Modified Folfox 6

en Bevacizumab

klinische opname

Deze folder is bedoeld als aanvulling op de informatie die uw arts en verpleegkundige u al gegeven heeft. In het eerste gedeelte wordt u het verloop van de kuur uitgelegd. In het tweede gedeelte vindt u informatie over mogelijke bijwerkingen en adviezen en in het derde gedeelte personen/afdelingen waar u met uw vragen terecht kunt.

1. Het verloop van de kuur

De medicamenten die in een kuur toegediend worden:

De volgende kuur start 2 weken na kuur 1

Toediening:

• Deze kuur wordt klinisch gegeven.
• Uw bloed wordt regelmatig gecontroleerd.
  Afhankelijk van de uitslag wordt bepaald of de kuur gegeven kan worden of moet worden uitgesteld.
• Voor de toediening van de cytostatica wordt een infuus ingebracht.
• Op dag 3 wordt de kuur beëindigd en wordt het infuus verwijderd.

2. Bijwerkingen

De bijwerkingen die bij deze kuur het meest voorkomen, worden hieronder toegelicht en voorzien van adviezen.

Allereerst moet worden benadrukt dat de genoemde bijwerkingen kunnen maar niet hoeven voorkomen. De meeste bijwerkingen zijn van tijdelijke aard. Sommige mensen hebben veel last van bijwerkingen, anderen vrijwel niet. De mate waarin bijwerkingen optreden heeft niets te maken met het resultaat van de behandeling.

De genoemde adviezen zijn richtlijnen en geen pasklare oplossingen:

• Gevoelsstoornissen/ tintelingen van handen en voeten
• Spierkramp*
• Smaakverandering
• Verminderde eetlust, lichte misselijkheid
• Irritatie en/of ontsteking van het mondslijmvlies
• Diarree
• Invloed op de werking van het beenmerg
• Vermoeidheid / verminderde energie
• Droge huid
• Invloed op de seksualiteit
• Menstruatiestoornissen*
• Verminderde spermaproductie
• Irritatie van de ogen

Opmerkingen en adviezen m.b.t. de bijwerkingen:

Bijwerkingen vermeld met een * komen zelden voor.

• Geven bijwerkingen aan
• Geven adviezen aan

1. Gevoelsstoornissen /tintelingen van handen en voeten

• Pijnlijk, veranderd gevoel in de vingers, tenen ten gevolge van de oxaliplatin, mogelijk met invloed op de mobiliteit. Dit kan verergeren bij temperatuurswisseling (bijvoorbeeld koud stuur/ koelkast)
• Gebruik een tussenlaag, bijvoorbeeld handschoenen, bij het pakken van spullen uit de koelkast.
• Meld het aan uw arts als u hier last van krijgt.

2. Spierkramp*

• Tijdens het inlopen van de oxaliplatin kan er een pijnlijk gevoel in de infuusarm optreden.
• Krampen in, dan wel sensatie van dichtknijpen van, het bovenste deel van de luchtpijp en benauwdheid tijdens of vlak na de toediening van de oxaliplatin. Vooral bij temperatuurwisseling (van warm ziekenhuis naar koude buitenlucht gaan). Kan ook bij drinken van koude dranken.
• Deze krampen in de keel ten gevolge van oxaliplatin kunnen verminderd worden door voor en na de oxaliplatin een infuus te geven met bepaalde zouten (calcium/magnesium).
• Vraag eventueel om een warme plak op de infuusarm.
• Wees voorzichtig met temperatuursveranderingen kort na de toediening van oxaliplatin.

3. Smaakverandering

• Smaakverandering kan leiden tot verminderde eetlust.
• Hier is weinig aan te doen. Probeer veel verschillende producten uit.
• Als u weinig proeft, is het voor een goede spijsvertering extra belangrijk dat het eten er aantrekkelijk uitziet.

4. Verminderde eetlust, misselijkheid en braken

• Door onder andere irritatie van het maagslijmvlies ontstaan misselijkheid en braken. Medicatie wordt hiertegen gegeven.
• Probeer zelf uit waar u wel en niet tegen kunt. Dit kan voor iedereen anders zijn.
• Gebruik regelmatig lichte kleine maaltijden. Een lege maag kan namelijk ook een misselijk gevoel geven.
• Eet op tijdstippen dat u minder misselijk bent, zelfs 's nachts als u wakker bent.
• Forceer uzelf niet tot eten, maar haal de "schade" tussen de kuren in.
• Bepaalde geuren kunnen misselijkheid verergeren.
• Zorg voor een frisse kamer en frisse lucht.
• Probeer in elk geval per dag 1,5 - 2 liter vocht te drinken.
• Vraag zo nodig advies van een diëtist.

