontstaat misselijkheid en braken.
• U krijgt hier goede medicatie voor, volgens een vast schema. Het is raadzaam dit volgens schema op te volgen. Als u geen klachten heeft, stopt dit schema 2 dagen na de kuur.
• Probeer zelf uit waar u wel en niet tegen kunt. Dit kan anders zijn als voorheen en is voor iedereen anders.
• Gebruik regelmatig lichte, kleine maaltijden. Een lege maag kan namelijk ook een misselijk gevoel geven.
• Eet op tijdstippen dat u minder misselijk bent, zelfs 's nachts als u wakker bent.
• Forceer uzelf niet tot eten, maar haal de "schade" tussen de kuren in.
• Bepaalde geuren kunnen misselijkheid verergeren.
• Zorg voor een frisse kamer en frisse lucht.
• Probeer in elk geval per dag 1,5 - 2 liter vocht te drinken, en elke dag even naar buiten te gaan.
• Vraag zo nodig advies van een diëtist.
• Er bestaat een informatiefolder over medicatie tegen misselijkheid en braken, vraag uw arts of verpleegkundige hierom.

Voedingsadviezen vanuit ervaringen van patiënten.

• Laat de maag langzaam wennen aan vaster voedsel.
• Niet met een lege maag opstaan of naar bed gaan.
• Warme gerechten kunnen tegenstaan. Een alternatief is bijvoorbeeld een koude maaltijdsalade. Deze smaakt vaak beter en is even "gezond".
• Gebruik koude koolzuurhoudende dranken, met name Sprite of cola.
• Drink koffie en thee liever met melk.

2. Smaakverandering

• Hier is weinig tegen te doen. Probeer veel verschillende producten uit.
• Als u weinig proeft, is het extra belangrijk voor een goede spijsvertering dat het eten er aantrekkelijk uitziet.

3. Invloed op de werking van het beenmerg

• Verminderd aantal witte bloedlichaampjes (leukocyten) geeft verhoogde kans op infecties.
• Verminderd aantal bloedplaatjes (trombocyten) geeft verhoogde kans op blauwe plekken, een bloedneus en bloedend tandvlees.
• Verminderd aantal rode bloedlichaampjes (erytrocyten) geeft kans op bloedarmoede.
• Deze remming van aanmaak van bloedlichaampjes door het beenmerg is tijdelijk.
• Bij het spontaan ontstaan van blauwe plekken of het regelmatig voorkomen van een moeilijk te stelpen bloedneus, bij koorts hoger dan 38,5 ^oC of snel duizelig worden (sterretjes zien) waarschuwt u uw arts of dienstdoende arts in het Antoni van Leeuwenhoek.
• In het algemeen heeft het gebruik van extra vitaminen en/of ijzertabletten geen invloed op het herstel van het beenmerg.

4. Irritatie en/of ontsteking van het mondslijmvlies

• U kunt hierdoor een erg droge mond hebben of juist een overmatige speekselproductie.
• U kunt hierdoor last hebben van taai slijm in uw mond.
• U kunt hierdoor last krijgen van wondjes in uw mond.
• Goede mondhygiëne is belangrijk bij het voorkomen en behandelen van irritatie en/of ontsteking van het mondslijmvlies.
• Poets regelmatig uw gebit met een zachte tandenborstel.
• Spoel uw mond vier tot zesmaal per dag met zout water
  (1 theelepel op 250 ml water).
• Vet regelmatig uw lippen in, dan ontstaan er minder snel kloofjes.
• Gebruik bij een droge mond een zuurtje of kauwgom.
• Meld bij een bezoek aan de tandarts dat u met cytostatica wordt behandeld.
• Overleg bij koortsuitslag op uw lip met uw huisarts. Voorkom uitbreiding.
• Bij een pijnlijke mond met wit beslag waarschuwt u uw huisarts.
• Een waterijsje is prettig bij een droge of pijnlijke mond.
• Er bestaat een informatiefolder over mondverzorging, vraag uw arts of verpleegkundige hierom.

