Oxaliplatin

Deze informatie is bedoeld als aanvulling op de informatie die uw arts en verpleegkundige u al gegeven heeft.

In het eerste gedeelte wordt u het verloop van de kuur uitgelegd. In het tweede gedeelte vindt u informatie over mogelijke bijwerkingen en adviezen en in het derde gedeelte waar u met uw vragen terecht kunt.

1. Het verloop van de kuur

Deze kuur wordt 1x in de 3 weken gegeven.

Toediening:

• Deze kuur wordt op de Dagbehandeling (OBC) gegeven.
• Voor iedere toediening moet u bloed laten prikken bij het laboratorium. Afhankelijk van de uitslag wordt bepaald of de kuur gegeven kan worden of moet worden uitgesteld.
• Voor de toediening moet u tabletten slikken tegen de misselijkheid, gebruik deze op voorschrift van uw arts.
• Voor de toediening van de cytostatica wordt een infuus ingebracht.

2. Bijwerkingen

De bijwerkingen die het meest bij deze kuur voorkomen worden toegelicht en voorzien van adviezen.

Allereerst moet worden benadrukt dat de genoemde bijwerkingen kunnen maar niet hoeven voorkomen. De meeste bijwerkingen zijn van tijdelijke aard.

Speciale waarschuwing bij Oxaliplatin is om de eerste 2 dagen zoveel mogelijk koude (dranken, water uit de kraan, koelkast, buitenlucht) te voorkomen daar dit vervelende sensaties en/of kramp kan veroorzaken.

Sommige mensen hebben veel last van bijwerkingen, anderen vrijwel niet. De mate waarin bijwerkingen optreden heeft niets te maken met het resultaat van de behandeling. De genoemde adviezen zijn richtlijnen en geen pasklare oplossingen.

• Verminderde eetlust, lichte misselijkheid
• Smaakverandering
• Vermoeidheid / verminderde energie
• Invloed op de werking van het beenmerg
• Irritatie en/of ontsteking van het mondslijmvlies
• Diarree
• Invloed op de seksualiteit
• Menstruatiestoornissen*
• Verminderde spermaproductie
• Spierkramp*
• Gevoelsstoornissen/ tintelingen van handen en voeten*

12 Haaruitval wordt niet behandeld in deze folder omdat het niet aan de orde is bij dit middel.

Opmerkingen en adviezen m.b.t. de bijwerkingen:

Bijwerkingen vermeld met een * komen zelden voor.

• = de bijwerkingen
• =de adviezen

Verminderde eetlust, misselijkheid en braken

• Door o.a. irritatie van het maagslijmvlies ontstaat misselijkheid

en braken

• Medicijnen tegen misselijkheid en braken, vraag uw arts hierom.
• Probeer zelf uit waar u wel tegen kunt en waar niet. Dit kan voor iedereen anders zijn.
• Gebruik regelmatig lichte kleine maaltijden. Een lege maag kan namelijk ook een misselijk gevoel geven.
• Eet op tijdstippen dat u minder misselijk bent, zelfs 's nachts als u wakker bent.
• Forceer uzelf niet tot eten, maar haal de "schade" tussen de kuren in.
• Bepaalde geuren kunnen misselijkheid verergeren.
• Zorg voor een frisse kamer en frisse lucht.
• Probeer in elk geval per dag 1,5 - 2 liter vocht te drinken.
• Vraag zonodig advies van een diëtist.
• Er bestaat een informatiefolder over medicatie tegen misselijkheid en braken, vraag uw arts of verpleegkundige hierom.

Voedingsadviezen vanuit ervaringen van patiënten:

• Laat de maag langzaam wennen aan vaster voedsel.
• Niet met een lege maag opstaan of naar bed gaan.
• Warme gerechten kunnen tegenstaan. Een alternatief is bijvoorbeeld een koude maaltijdsalade. Deze smaakt vaak beter en is even "gezond".
• Gebruik koude, koolzuurhoudende dranken, vooral cola of ginger ale. (dit advies geldt niet voor de eerste dagen na de kuur).
• Drink koffie en thee liever met melk.