Voedingsadviezen vanuit ervaringen van patiënten.

• Laat de maag langzaam wennen aan vaster voedsel.
• Niet met een lege maag opstaan of naar bed gaan.
• Vermijd grote temperatuurverschillen, ook met het eten, in verband met optredende krampen door de oxaliplatin.
• Warme gerechten kunnen tegenstaan. Een alternatief is bijvoorbeeld een koude maaltijdsalade. Deze smaakt vaak beter en is even "gezond".
• Gebruik koolzuurhoudende dranken, bijvoorbeeld ginger ale of cola.
• Drink koffie en thee liever met melk, en niet te warm.

5. Irritatie en/of ontsteking van het mondslijmvlies. U kunt hierdoor een erge droge mond hebben of juist een overmatige speekselproductie.

• U kunt hierdoor last hebben van taai slijm in uw mond
• U kunt hierdoor last krijgen van wondjes in uw mond.
• Goede mondhygiëne is belangrijk bij het voorkomen en behandelen van irritatie en/of ontsteking van het mondslijmvlies.
• Poets regelmatig uw gebit met een zachte tandenborstel.
• Spoel uw mond 4 tot 6 keer per dag met zout water
  (1 theelepel op 250 ml water).
• Vet regelmatig uw lippen in, dan ontstaan er minder snel kloofjes.
• Gebruik bij een droge mond een zuurtje of kauwgom.
• Meld bij een bezoek aan de tandarts dat u met cytostatica wordt behandeld.
• Overleg bij koortsuitslag op uw lip met uw huisarts. Voorkom uitbreiding.
• Bij een pijnlijke mond met wit beslag waarschuw uw huisarts.
• De informatiefolder over mondverzorging wordt uitgereikt.

6. Diarree

• De chemokuur kan diarree veroorzaken
• Wanneer u last krijgt van diarree, die langer dan 24 uur aanhoudt of waterdun is, met een frequentie van meer dan
  6 keer per dag, moet u uw behandelend arts en/of verpleegkundige waarschuwen. Deze kan dan beslissen of u medicijnen, die dit tegengaan, moet innemen.
• Om het vochtverlies dat gepaard gaat met diarree op te vangen moet u veel (1,5 - 2 liter per dag) drinken. Bij voorkeur bouillon, ORS, maar ook thee, koffie, water etc. Waarschuw uw behandelend arts direct wanneer u niet of weinig kunt drinken of uw medicijnen niet kunt innemen.

7. Invloed op de werking van het beenmerg

• Verminderd aantal witte bloedlichaampjes (leucocyten) geeft verhoogde kans op infecties.
• Verminderd aantal bloedplaatjes (thrombocyten) geeft verhoogde kans op spontane blauwe plekken, een bloedneus en bloeden tandvlees.
• Verminderd aantal rode bloedlichaampjes (erytrocyten) geeft kans op bloedarmoede.
• Deze remming van aanmaak van bloedlichaampjes in het beenmerg is van tijdelijke aard
• Bij het spontaan ontstaan van blauwe plekken of het regelmatig voorkomen van een moeilijk te stelpen bloedneus, bij koorts > 38,5 ^oC of snel duizelig worden (sterretjes zien) waarschuwt u uw arts of dienstdoende arts in het Antoni van Leeuwenhoek.
• In het algemeen heeft het gebruik van extra vitaminen en/of ijzertabletten geen invloed op het herstel van het beenmerg.

8. Vermoeidheid/ verminderde energie

• U kunt merken dat u tijdens deze behandeling minder energie heeft, sneller vermoeid raakt en emotioneel kunt zijn.
• Houd hier rekening mee in uw dagelijks leven, wissel activiteit en rust voldoende af. Blijf met regelmaat bewegen, eventueel onder begeleiding van de fysiotherapeut, om uw conditie op peil te houden en afbraak van spieren te beperken. Uit onderzoek is gebleken dat dit u helpt om beter door de kuren te komen en daarna om op te knappen.

