Mondzorg bij radiotherapie in het hoofdhalsgebied

Voor patiënten met een eigen gebit:

Doel van mondzorg bij radiotherapie:

• Vochtig houden van de mond
• Schoon houden van de mond
• Voorkomen van slijmvliesbeschadigingen

• Voor aanvang van de behandeling gaat u naar de tandarts voor een focusonderzoek:
  • Met behulp van een röntgenfoto (OPG) wordt gekeken of er wortelresten in de kaak zijn achtergebleven. Indien dit het geval is, worden deze voor de behandeling verwijderd.
  • Bij mensen die hun eigen gebit nog hebben, dienen ontstoken tanden en kiezen voor aanvang van de bestraling behandeld of getrokken te worden.
  • Bij dragers van een kunstgebit wordt de pasvorm gecontroleerd om de kans te verminderen dat deze gedurende de bestraling last gaat veroorzaken.
• Overleg met de mondhygiëniste over het reinigen van de ruimten tussen uw tanden en kiezen.
• Vertel bij elk bezoek aan de tandarts dat u behandeld bent met radiotherapie en/of chemotherapie.

1 x dgs

• Bekijk en inspecteer uw mond op:
  • • • • Roodheid, zwelling of witte plekjes (zwelling)
        • Verdikt en taai speeksel

1 x dgs

• Gebruik van floss, stoker en/of rager alleen als u gewend bent dit te doen en het kan uitvoeren zonder het tandvlees te beschadigen.

2 tot 4 x dgs

• Poets uw tanden na elke maaltijd met een zachte (elektrische) tandenborstel en gebruik een fluoridehoudende tandpasta. Plaats de borstel zo dat de overgang van tand naar tandvlees goed wordt gepoetst. Druk de borstel niet te hard op tand en tandvlees.

Na elke poetsbeurt

• Spoel uw tandenborstel na gebruik grondig af met stromend water en bewaar de tandenborstel in een beker met de borstelkop naar boven gericht. Vervang uw tandenborstel elke maand.

8 tot 10 x dgs

• Spoel uw mond krachtig met zout water. Spoel altijd na elke maaltijd of tussendoortje en meteen na braken. Als u ‘s nachts wakker wordt, spoel dan ook uw mond.

1 x dgs;

• Doe weinig fluoridegelei in het kapje en verdeel dit gelijkmatig in een dunne filmlaag met behulp van een wattenstokje. Plaats het kapje over het gebit en verwijder overtollig gelei met een wattenstokje of gaasje. Laat het kapje gedurende 5 minuten in de mond. Verwijder na 5 minuten het kapje en spuug de gelei uit. Gedurende een half uur niet naspoelen, eten of drinken. Mocht u gelei inslikken, dan levert dit geen gevaar op voor uw gezondheid. Spoel het kapje schoon met lauw/koud water en droog het af.

4 x dgs

• Smeer uw lippen royaal in met vaseline. Gebruik vaseline die door u alleen en voor uw lippen gebruikt wordt.

Zo nodig

• Als u witte aanslag op uw tong hebt, poets dan uw tong met een zachte tandenborstel en schoon water of met een tongschraper.

Bereiding zout water

• Zout water maakt u thuis door een liter water te koken. Voeg een afgestreken eetlepel keukenzout toe en laat het mengsel afkoelen. Ververs het dagelijks. Spoel na met water om een zoute nasmaak te voorkomen.

Bij droge mond

• Drink veel water of spray de mondholte frequent vochtig met een verstuiver, gevuld met water of speekselvervangende spray (Bioxtra® of Dentaid® xeros) Te koop bij apotheek of de betere drogist.
• Kauw of zuig op suikervrije kauwgom (Stimerol® Senses®/Mentos® aqua kiss), zuurtjes suikervrije drop (Klene®/Ricola®) of ijsklontjes.
• Smeer, als u ’s nachts last heeft van een droge mond voordat u gaat slapen, de mondholte in met een speekselvervanger in gelvorm (Biotene® of Bioxtra®). Te koop bij apotheek of de betere drogist.

