Mohs micrografische chirurgie

Poliklinische behandeling via de Dermatologie

Er is bij u een vorm van huidkanker vastgesteld.
Uw dermatoloog stelt voor om u te behandelen met Mohs micrografische chirurgie. Dit is een operatie waarbij de arts de huidkanker laag voor laag weghaalt.

Deze folder geeft u informatie over de behandeling. Hierin staat wat u moet doen voordat u naar het ziekenhuis gaat. Ook leest u wat u na de behandeling kunt verwachten.

Wat is Mohs micrografische chirurgie?

Mohs micrografische chirurgie is een speciale operatiemethode om huidkanker te behandelen. Deze manier werd in 1940 uitgevonden door professor Frederick Mohs uit Amerika.

Voordelen van Mohs micrografische chirurgie

• De arts ziet direct of alle huidkanker weg is.
• Zo weinig mogelijk gezonde huid wordt weggesneden.
• Lager risico dat kanker terugkomt op dezelfde plek.
• In één dag klaar.

Dit is mogelijk omdat de arts tijdens de operatie direct kijkt of alle kanker weg is. Hiervoor wordt een microscoop gebruikt. Dit kan betekenen dat de uiteindelijke wond groter is dan u had verwacht.

Hoe verschilt dit van een normale operatie?

Bij een normale operatie haalt de arts het verdachte plekje in één keer weg. Later, in het laboratorium, wordt pas gekeken of alle kanker weg is. Dan kan blijken dat onnodig extra gezonde huid is weggesneden.

Bij Mohs micrografische chirurgie:

• De arts verwijdert een laagje huid
• Dit laagje wordt direct onderzocht
• Alleen waar tumor is achtergebleven wordt nog meer huid weggesneden
• Dit proces wordt herhaald tot alle huidkanker weg is

Dit betekent dat er zo min mogelijk gezonde huid wordt weggehaald.

Voor de behandeling (wat u moet doen)

Kleding en uiterlijk
Draag gemakkelijk zittende kleding die niet over uw hoofd aan of uit hoeft. Draag geen sieraden of horloge. Gebruik op de dag van de operatie geen make-up, crèmes of lotions. Het gebied waar geopereerd wordt, moet schoon en droog zijn.

Eten en drinken
U hoeft niet nuchter te zijn. U mag ’s ochtends gewoon ontbijten en drinken. Vaak is er lunch beschikbaar. Als u liever iets anders of iets speciaals eet, neem dan zelf iets mee.

Medicijnen
Breng uw medicatielijst mee. Bloedverdunners mag u meestal gewoon blijven gebruiken. Bespreek dit vooraf met uw dermatoloog. Is afgesproken dat u antibiotica moet nemen, neem deze dan ongeveer 1 uur voor de behandeling in.

Roken
Roken is erg slecht voor de genezing van de wond. Wij raden u sterk aan minstens 1 week voor en 1 week na de operatie niet te roken. Nog beter is om 6 weken helemaal niet te roken. U kunt daarbij hulp krijgen bij onze Stoppen met Roken poli. Meer informatie vindt u op www.avl.nl/smr

Vervoer en begeleiding
Zorg voor vervoer, want u mag na de operatie niet zelf naar huis rijden. Omdat u veel moet wachten tijdens de behandeling, is het handig een boek, tijdschrift of tablet mee te nemen.

Onderzoeken van tevoren
Vooraf kan de polikliniek u bellen om een paar vragen te stellen. Bijvoorbeeld of u bloedverdunners gebruikt, of u een pacemaker of ICD heeft, of u allergieën heeft en of u goed naar het ziekenhuis kunt komen.

Hoe verloopt de behandeling?

De hele behandeling vindt plaats in het ziekenhuis en kan enkele uren tot de hele dag duren.

Stap 1: Voorbereiding (30 minuten)

U meldt zich bij de balie. Daarna brengt de assistente u naar de behandelkamer. De assistente maakt uw huid schoon met een desinfecterend middel (een middel dat bacteriën doodt). De arts tekent het plekje op uw huid af met een speciale stift. Vervolgens krijgt u een plaatselijke verdoving met een prikje: u voelt even een prik, het inspuiten kan wat branderig aanvoelen, maar de verdoving wordt langzaam en voorzichtig gegeven.

Stap 2: De operatie (30 minuten)

Als de verdoving goed werkt, wordt de plek eerst voorzichtig afgeschraapt. Daarna snijdt de arts de huidkanker weg. U merkt dat de arts bezig is, maar het doet geen pijn. Het is daarbij belangrijk dat u zo stil mogelijk blijft liggen of zitten. Als het nodig is, brandt de arts kleine bloedvaatjes dicht zodat het bloeden stopt. Daarna krijgt u een verband op de wond en wordt u naar de rustkamer gebracht.

Stap 3: Onderzoek in het laboratorium (1-2 uur)

Nu begint het belangrijkste deel van de behandeling. Het weggehaalde stukje huid gaat naar het laboratorium, waar het wordt ingevroren en in hele dunne plakjes wordt gesneden. Een arts bekijkt de plakjes onder de microscoop. Zo kan de arts zien of er nog kankercellen in de randen zitten.

Terwijl dit onderzoek bezig is, wacht u in de rustkamer. U krijgt daar koffie, thee en water, en als u rond de middag aanwezig bent ook een lunch. U mag een boek lezen of op uw telefoon, tablet of laptop bezig zijn. 