5. Haaruitval

• Haaruitval begint na ongeveer drie tot zes weken. Dit kan gepaard gaan met een gevoelige hoofdhuid.
• Behalve het hoofdhaar kan overige lichaamsbeharing ook uitvallen.
• U kunt overwegen een pruik aan te schaffen. U kunt dan contact opnemen met uw zorgverzekeraar over de mogelijkheden en voorwaarden voor een vergoeding. Het is aan te raden al naar desbetreffende kapper te gaan voordat de haaruitval begint, zodat hij/zij uw eigen model ziet.
• In de folder Haaruitval bij chemotherapie van het Antoni van Leeuwenhoek kunt u meer informatie vinden over pruiken, sjaals etc.
• In het Antoni van Leeuwenhoek worden regelmatig workshops Look Good Feel Better gegeven, waaraan u kunt deelnemen.

6. Vermoeidheid/ verminderde energie

• U kunt merken dat u tijdens deze behandeling minder energie heeft, sneller vermoeid raakt en emotioneel kunt zijn.
• Houd hier rekening mee in uw dagelijks leven: wissel activiteiten af met rust, plan dit bewust in.
• Blijf met regelmaat bewegen, eventueel onder begeleiding van een fysiotherapeut, om uw conditie op peil te houden en afbraak van spieren te beperken. Uit onderzoek is gebleken dat dit u helpt om beter door de kuren heen te komen.

7. Invloed op blaas en nieren

• Door irritatie van het blaasslijmvlies kan het urineren pijnlijk zijn of in frequentie toenemen.
• Het is belangrijk thuis voldoende te drinken.
• Drink daarom 1,5 - 2 liter per dag. Hieronder wordt ook verstaan yoghurt, soep, vla, ijs, etcetera.
• Neem contact met de arts op als u niet voldoende kan drinken.
• Wanneer het urineren pijnlijk is kan het soms helpen om tijdens en na het urineren te spoelen met lauw water.
• Meld de blaasklachten bij een volgend ziekenhuisbezoek zodat uitgezocht kan worden waardoor dit precies wordt veroorzaakt.

8. Invloed op de seksualiteit

• Ook tijdens een cytostaticakuur blijft geslachtsgemeenschap mogelijk. Als gevolg van de bijwerkingen en de vermoeidheid kunt u minder of geen zin hebben in vrijen of geslachtsgemeenschap.
• Door de irritatie van het slijmvlies van de vagina kan geslachtsgemeenschap een branderig gevoel geven of pijnlijk zijn.
• Het gebruik van een glijmiddel kan een oplossing zijn.
• Tijdens een behandeling met chemotherapie is een goede vorm van anticonceptie noodzakelijk.

9. Menstruatiestoornissen

• Dit wisselt van “een keer overslaan” tot wegblijven.
• Kan gepaard gaan met overgangsklachten.
• Na het einde van de behandeling kan de menstruatie terugkomen.

10. Verminderde spermaproductie

• Er bestaat een mogelijkheid tot invriezen van sperma.
• Dit moet gedaan worden voordat de eerste kuur gegeven wordt.
• Na beëindiging van de kuren kan de spermaproductie zich weer herstellen.

11. Irritatie van de ogen

• De ogen kunnen tranen of juist heel droog en branderig zijn.
• Oogdruppels kan dit verminderen, vraag uw arts hiernaar.
• Lensdragers kunnen beter een bril dragen om de kans op irritatie te verminderen.
• In zeldzame gevallen kan het traanvocht door de Adriamycine rood verkleurd zijn, waardoor de lenzen ook kunnen verkleuren. Draag de dag van toediening en de dag erna in ieder geval een bril.

12. Diarree*

• Zorg voor voldoende vochtinname: 1,5 - 2 liter per dag.
• Een speciaal dieet is niet zinvol.

