Paclitaxel

wekelijks

Deze informatie is bedoeld als aanvulling op de informatie die uw arts en verpleegkundige u al gegeven heeft.

In het eerste gedeelte wordt u het verloop van de kuur uitgelegd. In het tweede gedeelte vindt u informatie over mogelijke bijwerkingen en adviezen en in het derde gedeelte instanties / personen waar u met uw vragen terecht kunt.

1. Het verloop van de kuur

Het medicament dat toegediend wordt, is:

De volgende kuur start over een week.

Toediening:

• Iedere kuur kan in principe op de dagbehandeling gegeven worden.
• Voor de kuur van start kan gaan, wordt uw bloed gecontroleerd. Afhankelijk van deze uitslag wordt bepaald of de kuur gegeven kan worden of moet worden uitgesteld.
• Voor toediening van de kuur wordt een infuus ingebracht.

Specifieke maatregelen:

• Paclitaxel kan een allergische reactie veroorzaken. U krijgt hiervoor een medicijn voorgeschreven (Cetirizine 10 mg) dat deze reactie tegen kan gaan. Dit moet op de ochtend van de kuur doch uiterlijk 30 minuten voor de toediening van de kuur worden ingenomen.
• Tijdens de eerste 2 toedieningen van Paclitaxel wordt u goed geobserveerd en wordt evt. de bloeddruk extra gecontroleerd.

2. Bijwerkingen

De genoemde bijwerkingen kunnen maar niet hoeven voor te komen. De meest bijwerkingen zijn van tijdelijke aard. Sommige mensen hebben veel last van bijwerkingen, anderen vrijwel niet. De mate waarin bijwerkingen optreden heeft niet te maken met het resultaat van de behandeling. De genoemde adviezen zijn richtlijnen en geen pasklare oplossingen. Bijwerkingen vermeld met een * komen zelden voor.

De meest in het oog springende bijwerkingen bij deze kuur zijn:

• Haaruitval. Vanaf de 3^e week na start van de kuur (zie ook hoofdhuidkoeling);
• Tintelingen en gevoelloosheid van vingertoppen en tenen;
• Ontbreken van misselijkheid. Als Paclitaxel als monotherapie wordt gegeven (dus niet in combinatie met andere middelen) wordt u niet tot nauwelijks misselijk en hoeven geen medicijnen tegen misselijkheid te worden geslikt.

De onderstaande bijwerkingen worden nader toegelicht en voorzien van adviezen:

1. Haaruitval
2. Smaakverandering
3. Tintelingen en doof gevoel in vingertoppen en tenen
4. Invloed op de werking van het beenmerg
5. Misselijkheid en braken
6. Irritatie en / of ontsteking van het mondslijmvlies
7. Vermoeidheid / verminderde energie
8. Invloed op de seksualiteit
9. Menstruatiestoornissen
10. Gewricht- en spierpijn
11. Opgejaagd gevoel door de Dexamethason
12. Plaatselijke irritatie van het bloedvat
13. Allergische reactie op Paclitaxel*

Opmerkingen en adviezen m.b.t. de bijwerkingen

• Geven de bijwerkingen aan
• Geven de adviezen aan

Haaruitval

• Haaruitval begint na ± drie tot zes weken. Dit kan gepaard gaan met een gevoelige hoofdhuid. Haaruitval is bij deze kuur goed te voorkomen door tijdens de kuur gebruik te maken van hoofdhuid koeling. Dit is bij ongeveer 85% van de patiënten succesvol.
• Behalve het hoofdhaar kan overige lichaamsbeharing ook uitvallen.
• U kunt overwegen een haarwerk aan te schaffen. Bij de verpleegkundige kunt u dan een machtiging voor vergoeding krijgen en een adressenlijst van kappers die haarwerken verzorgen.
• Het is aan te raden voordat de haaruitval begint naar desbetreffende kapper te gaan zodat hij/zij uw eigen model ziet.
• In het boek “Look Good …Feel Better” staan adviezen over uiterlijke verzorging met betrekking tot bijvoorbeeld sjaals, haarwerken en make-up.

