Cytostatica dose dense Paclitaxel

Deze informatie is bedoeld als aanvulling op de informatie die uw arts en verpleegkundige u al gegeven heeft. In het eerste gedeelte wordt u het verloop van de kuur uitgelegd. In het tweede gedeelte vindt u informatie over mogelijke bijwerkingen en adviezen en in het derde gedeelte instanties/personen waar u met uw vragen terecht kunt.

1. Het verloop van de kuur

Het medicament dat toegediend wordt is:

Op de dag na de kuur (24 - 48 uur na de toediening van de Taxol) krijgt u thuis een injectie onderhuids met Neulasta, een medicijn dat het beenmerg stimuleert tot de aanmaak van witte bloedlichaampjes.

De volgende kuur start twee weken na dag 1.

Toediening:

• Iedere kuur kan in principe op de dagbehandeling gegeven worden.
• Voor elke kuur van start kan gaan wordt uw bloed gecontroleerd. Daarvoor moet u op
• de dag van de kuur of enkele dagen daarvoor bloed laten prikken op het Algemeen
• Klinisch Laboratorium. Afhankelijk van deze uitslag wordt bepaald of de kuur gegeven
• kan worden of moet worden uitgesteld.
• Voor de toediening van de kuur wordt een infuus ingebracht.

Specifieke maatregelen:

• Taxol kan een allergische reactie veroorzaken. Om dit zoveel mogelijk te voorkomen zijn er een aantal maatregelen genomen, te weten:
• 1) Kort voor de toediening van de Taxol moet u de door uw arts voorgeschreven medicatie (tabletten) innemen om een allergische reactie te voorkomen.
• 2) Tijdens de eerste 15 minuten van de Taxol-toediening wordt u zorgvuldig geobserveerd en evt. uw bloeddruk, hartslag, ademhaling en temperatuur gecontroleerd op eventuele veranderingen.

2. Bijwerkingen

De bijwerkingen die het meest bij deze kuur voorkomen zullen nader worden toegelicht en voorzien van adviezen. Allereerst moet worden benadrukt dat de genoemde bijwerkingen kunnen maar niet hoeven voor te komen. De meest bijwerkingen zijn van tijdelijke aard.

Sommige mensen hebben veel last van bijwerkingen, anderen vrijwel niet.

De mate waarin bijwerkingen optreden heeft niet te maken met het resultaat van de behandeling. De genoemde adviezen zijn slechts richtlijnen en geen pasklare oplossingen.

• misselijkheid en braken;
• smaakverandering;
• invloed op de werking van het beenmerg
• Irritatie en / of ontsteking van het mondslijmvlies;
• Haaruitval;
• vermoeidheid / verminderde energie;
• invloed op de seksualiteit;
• menstruatiestoornissen;
• tintelingen en doof gevoel in vingertoppen en tenen;*
• gewricht- en spierpijn;
• opgejaagd gevoel door de Dexamethason;
• Plaatselijke irritatie van het bloedvat
• Allergische reactie op Taxol*
• Mogelijke bijwerkingen Neulasta

Opmerkingen en adviezen m.b.t. de bijwerkingen

Bijwerkingen met een * komen zelden voor.

• Geven de bijwerkingen aan
• • Geven de adviezen aan

1. Misselijkheid en braken

• Door o.a. irritatie van het maagslijmvlies ontstaat misselijkheid en braken
• Medicijnen tegen misselijkheid en braken, vraag uw arts hierom.
• Probeer zelf uit waar u wel tegen kunt en waar niet. Dit kan voor iedereen anders zijn.
• Gebruik regelmatig lichte kleine maaltijden. Een lege maag kan namelijk ook een
• misselijk gevoel geven.
• Eet op tijdstippen dat u minder misselijk bent, zelfs 's nachts als u wakker bent.
• Forceer uzelf niet tot eten, maar haal de "schade" tussen de kuren in.
• Bepaalde geuren kunnen misselijkheid verergeren.
• Zorg voor een frisse kamer en frisse lucht.
• Probeer in elk geval per dag 1,5 liter vocht te drinken.
• Vraag zonodig advies van een diëtist.
• Er bestaat een informatiefolder over medicatie tegen misselijkheid en braken, vraag
• uw arts of verpleegkundige hierom.

