Brief voor de tandarts of kaakchirurg

Geachte hulpverlener,

U krijgt deze informatie omdat uw patiënt onder behandeling is in het Antoni van Leeuwenhoek (AvL). Onderdeel van de behandeling is een calciumregulerend middel. Hierbij bestaat een klein risico op het ontstaan van osteonecrose van de kaak (ONK, in de Engelstalige literatuur wordt gesproken over medication related osteonecrosis of the jaw (MRONJ)).

Wij verzoeken u om deze informatie te lezen en bij de patiënt te controleren of het gebit gesaneerd is.

Calciumregulerende middelen

Calciumregulerende middelen worden gegeven om (verslechtering van) osteoporose te voorkomen en / of om botcomplicaties zoals botpijn of botbreuken te voorkomen. In de meeste gevallen wordt subcutaan Denosumab voorgeschreven in een halfjaarlijkse dosering van 60 mg (Prolia) of 4-wekelijkse dosering van 120 mg (Xgeva). Andere calciumregulerende middelen die in plaats van Denosumab gegeven kunnen worden zijn intraveneus Zoledroninezuur of oraal Alendroninezuur. Vooral bij Xgeva komt ONK vaker voor dan gemiddeld, maar bij de andere middelen is er ook een verhoogd risico. Een duur van de behandeling van >2 jaar geeft een veel hoger risico op ONK.

Risicofactoren ONK

De volgende behandelingen zijn een risicofactor voor het ontwikkelen van ONK:

• Dentoalveolaire chirurgie (extracties, implanteren, apexresectie, parodontale ingrepen)
• Lokale anatomie: prevalentie mandibula >> maxilla, gebruik (slecht passende) prothese
• Orale co-morbiditeit: ontstekingen

Daarnaast is het risico zoals gezegd afhankelijk van de behandelduur en de dosering van het calciumregulerende middel. Er is een hoger risico op ONK bij gebruik van steroïden, anemie, diabetes, en mogelijk roken.

Wat vragen wij van u?

Tandheelkundige screening en eventuele sanering voor aanvang van behandeling met calciumregulerende middelen zou het risico op ontwikkelen van ONK kunnen verkleinen.

Wilt u ter voorkoming van ONK controleren of het gebit van de patiënt gesaneerd is en zo nodig behandelen voor start van de calciumregulerende middelen (verwijderen niet te behouden gebitselementen, creëren gezond parodontium)? De start van het calciumregulerende middel moet worden uitgesteld tot de mondgezondheid is geoptimaliseerd, in het bijzonder tot de extractiealveolen zijn geëpithelialiseerd (14–21dagen) of tot het bot voldoende is genezen.

Daarna is het advies om regelmatig (elke 6 maanden) de patiënt te controleren op ONK bij reguliere controles.

Indien ONK optreedt moet door het AvL overwogen worden om de behandeling met calciumregulerende middelen definitief te staken. Tijdelijk staken (drug holiday) om ONK te behandelen heeft echter geen zin. De halfwaardetijd van bisfosfonaten is namelijk zeer lang (jaren). Bij Denosumab is het effect na 6 maanden stoppen verwaarloosbaar, maar de veranderingen door de behandeling (zoals sclerosering) zijn na 6 maanden nog niet verdwenen. Bij electieve ingrepen zoals implantologie kan een drug holiday wel worden overwogen. Terughoudendheid met het plaatsen van implantaten wordt echter aanbevolen.

Voor meer informatie verwijzen we naar de Leidraad medicatie gerelateerde osteonecrose van de kaak (MRONJ) van de Nederlandse Vereniging voor Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie.

Wat vragen wij van de patiënt?

De patiënt wordt geadviseerd om voor tandheelkundige ingrepen de tandarts of kaakchirurg op de hoogte te brengen van het gebruik van het calciumregulerende middel. Wij vragen de patiënt om goede mondhygiëne te betrachten, te stoppen met roken en alcoholgebruik te matigen.

Hoogachtend,

Het behandeld team urologie, AvL