Stap 4: Wat nu?

Zodra de arts de uitslag weet krijgt u dit te horen. Er zijn twee mogelijkheden na het onderzoek:

Bij de eerste mogelijkheid zijn er geen kankercellen meer gevonden. De arts kan de wond dan sluiten. De wond wordt met hechtingen dichtgemaakt en u gaat met een verband op de wond naar huis. Bij de tweede mogelijkheid zitten er nog kankercellen in de rand. U gaat dan terug naar de behandelkamer, waar de arts nog een dun laagje huid verwijdert. Dit stukje huid wordt opnieuw onderzocht. Dit kan één of meerdere keren nodig zijn. Gemiddeld zijn er ongeveer twee rondes nodig.

Stap 5: Wond sluiten (30-60 minuten)

Als alle kanker weg is, sluit de arts de wond met hechtingen. Soms kan dit eenvoudig, omdat de wondranden goed tegen elkaar aan passen. Soms is er extra gezonde huid uit de omgeving nodig om de wond mooi te sluiten. Of er wordt een klein stukje huid van een andere plek gebruikt (een klein huidtransplantaat). Na het hechten wordt de wond verbonden.

Na de behandeling

U gaat op dezelfde dag van de operatie naar huis. U mag dan niet zelf autorijden, dus het is belangrijk dat iemand anders u naar huis brengt. U krijgt schriftelijke instructies mee over de wond en het verband.

De eerste 1 tot 2 dagen mag het verband niet nat worden. Daarna mag het verband eraf en kunt u voorzichtig douchen en de wond met lauwwarm water schoonspoelen. Dep de huid daarna zachtjes droog, wrijf niet.

Meestal valt de pijn na de operatie mee. U mag paracetamol nemen tegen de pijn, tot maximaal 4 keer per dag 1000 mg. Gebruik geen aspirine of ibuprofen, omdat deze middelen het bloed dunner maken en zo een grotere kans op een nabloeding geven.​

In de eerste dagen tot weken kan de huid rond het litteken rood of blauw verkleuren (bloeduitstorting). Er kan ook zwelling ontstaan, vooral rond de ogen. Dit lijkt op een blauwe plek. Dit is normaal en trekt meestal vanzelf weer weg.​

In de eerste week na de operatie is het belangrijk dat u geen zware dingen tilt, niet bukt en niet sport. Probeer niet te liggen of slapen op de kant van de wond, maar op de andere zijde. Ongeveer 2 weken na de operatie mag u meestal weer voorzichtig gaan sporten en normaal bewegen, als de wond er rustig uitziet.

Mogelijke risico’s na de operatie

Litteken (altijd)
Na elke operatie ontstaat een litteken. Hoe zichtbaar dit litteken is, hangt af van de plaats op het lichaam, de grootte van de wond en hoe uw eigen lichaam geneest. Een litteken kan zich nog lang verbeteren, soms tot wel anderhalf jaar na de operatie.

Bloeding (soms)
Wat u ziet: er komt bloed onder het verband vandaan. Wat u doet: pak een schone doek en druk stevig op het verband. Houd de druk minstens 20 minuten achter elkaar vast en kijk niet tussendoor. Als het daarna nog bloedt, herhaalt u dit nog een keer 15 minuten. Blijft het na in totaal 40 minuten nog bloeden, neem dan contact op (zie praktische informatie).

Opengaan van de wond (soms)

Soms gaat de wond na een paar dagen een beetje open. Gaat de wond voor een groot deel open staan, neem dan contact op met de poli dermatologie.

Infectie (zelden)
U herkent een infectie als de wond plotseling veel meer pijn gaat doen, rood of dik wordt en warm aanvoelt, of als er pus uit komt. U kunt ook koorts krijgen. Neem in deze gevallen direct contact op (zie praktische informatie)​.

Zenuwschade (zelden)
De kans op blijvende zenuwschade is klein. Soms voelt de huid rond de wond wat dof of minder gevoelig aan. Dit is meestal tijdelijk en verdwijnt vaak vanzelf in de loop van enkele maanden.​

Controle na de operatie

Hechtingen verwijderen

Na 1 week kunnen de hechtingen meestal verwijderd worden. Dit kan soms bij uw huisarts. Het kan voorkomen dat u al na enkele dagen moet langskomen, voordat de hechtingen verwijderd zijn. Dit doet de arts om te kijken of alles goed geneest. Als de hechtingen verwijderd zijn en de wond helemaal dicht is, mag u het litteken twee keer per dag inmasseren met een hydraterende littekencrème.

Nacontrole voor huidkanker

Omdat u huidkanker heeft gehad, wordt uw huid waarschijnlijk na 6 of 12 maanden opnieuw gecontroleerd op de poli 1 (Dermatologie). Bent u vanuit een ander ziekenhuis naar ons doorgestuurd, dan is het advies om met uw eigen dermatoloog afspraken te maken voor de verdere controles.

Tot slot

In noodgevallen
Bij een ernstige bloeding, koorts of veel pijn belt u overdag de polikliniek Dermatologie. Buiten kantooruren neemt u contact op met het AVL of de huisartsenpost.

Mohs micrografische chirurgie is een veilige en zeer effectieve behandeling voor huidkanker. De voorbereiding is eenvoudig en de meeste patiënten herstellen snel. Heeft u nog vragen, aarzel dan niet om te bellen; het zorgteam denkt graag met u mee.