Smaakverandering

• Smaakverandering kan leiden tot verminderde eetlust.
• Hier is weinig tegen te doen. Probeer veel verschillende producten uit.
• Als u weinig proeft, is het extra belangrijk dat het eten er aantrekkelijk uitziet.

Tintelingen en doof gevoel in vingertoppen en tenen

• Deze zogenaamde perifere neuropathieën (PNP) komen vaker voor naarmate men vaker Taxol krijgt. Het kan gaan om tintelingen, doof gevoel of juist pijnlijke sensaties. Als dit niet gemeld wordt kan dit een blijvend karakter krijgen. Daarom is het belangrijk om te melden aan uw arts of verpleegkundige.

Invloed op de werking van het beenmerg

• Verminderd aantal witte bloedlichaampjes (leukocyten) geeft verhoogde kans op infecties.
• Verminderd aantal bloedplaatjes (trombocyten) geeft verhoogde kans op blauwe plekken, een bloedneus en bloedend tandvlees.
• Verminderd aantal rode bloedlichaampjes (erytrocyten) geeft kans op bloedarmoede.
• Deze remming van aanmaak van bloedlichaampjes door het beenmerg is tijdelijk van aard.
• Bij het spontaan ontstaan van blauwe plekken of het regelmatig voorkomen van een moeilijk te stelpen bloedneus, bij koorts hoger dan 38,5 graden Celsius of snel duizelig worden (sterretjes zien) waarschuwt u uw arts of dienstdoende arts in het Antoni van Leeuwenhoek.
• In het algemeen heeft het gebruik van extra vitaminen en/of ijzertabletten geen invloed op het herstel van het beenmerg.

Misselijkheid en braken

• Misselijkheid en braken komt heel zelden voor bij deze kuur, mocht u
  hier toch klachten van ondervinden dan volgen hier enkele tips:
• Er bestaan goede medicijnen tegen misselijkheid en braken, vraag uw arts hierom.
• Probeer zelf uit waar u wel tegen kunt en waar tegen niet. Dit kan voor iedereen anders zijn.
• Gebruik regelmatig lichte, kleine maaltijden. Een lege maag kan namelijk ook een misselijk gevoel geven.
• Eet op tijdstippen dat u minder misselijk bent, zelfs 's nachts als u wakker bent.
• Forceer uzelf niet tot eten, maar haal de "schade" tussen de kuren in.
• Bepaalde geuren kunnen misselijkheid verergeren.
• Zorg voor een frisse kamer en frisse lucht.
• Probeer in elk geval per dag 1,5 liter vocht te drinken.
• Vraag zo nodig advies van een diëtist.
• Vraag naar de informatiefolder over medicatie tegen misselijkheid en braken.

Voedingsadviezen vanuit ervaringen van patiënten

• Laat de maag langzaam wennen aan vaster voedsel.
• Niet met een lege maag opstaan of naar bed gaan.
• Warme gerechten kunnen tegenstaan. Een alternatief is bijv. een koude maaltijdsalade. Deze smaakt vaak beter en is even "gezond".
• Gebruik koude koolzuurhoudende dranken, met name cola of ginger ale.
• Drink koffie en thee liever met melk.

Irritatie en/of ontsteking van het mondslijmvlies

• U kunt hierdoor een erg droge mond hebben of juist een overmatige speekselproductie.
• U kunt hierdoor last hebben van taai slijm in uw mond.
• U kunt hierdoor last krijgen van wondjes in uw mond.
• Goede mondhygiëne is belangrijk bij het voorkomen en behandelen van irritatie en/of ontsteking van het mondslijmvlies.
• Poets regelmatig uw gebit met een zachte tandenborstel.
• Spoel uw mond vier tot zes keer per dag met zout water

(1 theelepel op 250 ml water).