Smaakverandering

• Smaakverandering kan leiden tot verminderde eetlust.
• Hier is weinig tegen te doen. Probeer veel verschillende producten uit.
• Als u weinig proeft, is het extra belangrijk voor een goede spijsvertering dat het eten er aantrekkelijk uitziet.

Vermoeidheid / verminderde energie

• U kunt merken dat u tijdens deze behandeling minder energie heeft, sneller vermoeid raakt en emotioneel kunt zijn.
• Houd hier rekening mee in uw dagelijks leven: neem voldoende tijd om te rusten.

Invloed op de werking van het beenmerg

• Verminderd aantal witte bloedlichaampjes (leukocyten) geeft verhoogde kans op infecties.
• Verminderd aantal bloedplaatjes (trombocyten) geeft verhoogde kans op spontane blauwe plekken, een bloedneus en bloedend tandvlees.
• Verminderd aantal rode bloedlichaampjes (erytrocyten) geeft kans op bloedarmoede.
• Deze remming van aanmaak van bloedlichaampjes in het beenmerg is van tijdelijke aard.
• Wees voorzichtig in het contact met mensen die verkouden of grieperig zijn.
• Bij het spontaan ontstaan van blauwe plekken of het regelmatig voorkomen van een moeilijk te stelpen bloedneus, bij koorts > 38,5 ^oC of snel duizelig worden (sterretjes zien) waarschuwt u uw arts of dienstdoende arts in het Antoni van Leeuwenhoek.
• In het algemeen heeft het gebruik van extra vitaminen en/of ijzertabletten geen invloed op het herstel van het beenmerg.

Irritatie en/of ontsteking van het mondslijmvlies

• U kunt hierdoor een erg droge mond hebben of juist een overmatige speekselproductie.
• U kunt hierdoor last hebben van taai slijm in uw mond.
• U kunt hierdoor last krijgen van wondjes in uw mond.
• Goede mondhygiëne is belangrijk bij het voorkomen en behandelen van irritatie en/of ontsteking van het mondslijmvlies.
• Poets regelmatig uw gebit met een zachte tandenborstel.
• Spoel uw mond 4 tot 6 maal per dag met zout water
  (1 theelepel op 250 ml water).
• Vet regelmatig uw lippen in, dan ontstaan er minder snel kloofjes.
• Gebruik bij een droge mond een zuurtje of kauwgom.
• Meld bij een bezoek aan de tandarts dat u met cytostatica wordt behandeld.
• Overleg bij koortsuitslag op uw lip met uw huisarts. Voorkom uitbreiding.
• Bij een pijnlijke mond met wit beslag waarschuwt u uw huisarts.
• Er bestaat een informatiefolder over mondverzorging, vraag uw arts of verpleegkundige hierom.

Diarree

- De chemokuur kan diarree veroorzaken

• Wanneer u last krijgt van diarree, die langer dan 48 uur aanhoudt of waterdun is, met een frequentie van meer dan
  6 keer per dag, moet u uw behandelend arts en/of verpleegkundige waarschuwen. Deze kan dan beslissen of u medicijnen, die dit tegengaan, moet innemen.
• Om het vochtverlies dat gepaard gaat met diarree op te vangen moet u veel (1,5 - 2 liter per dag) drinken, bij voorkeur bouillon, ORS, maar ook thee, koffie, water, etcetera. Waarschuw uw behandelend arts direct wanneer u niet of weinig kunt drinken of uw medicijnen niet in kunt nemen.

Invloed op de seksualiteit

• Ook tijdens een cytostaticakuur blijft geslachtsgemeenschap mogelijk. Als gevolg van de bijwerkingen kunt u wel minder of geen zin hebben in vrijen of geslachtsgemeenschap.
• Door de irritatie van het slijmvlies van de vagina kan geslachtsgemeenschap een branderig gevoel geven of pijnlijk zijn.
• Het gebruik van een glijmiddel kan een oplossing zijn.
• Tijdens een behandeling met chemotherapie is een goede vorm van anticonceptie noodzakelijk. Bespreek dit met uw arts.