13. Tintelingen en doof gevoel in de vingertoppen en tenen*

• Melden bij een volgend ziekenhuisbezoek.

14. Oorsuizen en/ of verminderd gehoor*

• Het verminderen van uw gehoor begint met de hoge tonen.
• Melden bij een volgend ziekenhuisbezoek.

15. Roodverkleuring van de urine

• Tot enige dagen na de toediening, dit is onschuldig.

16. Invloed op de werking van de hartspier*

• Komt zelden voor, alleen na langdurig gebruik van Adriamycine
• Klachten kunnen zijn: kortademigheid, dikke voeten ’s avonds, ritmestoornissen.
• Bij bovenstaande klachten contact opnemen met uw specialist of dienstdoende arts in het Antoni van Leeuwenhoek.
• Zo nodig zal een hartfunctie onderzoek gedaan worden.

17. Obstipatie

• Overleg met uw arts als u denkt dat uw ontlasting veel minder vaak komt dan u gewend bent.
• Overleg met uw arts als u meer dan twee dagen geen ontlasting hebt gehad.
• Vraag uw arts om laxantia.
• Drink minstens 1,5 liter per dag.
• Probeer elke dag te bewegen in de vorm van bijvoorbeeld lopen.

18. Allergische reactie na eerdere behandeling met Cisplatin*

• Treedt op tijdens toediening of direct aansluitend op de kuur.
• Klachten kunnen zijn: jeuk, huiduitslag, kortademigheid, lage bloeddruk, warmtegevoel, koorts.
• Met de arts zal besproken worden op welke wijze de behandeling voortgezet zal worden.

19. Bot- en spierpijnen ten gevolge van de G-CSF

• Dit is te verhelpen met paracetamol.
• Als de pijn te hevig is neem dan contact op met uw arts of dienstdoende arts voor sterkere pijnstilling.
• Voor meer informatie zie de informatiefolder over Neupogen/ G-CSF.

Wanneer waarschuwen:

In principe neemt u contact op met uw specialist of dienstdoende arts:

• Bij aanhoudende misselijkheid en/of braken ondanks het gebruik van medicijnen hiertegen.
• Bij het spontaan ontstaan van blauwe plekken.
• Bij het regelmatig voorkomen van een moeilijk te stelpen bloedneus.
• Bij koorts hoger dan 38,5 ^oC.
• Bij waterdunne diarree 4 tot 6 keer per dag

Interactie met andere medicatie:

• Overleg over het gebruik van medicatie en/of voedingssupplementen met uw behandelend arts.

In verband met de toediening van cisplatin moeten

visoliesupplementen vermeden te worden vanaf 24 uur voor

de toediening van de cisplatin tot 24 uur na de toediening.

• Als u incidenteel een pijnstiller wilt gebruiken, neem dan bij voorkeur paracetamol. Bij regelmatige of langdurige pijnklachten graag overleggen met uw arts.

3. Waar kunt u met uw vragen terecht

Hebt u naar aanleiding van deze informatie nog vragen, dan kunt u hiermee terecht bij:

• Uw behandelend arts, de verpleegkundige op de afdeling of de dagbehandeling.
• Het Centrum Patiënteninformatie.

Bij het Centrum voor Kwaliteit van Leven (CKvL) kunnen u of de mensen uit uw omgeving terecht als er behoefte is aan begeleiding rondom:

• Uw ziekte en/of behandeling;
• Ondersteuning in uw thuissituatie;
• De mogelijkheid van inschakelen van thuiszorg,
• Of als u gewoon eens wilt praten, over de invloed van de ziekte op uw leven.

Meer informatie

Voor aanvullende vragen kunt u ook terecht op het telefonisch verpleegkundig spreekuur. U vindt informatie over de bereikbaarheid van de verschillende spreekuren op: www.avl.nl/spreekuren.

Aanvullende informatie

De KWF-folder over chemotherapie en het boekje ’107 vragen over cytostatica’ is verkrijgbaar in het Centrum Patiënteninformatie.