Informatie over MRSA

Wat is MRSA?

MRSA is een afkorting van Meticilline Resistente Staphylococcus Aureus. De Staphylococcus aureus (stafylokok) is een bacterie die bij ongeveer 30% van de mensen in de neus en/of op de huid voorkomt. Meestal merkt de persoon hier niets van, er is dan sprake van dragerschap. Men raakt de bacterie vaak ook vanzelf weer kwijt. In enkele gevallen kan de bacterie echter een infectie veroorzaken, zoals een steenpuist of krentenbaard. In tegenstelling tot de ‘gewone’ stafylokok is de MRSA ongevoelig voor meticilline, maar ook voor een grote groep antibiotica die hier op lijken. Hierdoor kan MRSA goed overleven in een omgeving waar bepaalde soorten antibiotica worden gebruikt, zoals in een ziekenhuis of verpleeghuis. Bovendien zijn patiënten in ziekenhuizen of verpleeghuizen vaak gevoeliger voor (MRSA)-infecties vanwege een verminderde afweer door bijvoorbeeld chronische ziekten, verwondingen, medicijngebruik of operaties.

Hoe ontstaat resistentie?

Antibiotica wordt gebruikt wanneer bacteriën een infectie veroorzaakt hebben of om het ontstaan van een infectie te voorkomen. De kans bestaat echter dat bacteriën ongevoelig (resistent) worden voor antibiotica. Dit kan te maken hebben met:

• Het veelvuldig antibioticagebruik in buitenlandse ziekenhuizen, waardoor patiënten daar vaker resistente bacteriën bij zich dragen zoals MRSA.
• Het niet afmaken van een antibioticakuur. Hierdoor worden namelijk niet alle ziekmakende bacteriën gedood. De achtergebleven bacteriën kunnen vervolgens minder gevoelig (resistent) worden voor de antibiotica.
• Het overmatig gebruik van antibiotica in de veehouderij.

Hoe kan u MRSA krijgen?

Overdracht van MRSA vindt voornamelijk plaats door direct lichamelijk contact, vooral via de handen. De kans op besmetting met MRSA is in Nederland over het algemeen klein. Bekende risicofactoren zijn o.a.:

• Opname en/of behandeling in een buitenlandse zorginstelling (daar komt MRSA vaker voor dan in Nederlandse zorginstellingen).
• Contact met bedrijfsmatig gehouden levende varkens, vleeskalveren en/of vleeskuikens (bijvoorbeeld wanneer u woont of werkt op een dergelijk bedrijf).
• Samenwonen met iemand die drager is van MRSA.

Wordt u ziek van MRSA?

Wanneer u een resistente bacterie bij u draagt, maar hier

niet ziek van bent, noemen we dat dragerschap.

MRSA geeft niet vaker of ernstiger infecties dan een gewone stafylokok. De infectie kan echter wel moeilijker te behandelen zijn omdat de keuze aan goed werkzame antibiotica beperkter is.

Wordt u behandeld voor MRSA?

Als u een infectie heeft met MRSA, wordt u behandeld met de juiste antibiotica (waarvoor de MRSA nog wel gevoelig is).

MRSA-dragerschap daarentegen wordt niet in alle gevallen behandeld. Als een behandeling nodig is, dan bespreekt uw arts dit met u. De behandeling bestaat onder andere uit het gebruik van een neuszalf met antibiotica en een desinfecterende zeep/shampoo. Soms is ook behandeling met antibiotica in tabletvorm nodig. Na de behandeling worden er op meerdere momenten kweken afgenomen om het resultaat ervan te controleren. Er worden in ieder geval kweken afgenomen van de neus, de keel en het rectum/perineum. Het afnemen van de kweken gebeurt met behulp van wattenstokjes en is niet pijnlijk. In het laboratorium worden de kweken onderzocht op de aanwezigheid van MRSA. Meestal is de MRSA-bacterie dan niet meer aanwezig. Soms zijn echter meerdere behandelingen nodig. Soms wordt bij uw huisgenoten gekeken of zij MRSA ook bij zich dragen.

Wat kunt u zelf doen om verspreiding van MRSA te voorkomen?

Handhygiëne is de meest effectieve maatregel om verspreiding te voorkomen. Was of desinfecteer uw handen:

• Voor (en na het bereiden van) het eten;
• Na gebruik van het toilet, de postoel of urinaal;
• Na contact met uw wond(verband), katheter en/of drain;
• Na niezen en hoesten;
• Als u hoest of niest, doe dit dan in de mouw van uw kleding of
• papieren zakdoek; NIET in uw hand;
• Als u uw handen wast, droog uw handen zorgvuldig af aan

een schone handdoek of papieren handdoekje.

Zijn er extra maatregelen nodig in het ziekenhuis?

Om verspreiding van bacteriën naar andere patiënten en/of zorgmedewerkers te voorkomen, worden hygiënemaatregelen genomen. Met name een goede handhygiëne door zorgmedewerkers na contact met patiënten is erg belangrijk. Op de polikliniek is het meestal niet nodig om aanvullende isolatiemaatregelen te nemen.

Als u in een ander ziekenhuis komt, kunnen de maatregelen anders zijn dan u gewend bent.

Isolatie

Tijdens een opname is het risico op overdracht groter door intensiever contact. Daarom ligt u tijdens een opname in isolatieverpleging. U verblijft in een eigen kamer en mag deze alleen verlaten voor onderzoek of behandeling. Zorgmedewerkers dragen beschermende kleding bij binnenkomst, zoals een schort, handschoenen en mondneusmasker.

Zijn er beperkingen voor het bezoek?

U mag gewoon bezoek ontvangen. Wel wordt het bezoek gevraagd zich voorafgaand aan het eerste bezoek te melden bij de verpleegkundige, hij/zij zal dan uitleg geven over de isolatiemaatregelen. Bij het verlaten van de kamer desinfecteert het bezoek de handen met handalcohol en verlaat hierna het ziekenhuis.

Zijn er extra maatregelen nodig in de thuissituatie?

Thuis hoeven er geen speciale maatregelen genomen te worden, de gewone hygiëne-maatregelen zijn voldoende.

Huisgenoten hebben wel een groter risico op MRSA-dragerschap door het contact met de MRSA-drager. Bij opname in een ziekenhuis worden zij daarom getest op MRSA en worden uit voorzorg isolatiemaatregelen genomen. In het geval van huisgenoten met een ernstig verzwakte weerstand is het raadzaam te overleggen met de huisarts. Huisgenoten die werkzaam zijn in de gezondheidszorg worden geadviseerd contact op te nemen met hun bedrijfsarts.

Zijn er nog verdere vragen?

Stel deze dan gerust aan uw arts of verpleegkundige.