Vermijd

beschadigingen slijmvlies

• Gebruik liever geen alcohol, nicotine of alcoholbevattende mondspoelmiddelen.
• Vermijd bij irritatie/gevoeligheid van het mondslijmvlies heet, gekruid, hard, scherp of zure voeding.

Na behandeling

• U mag alleen op advies van de tandarts de fluoridebehandelingen stoppen of afbouwen. Voor een herhalingsrecept fluoridegelei kunt u langskomen op de polikliniek van de tandarts/mondhygiëniste. Via het algemene telefoonnummer 020 512 9111.

Voor patiënten met een volledige of gedeeltelijke gebitsprothese:

Doel van mondzorg bij radiotherapie:

• Vochtig houden van de mond
• Schoon houden van de mond
• Voorkomen van slijmvliesbeschadigingen

• Zorg voor een passende prothese voor aanvang van radiotherapie
• Doe uw prothese ’s nachts uit en berg deze in een laagje water op in een bakje. Spoel uw prothese
  ‘s ochtends schoon en plaats hem weer vochtig in de mond.
• Doe uw prothese uit voor mondverzorging.

1 x dgs

• Bekijk en inspecteer uw mond op:
• Roodheid, zwelling of witte plekjes (zweertjes)
• Verdikt en taai speeksel

2 tot 4 x dgs

• Reinig de prothese grondig met een tandenborstel, water en zeep. Spoel goed na met schoon water. Leg tijdens de verdere mondverzorging de prothese in een bakje met water en één keer per week voor een half uur in een bakje met schoonmaakazijn (3 delen water op 1 deel azijn)

Na elke poetsbeurt

• Spoel uw tandenborstel na gebruik grondig af met stromend water en bewaar de tandenborstel in een beker met de borstelkop naar boven gericht. Vervang uw tandenborstel elke maand.

8 tot 10 x dgs

• Spoel uw mond krachtig met zout water. Spoel altijd na elke maaltijd of tussendoortje en meteen na braken. Als u ‘s nachts wakker wordt, spoel dan ook uw mond.

4 x dgs

• Smeer uw lippen royaal in met vaseline. Gebruik vaseline die door u alleen voor uw lippen gebruikt wordt.

Zo nodig

• Als u witte aanslag op uw tong hebt, poets dan uw tong met een zachte tandenborstel en schoon water of met een tongschraper.

Bereiding zout water

• Zout water maakt u thuis door een liter water te koken. Voeg een afgestreken eetlepel keukenzout toe en laat het zoute mengsel afkoelen. Ververs het dagelijks. Spoel na met water om een zoute nasmaak te voorkomen.

Bij droge mond

• Drink veel water of spray de mondholte frequent vochtig met een verstuiver,

gevuld met water of speekselvervangende spray (Bioxtra® of Dentaid® xeros) te koop bij apotheek of de betere drogist.

• Kauw of zuig op suikervrije kauwgom (Stimerol® Senses®/Mentos® aqua kiss),

zuurtjes suikervrije drop (Klene®/Ricola®) of ijsklontjes

• Smeer, als u ’s nachts last heeft van een droge mond voordat u gaat slapen, de

mondholte in met een speekselvervanger in gelvorm (Biotene® of Bioxtra®). Te koop bij apotheek of de betere drogist.

Vermijd beschadigingen mondslijmvlies

• Gebruik liever geen alcohol, nicotine of alcoholbevattende mondspoelmiddelen.
• Gebruik geen plakmiddelen of reinigingstabletten voor gebitsprotheses
• Vermijd bij irritatie/ gevoeligheid van het mondslijmvlies heet, gekruid, hard, scherp of zure voeding
• Bij pijnlijk of beschadigd slijmvlies gebitsprothese ook overdag uitlaten