Voedingsadviezen vanuit ervaringen van patiënten

• Laat de maag langzaam wennen aan vaster voedsel.
• Niet met een lege maag opstaan of naar bed gaan.
• Warme gerechten kunnen tegenstaan. Een alternatief is bijv. een koude
• maaltijdsalade. Deze smaakt vaak beter en is even "gezond".
• Gebruik koude koolzuurhoudende dranken, met name Cola of Ginger-ale.
• Drink koffie en thee liever met melk.

2. Smaakverandering

• Smaakverandering kan leiden tot verminderde eetlust.
• Hier is weinig tegen te doen. Probeer veel verschillende producten uit.
• Als u weinig proeft, is het extra belangrijk dat het eten er aantrekkelijk uitziet.

3. Invloed op de werking van het beenmerg

• Verminderd aantal witte bloedlichaampjes (leukocyten) geeft verhoogde kans op
• infecties.
• Verminderd aantal bloedplaatjes (trombocyten) geeft verhoogde kans op blauwe
• plekken, een bloedneus en bloedend tandvlees.
• Verminderd aantal rode bloedlichaampjes (erytrocyten) geeft kans op bloedarmoede.
• Deze remming van de aanmaak van bloedlichaampjes door het beenmerg is tijdelijk
• van aard.
• Bij het spontaan ontstaan van blauwe plekken of het regelmatig voorkomen van een
• moeilijk te stelpen bloedneus, bij koorts > 38,5 o C of snel duizelig worden (sterretjes
• zien) waarschuwt u uw arts of dienstdoende arts in het Antoni van Leeuwenhoek.
• In het algemeen heeft het gebruik van extra vitaminen en/of ijzertabletten geen
• invloed op het herstel van het beenmerg.

4. Irritatie en/of ontsteking van het mondslijmvlies

• U kunt hierdoor een erge droge mond hebben of juist een overmatige speekselproductie.
• U kunt hierdoor last hebben van taai slijm in uw mond.
• U kunt hierdoor last krijgen van wondjes in uw mond.
• Goede mondhygiëne is belangrijk bij het voorkomen en behandelen van irritatie en/of
• ontsteking van het mondslijmvlies.
• Poets regelmatig uw gebit met een zachte tandenborstel.
• Spoel uw mond vier tot zes maal per dag met zout water (een theelepel op 250 cc
• water).
• Vet regelmatig uw lippen in, dan ontstaan er minder snel kloofjes.
• Gebruik bij een droge mond een zuurtje of kauwgom.
• Meld bij een bezoek aan de tandarts dat u met cytostatica wordt behandeld.
• Overleg bij koortsuitslag op uw lip met uw huisarts. Voorkom uitbreiding.
• Bij een pijnlijke mond met wit beslag waarschuwt u uw huisarts.
• Een waterijsje is prettig bij een droge of pijnlijke mond.
• Er bestaat een informatiefolder over mondverzorging, vraag uw arts of
• verpleegkundige hierom.

5. Haaruitval

• Haaruitval begint na drie tot zes weken. Dit kan gepaard gaan met een gevoelige
• hoofdhuid.
• Behalve het hoofdhaar kan overige lichaamsbeharing ook uitvallen.
• U kunt overwegen een haarwerk aan te schaffen. Bij de verpleegkundige kunt u dan
• een machtiging voor vergoeding krijgen en een adressenlijst van kappers die haarwerken verzorgen.
• Het is aan te raden voordat de haaruitval begint naar desbetreffende kapper te gaan zodat hij/zij uw eigen model ziet.
• In het boek “Goed Verzorgt…Beter Gevoel” staan adviezen over uiterlijke verzorging bij kanker mbt bijvoorbeeld sjaals, haarwerken en make-up. Ook kunt u deelnemen aan de workshop Look Good…Feel Better. Informatie hierover kunt u krijgen bij het Centrum Patiënteninformatie in de centrale hal.

6. Vermoeidheid / verminderde energie

• U kunt merken dat u tijdens deze behandeling minder energie heeft, sneller vermoeid raakt en emotioneel kunt zijn.
• Houd hier rekening mee in uw dagelijks leven; neem voldoende tijd om te rusten.

7. Invloed op de seksualiteit

• Ook tijdens een cytostaticakuur blijft geslachtsgemeenschap mogelijk. Als gevolg van de bijwerkingen kunt u echter minder of geen zin hebben in vrijen of geslachts-gemeenschap.
• Door de irritatie van het slijmvlies van de vagina kan geslachtsgemeenschap een branderig gevoel geven of pijnlijk zijn.
• Het gebruik van een glijmiddel kan een oplossing zijn.
• Tijdens een behandeling met chemotherapie is een goede vorm van anticonceptie noodzakelijk.