9. Droge huid

• Droge, schilferige huid, soms met rode, jeukerige plekjes. Er kunnen ook kloofjes ontstaan aan de handen en soms ook aan de voeten.
• De fluorouracil (5-FU) kan een bruinverkleuring van de bloedvaten geven. Hier is verder niet veel tegen te doen. Na het stoppen van de 5-FU zal dit na verloop van tijd weer herstellen.
• Was de huid voorzichtig, alleen met water, en dep deze droog.
• Draag geen schurende kleding, vermijd direct zonlicht of
  erge kou.
• Gebruik een vette crème.
• Bij de volgende kuur melden aan de arts.

10. Invloed op de seksualiteit

• Ook tijdens een behandeling met cytostatica blijft geslachtsgemeenschap mogelijk. Als gevolg van de bijwerkingen kunt u minder of geen zin hebben in vrijen of geslachtsgemeenschap.
• Door irritatie van het slijmvlies van de vagina kan geslachtsgemeenschap een branderig gevoel geven of pijnlijk zijn.
• Het gebruik van een glijmiddel kan een oplossing zijn.
• Tijdens een behandeling met chemotherapie en bevacizumab is een goede vorm van anticonceptie noodzakelijk. Bespreek dit met uw arts (zie ook de specifieke bijwerkingen van bevacizumab).

11. Menstruatiestoornissen*

• Dit wisselt van “een keer overslaan” tot wegblijven.
• Kan gepaard gaan met overgangsklachten.
• Na het einde van de behandeling kan de menstruatie terugkomen.

12. Verminderde spermaproductie

• Er bestaat een mogelijkheid tot invriezen van sperma.
• Dit moet gedaan worden voordat de eerste kuur gegeven wordt.
• Na beëindiging van de kuren kan de spermaproductie zich weer herstellen.

13. Irritatie van de ogen

• De ogen kunnen tranen of juist heel droog en branderig zijn.
• Oogdruppels kunnen helpen hiertegen, vraag uw arts ernaar.
• Lensdragers kunnen beter een bril dragen om de kans op irritatie te verkleinen.

De specifieke bijwerkingen van de bevacizumab (Avastin)

• Kans op (kleine) bloedingen van de slijmvliezen (bij 20-40%) en invloed op de wondgenezing.
• Kans op verhoging van de bloeddruk (22-32%). De bloeddruk wordt voor elke toediening gecontroleerd. Als deze te hoog is kan het zijn dat het middel niet kan worden toegediend.
• Er kan eiwitverlies in de urine optreden (9%). Dit kan een reden zijn om uw urine hierop te testen.
• Buikpijn.
• Er is een kleine kans op een maag- of darmperforatie (1%).
• Er is een kleine kans op een overgevoeligheidsreactie (< 3%).
• Er is een iets verhoogd risico op verstopping van slagaders door een bloedstolsel, waardoor bijvoorbeeld een hersen- of hartinfarct kan ontstaan.
• U mag niet zwanger worden tijdens de behandeling met bevacizumab tot tenminste zes maanden na de laatste toediening. Bevacizumab kan de vorming van nieuwe bloedvaten tegengaan, waardoor het ongeboren kind ernstige schade kan oplopen. Uw arts adviseert u over anticonceptie als u in de vruchtbare leeftijd bent.
• U mag geen borstvoeding geven tijdens de behandeling met bevacizumab en ook niet gedurende zes maanden na de laatste toediening. Bevacizumab kan de groei en ontwikkeling van uw kind verstoren.

Wanneer waarschuwen:

In principe neemt u contact op met uw specialist of dienstdoende arts:

• Bij aanhoudende misselijkheid en/of braken ondanks het gebruik van medicijnen hiertegen.
• Bij het spontaan ontstaan van blauwe plekken.
• Bij het regelmatig voorkomen van een moeilijk te stelpen bloedneus.
• Bij koorts hoger dan 38,5 ^oC.
• Wanneer de diarree lang blijft aanhouden.

3. Waar kunt u met uw vragen terecht

Heeft u naar aanleiding van deze informatie nog vragen, blijf daar dan niet mee zitten. U kunt hiermee terecht bij:

• Uw behandelend arts of verpleegkundig specialist.
• De verpleegkundige op de afdeling.
• Het Centrum Patiënteninformatie.

Meer informatie

De zorgverleners en afdelingen van het Antoni van Leeuwenhoek zijn telefonisch bereikbaar via het algemene telefoonnummer van het ziekenhuis: 020 512 9111. Buiten kantooruren kunt u vragen naar het Weekend-, Avond- of Nachthoofd. Als u contact opneemt met het ziekenhuis houdt u dan uw patiëntengegevens bij de hand.