Non-seminoom stadium I

Inleiding

Deze informatie is bedoeld ter aanvulling op de informatie die uw arts en/of verpleegkundig specialist u al gegeven heeft. In dit document vindt u informatie over de mogelijke behandelingen.

U heeft van uw arts gehoord dat u een bepaald type zaadbalkanker heeft: ‘non-seminoom stadium I’.

Testistumoren (zaadbalkanker) zijn de meest voorkomende vorm van kanker bij jonge mannen. Hoe zaadbalkanker ontstaat is niet helemaal duidelijk maar er zijn wel risicofactoren bekend, zoals een niet ingedaalde teelbal in de jonge jaren en wanneer teelbalkanker in de directe familie voorkomt. In Nederland is het aantal gevallen (incidentie) van zaadbalkanker de laatste decennia toegenomen. De incidentie is van 800 in 2017 naar 900 in 2024.

Er zijn twee hoofdtypes van zaalbalkanker te onderscheiden: seminoom en non-seminoom. Het grote verschil tussen seminomen en non-seminomen zijn de soort cellen waaruit ze ontstaan. Seminomen ontstaan uit primitieve kiemcellen die zich normaal gesproken ontwikkelen tot geslachtscellen en non-seminomen ontstaan uit embryonale cellen die er voor zorgen dat er een embryo kan gaan groeien. De verdeling seminoom en non-seminoom is ongeveer 50/50. Tweederde van de patiënten met een non-seminoom presenteert zich in klinisch stadium I. Dat wil zeggen dat na de operatie waarbij de teelbal is verwijderd (orchidectomie) geen verhoogde tumormarkers in het bloed aanwezig zijn of dat de markers na de operatie genormaliseerd zijn. De CT-scan laat geen uitzaaiingen via de lymfklieren zien en ook niet op afstand via de bloedbaan.

Behandeling bij een non-seminoom

Mogelijke behandeling van een non-seminoom stadium 1:

• Waakzaam wachten
• Aanvullende (adjuvante) behandeling

Waakzaam wachten

Waakzaam wachten (active surveillance) is een uitstekende benaderwijze van deze ziekte in dit stadium. Uit beschikbare literatuur blijkt dat er één factor is die een verhoogde kans geeft op terugkeer van de ziekte: de in de primaire tumor aanwezigheid van ingroei in lymfe- en bloedvaatjes (Lymfo-Vasculaire invasie (LVI). Wanneer er geen sprake is van ingroei van de tumor in de lymfe- en bloedvaatjes (LVI), is de kans op terugkeer van de ziekte 10-20%. Is er sprake van LVI dan is de kans op terugkeer 40-50%.

In het Antoni van Leeuwenhoek is waakzaam wachten bij laag risico op terugkeer van ziekte (afwezigheid van LVI) de standaard benadering. Indien de ziekte terugkeert (recidief) presenteert de ziekte zich vrijwel altijd in de goede-prognose groep. Vroege recidieven worden veelal vastgesteld met bloedonderzoek (tumor-eiwitten in het bloed); latere recidieven worden met name opgespoord met CT-scans. Bij terugkeer van ziekte is er een indicatie voor behandeling met chemotherapie (BEP). De genezingskans grenst aan 100%.

Op grond van decennialange ervaring wordt waakzaam wachten algemeen beschouwd als veilig, met een relatief grote kans op overleving. De duur van de follow-up is vijf jaar. Voor details wordt u verwezen naar een separaat document ‘Follow-up non-seminoom’.

Aanvullende (adjuvante) behandeling

Wanneer er sprake is van een verhoogd risico op terugkeer van ziekte (aanwezigheid van LVI met bijbehorend recidief-risico van 50%) is aanvullende chemotherapie een serieuze overweging. Door het geven van deze behandeling kan de kans op terugkeer aanzienlijk worden verkleind. In de grootste beschreven onderzoeken werd één aanvullende kuur BEP gegeven (aanvullende chemotherapie in de vorm van bleomycine, etoposide en cisplatin). Door het geven van aanvullende chemotherapie kan het risico op terugkeer aanzienlijk worden verlaagd van 40%-50% naar minder dan 5%. De kans op aanvullend operatief verwijderen van lymfeklieren achter in de buikholte (retro peritoneaal lymfnodi dissectie) kan door adjuvante chemotherapie sterk worden verkleind. De BEP chemotherapie wordt over het algemeen goed verdragen. Voor details wordt verwezen naar de patiëntenfolder ‘BEP-chemotherapie’.

Mocht de ziekte na aanvullende behandeling met BEP terugkeren, dan kan het in vrijwel alle gevallen goed behandeld worden met chemotherapie en/of chirurgie. De genezingskans is ook hier zeer groot.

In het Antoni van Leeuwenhoek wordt de mogelijkheid van aanvullende BEP-chemotherapie bij patiënten met hoog risico op recidief besproken (aanwezigheid van LVI in de primaire tumor). De beslissing moet op persoonlijke basis genomen worden, rekening houdend met onder andere gezondheidsaspecten, levensstijl en specifieke voorkeur.

Ook na aanvullende BEP chemotherapie worden patiënten actief gevolgd. De duur van de follow-up is tien jaar. Voor details wordt verwezen naar separaat document ‘follow-up non-seminoom’.

Meer informatie

Voor aanvullende vragen kunt u ook terecht op het telefonisch spreekuur van de dagbehandeling.

U vindt informatie over de bereikbaarheid van de spreekuren op www.avl.nl/spreekuren.

Voor vragen over uw afspraken kunt u contact opnemen met de Planning dagbehandeling www.avl.nl/dagbehandeling.

Heeft u naar aanleiding van deze informatie nog vragen, aarzel dan niet om contact op te nemen. U kunt hiermee terecht bij:

• Uw behandelend arts;
• Uw verpleegkundig specialist;
• De verpleegkundige op de afdeling (indien van toepassing).

De KWF folder over chemotherapie is verkrijgbaar op de verpleegafdeling en in het Centrum Patiënteninformatie.