Menstruatiestoornissen*

• Dit wisselt van “een keer overslaan” tot wegblijven
• Kan gepaard gaan met overgangsklachten
• Na het einde van de behandeling kan de menstruatie terugkomen

Verminderde spermaproductie

• Na beëindiging van de kuren kan de spermaproductie zich weer herstellen.
• Er bestaat een mogelijkheid tot invriezen van sperma.
• Dit moet gedaan worden voordat de eerste kuur gegeven wordt.

Spierkrampen

• Tijdens het inlopen van de oxaliplatin kan er een pijnlijk gevoel in de infuusarm optreden.
• Vraag eventueel om een warme plak op de infuusarm.
• Wanneer de klachten aanhouden of verergeren kan er in overleg met de arts of verpleegkundige een aanvraag worden gedaan om een PICC-lijn (perifeer ingebrachte centrale katheter) te laten plaatsen. Dit zal dan plaatsvinden voor de volgende kuur. De verpleegkundige kan u hierover meer informatie geven.
• Tijdens of na de toediening van de oxaliplatin kan er een gevoel van dichtknijpen van de keel of benauwdheid ontstaan. Dit ontstaat met name bij koude temperaturen (temperatuurswisselingen), bijvoorbeeld van een warm ziekenhuis naar een koude buitenlucht, tijdens het drinken van koude dranken of het inademen van een koude buitenlucht.
• De spierkrampen ten gevolge van oxaliplatin kunnen verminderd worden door voor en na de toediening van oxaliplatin een infuus te geven met bepaalde zouten (calcium, magnesium).

Gevoelsstoornissen/ tintelingen van handen en voeten.

• Pijnlijk, veranderd gevoel in de vingers, tenen ten gevolge van de oxaliplatin, mogelijk met invloed op de mobiliteit. Dit kan verergeren bij temperatuurswisseling (bijvoorbeeld een koud stuur/koelkast).
• Meld aan uw arts als u hier last van krijgt.
• Houd rekening met de kou, bijvoorbeeld bij het pakken van koude producten uit de koelkast of het wassen van de handen met koud water.

Wanneer waarschuwen:

In principe neemt u contact op met uw specialist of dienstdoende arts:

• Bij aanhoudende misselijkheid en/of braken ondanks het gebruik van medicijnen hiertegen.
• Bij het spontaan ontstaan van blauwe plekken.
• Bij het regelmatig voorkomen van een moeilijk te stelpen bloedneus.
• Bij koorts > 38,5 ^oC.
• Wanneer de diarree langer dan 48 uur blijft aanhouden.

3. Waar kunt u met uw vragen terecht

Hebt u naar aanleiding van deze informatie nog vragen, blijf daar dan niet mee zitten.

U kunt hiermee terecht bij:

• uw behandelend arts;
• de verpleegkundige op de afdeling;
• de verpleegkundige op de Dagbehandeling (OBC);
• het Centrum Patiënteninformatie.

Bij het CKvL (Centrum voor Kwaliteit van Leven) kunnen u of de mensen uit uw omgeving terecht met vragen over:

• de situatie waarin u zich bevindt;
• uw ziekte en/of behandeling;
• hoe het thuis nu moet;
• de mogelijkheid van inschakeling van een gezinshulp of een wijkverpleegkundige;
• of als u gewoon eens wilt praten.

Meer informatie

De zorgverleners en afdelingen van het Antoni van Leeuwenhoek zijn telefonisch bereikbaar via het algemene telefoonnummer van het ziekenhuis 020 512 9111.
Buiten kantooruren kunt u vragen naar het Weekend-, Avond- of Nachthoofd.
Indien u contact opneemt met het ziekenhuis houdt u dan uw patiëntengegevens bij de hand.

Aanvullende informatie
De KWF-folder over chemotherapie en het boekje ’107 vragen over cytostatica’ zijn verkrijgbaar in het Centrum Patiënteninformatie.