• Vet regelmatig uw lippen in, dan ontstaan er minder snel kloofjes.
• Gebruik bij een droge mond een zuurtje of kauwgom.
• Meld bij een bezoek aan de tandarts dat u met cytostatica wordt behandeld.
• Overleg bij koortsuitslag op uw lip met uw huisarts. Voorkom uitbreiding.
• Bij een pijnlijke mond met wit beslag waarschuwt u uw huisarts.
• Een waterijsje is prettig bij een droge of pijnlijke mond.
• Er bestaat een informatiefolder over mondverzorging, vraag uw arts of verpleegkundige hierom.

Vermoeidheid / verminderde energie

• U kunt merken dat u tijdens deze behandeling minder energie heeft, sneller vermoeid raakt en emotioneel kunt zijn.
• Houd hier rekening mee in uw dagelijks leven; neem voldoende tijd om te rusten.

Invloed op de seksualiteit

• Ook tijdens een cytostaticakuur blijft geslachtsgemeenschap mogelijk. Als gevolg van de bijwerkingen kunt u echter minder of geen zin hebben in vrijen of geslachtsgemeenschap.
• Door de irritatie van het slijmvlies van de vagina kan geslachtsgemeenschap een branderig gevoel geven of pijnlijk zijn.
• Het gebruik van een glijmiddel kan een oplossing zijn.
• Tijdens een behandeling met chemotherapie is een goede vorm van anticonceptie noodzakelijk.

Menstruatiestoornissen

• Dit wisselt van “een keer overslaan” tot wegblijven.
• Kan gepaard gaan met overgangsklachten.
• Na het einde van de behandeling kan de menstruatie terugkomen.

Gewrichts- en spierpijn

• Er kan ook spierzwakte optreden.
• Deze klachten kunnen enkele dagen na de behandeling optreden.
• Neem contact op met uw arts voor pijnmedicatie.

Opgejaagd gevoel door de Dexamethason

• Dit kan zich uiten in opvliegers.
• U kunt ook rusteloze benen (restless legs) krijgen.

Plaatselijke irritatie van het bloedvat

• Zwelling, roodheid en pijn op de plaats van de infusie.

Deze klachten verdwijnen binnen een week tot tien dagen.

Allergische reactie op Taxol*

• Treedt op tijdens toediening of direct aansluitend op de kuur.
• Klachten kunnen zijn: jeuk, huiduitslag, kortademigheid, lage bloeddruk, warmtegevoel, koorts.
• Met de arts wordt besproken op welke wijze de behandeling voortgezet wordt.

Wanneer waarschuwen:

In principe neemt u contact op met uw specialist of dienstdoende arts:

• Bij aanhoudende misselijkheid en/of braken ondanks het gebruik van medicijnen hiertegen.
• Bij het spontaan ontstaan van blauwe plekken.
• Bij het regelmatig voorkomen van een moeilijk te stelpen bloedneus.
• Bij koorts hoger dan 38,5 graden Celsius.

3. Waar kunt u met uw vragen terecht

Hebt u naar aanleiding van deze informatie nog vragen, blijf daar dan niet mee lopen.

U kunt hiermee terecht bij:

• uw behandelend arts;
• de verpleegkundige op de afdeling;
• de verpleegkundige op de dagbehandeling;
• het Centrum Patiënteninformatie.

Bij het Centrum voor Kwaliteit van Leven (CKvL) kunnen u of de mensen uit uw omgeving terecht met vragen over:

• de situatie waarin u zich bevindt;
• uw ziekte en/of behandeling;
• hoe het thuis nu moet;
• de mogelijkheid van inschakeling van een gezinshulp of een wijkverpleegkundige;
• of als u gewoon eens wilt praten.

Meer informatie

De zorgverleners en afdelingen van het Antoni van Leeuwenhoek zijn telefonisch bereikbaar via het algemene telefoonnummer van het ziekenhuis 020 512 9111. Een aantal van hen heeft telefonische spreekuren. U vindt hun spreekuren op www.avl.nl/spreekuren. Buiten kantooruren kunt u vragen naar het Weekend-, Avond- of Nachthoofd.

Aanvullende informatie

De KWF-folder over chemotherapie en het boekje ’107 vragen over cytostatica’ zijn verkrijgbaar bij het Centrum Patiënteninformatie in de centrale hal.