8. Menstruatiestoornissen

• Dit wisselt van “een keer overslaan” tot wegblijven.
• Kan gepaard gaan met overgangsklachten.
• Na het einde van de behandeling kan de menstruatie terugkomen.

9. Tintelingen en doof gevoel in vingertoppen en tenen*

- Het is belangrijk dit te melden bij een volgend ziekenhuisbezoek. Deze klachten kunnen een blijvend karakter krijgen als er niet tijdig op wordt ingespeeld

10. Gewrichts- en spierpijn

• Er kan ook spierzwakte optreden.
• Deze klachten kunnen enkele dagen na de behandeling optreden.
• Neem contact op met uw arts voor pijnmedicatie.
• Voor de botpijn veroorzaakt door de Neulasta injectie kunt u paracetamol nemen.

11. Opgejaagd gevoel door de Dexamethason

• Dit kan zich uiten in opvliegers en slecht slapen.
• U kunt ook rusteloze benen(restless legs) krijgen.
• Dexamethason geeft de eerste 24 uur na inname een toename van energie.
• Als het middel is uitgewerkt kan het tegenovergestelde worden ervaren.

12. Plaatselijke irritatie van het bloedvat

• Zwelling, roodheid en pijn op de plaats van de infusie.
• Deze klachten verdwijnen binnen een week tot tien dagen.

13. Allergische reactie op Taxol*

• Treedt heel soms op tijdens eerste of tweede toediening, direct na het starten van de kuur, in het eerste kwartier. Mocht zich dit voordoen zal uw arts de nodige aanpassingen doen in het toedieningschema om dit bij volgende kuren te voorkomen.
• Klachten kunnen zijn: lage rugpijn, huiduitslag, kortademigheid, lage bloeddruk, warmtegevoel, koorts.
• De verpleegkundige zal op de kamer aanwezig zijn bij de eerste twee toedieningen.

14. Mogelijke bijwerkingen Neulasta

• botpijn in bijvoorbeeld benen, armen, borstbeen, nek of rug;
• pijn en roodheid op de injectieplaats;
• hoofdpijn en misselijkheid.
• Bij deze klachten kan Paracetamol 1000 mg. (twee tabl. van 500 mg.) rond de injectie helpen. Dit om de acht uur zo nodig herhalen.

Wanneer waarschuwen:

In principe neemt u contact op met uw specialist of dienstdoende arts:

• Bij aanhoudende misselijkheid en/of braken ondanks het gebruik van medicijnen hiertegen.
• Bij het spontaan ontstaan van blauwe plekken.
• Bij het regelmatig voorkomen van een moeilijk te stelpen bloedneus.
• Bij koorts hoger dan 38,5 graden Celsius.

3. Waar kunt u met uw vragen terecht

Hebt u naar aanleiding van deze informatie nog vragen, blijf daar dan niet mee lopen. U kunt hiermee terecht bij:

• uw behandelend arts;
• de verpleegkundige op de afdeling;
• de verpleegkundige op de dagbehandeling;
• het Centrum Patiënteninformatie.

Bij het Centrum voor Kwaliteit van Leven (CKvL) kunnen u of de mensen uit uw omgeving terecht met vragen over:

• de situatie waarin u zich bevindt;
• uw ziekte en/of behandeling;
• hoe het thuis nu moet;
• de mogelijkheid van inschakeling van een gezinshulp of een wijkverpleegkundige;
• of als u gewoon eens wilt praten.

4. Meer Informatie

Voor aanvullende vragen kunt u ook terecht op het telefonisch verpleegkundig spreekuur. U vindt informatie over de bereikbaarheid van de verschillende spreekuren op: www.avl.nl/spreekuren.

Buiten kantooruren kunt u vragen naar het Weekend-, Avond-, of Nachthoofd. Indien u contact opneemt met het ziekenhuis houdt u dan uw patiëntengegevens bij de hand.

Aanvullende informatie

De KWF folder over chemotherapie is verkrijgbaar op de afdeling en bij het Centrum Patiënteninformatie.

Ook het boekje “107 vragen over cytostatica” is verkrijgbaar bij het Centrum Patiënteninformatie.