Palliatieve sedatie

Hulp in de stervensfase

Inhoudsopgave

• Inleiding
• Wat is palliatieve sedatie?
• Hoe werkt palliatieve sedatie?
• Is palliatieve sedatie een soort euthanasie?
• Wanneer past de arts continue diepe sedatie toe?
• Wie beslist daar over?
• Wat gebeurt er precies?
• Kan ik vanzelf wakker worden uit palliatieve sedatie?
• Hoe zit het met de rest van de verzorging?
• Meer informatie

Inleiding

Uw behandelend arts heeft met u gesproken over palliatieve sedatie. In deze folder kunt u de belangrijkste dingen nog eens nalezen.

Deze folder is bedoeld voor patiënten die nog maar kort te leven hebben. U begint nu aan de laatste fase van de ziekte, of zult daar binnenkort mee te maken krijgen. Uw arts zorgt ervoor dat u zo min mogelijk last heeft van pijn, benauwdheid, verwardheid of misselijkheid. Soms lukt dat niet met gewone medicijnen. Dan rest alleen nog palliatieve sedatie.

Wat is palliatieve sedatie?

De arts verlaagt met medicijnen uw bewustzijn. Dit heet ‘sederen’. Afhankelijk van de dosering wordt u soezerig, slaperig of valt u in een soort slaap waaruit u meestal niet meer vanzelf ontwaakt.

Door de sedatie krijgt u rust. Zowel lichamelijk als geestelijk. De sedatie heeft de bedoeling dat u in rust kunt sterven, zonder pijn of benauwdheid.

Hoe werkt palliatieve sedatie?

Het doel van palliatieve sedatie is dat uw klachten worden verlicht en dat u zo min mogelijk lijdt. Uw toestand bepaalt hoe diep u gaat slapen.

In sommige situaties kunt u aanspreekbaar blijven (oppervlakkige sedatie), in andere gevallen is dieper slapen noodzakelijk. Het doel van palliatieve sedatie is dus niet per se slaap, het gaat erom uw klachten te verminderen.

Meestal worden de medicijnen 24 uur per dag toegediend (‘continue sedatie’). Het is ook mogelijk dat de medicijnen alleen ’s nachts of een deel van de dag worden gegeven. Dit heet intermitterende sedatie.

In de periode dat u geen medicijnen krijgt toegediend, kunt u met uw naasten praten. In de allerlaatste fase (denk aan minder dan een week) past de arts op indicatie bijna altijd continue sedatie toe tot aan het overlijden.

Is palliatieve sedatie een soort euthanasie?

Nee. Palliatieve sedatie beëindigt het leven niet. U overlijdt aan de ziekte, niet door de medicijnen. Door palliatieve sedatie zult u niet sneller sterven.

Wanneer past de arts continue diepe sedatie toe?

Alleen in de stervensfase en wanneer alle andere behandelingen niet meer helpen om het lijden draaglijk te maken.

Wie beslist daarover?

Palliatieve sedatie is een medische handeling. Uw arts is daarom gebonden aan richtlijnen en moet zorgvuldig handelen. Dat betekent ook dat hij goed moet bepalen wat het meest geschikte moment voor sedatie is, zodat deze het meest kans van slagen heeft. Het starten van palliatieve sedatie is een ingrijpende beslissing. Als uw toestand ineens verslechtert, moet de arts snel kunnen ingrijpen. Daarom bespreekt hij dit bijna altijd van tevoren met u, uw naasten en verzorgenden. U hebt zo genoeg tijd om afscheid te nemen van elkaar. U kunt natuurlijk ook afzien van palliatieve sedatie.

Begrijpt u iets niet helemaal, of bent u ergens bang voor? Praat erover met uw arts of verpleegkundige. Zij kunnen het u uitleggen en helpen bij het maken van uw keuze.

Wat gebeurt er precies?

De arts zoekt uit welk medicijn bij u past en hoeveel u nodig heeft. Het is moeilijk te voorspellen hoe snel een middel werkt. Dat is bij elke patiënt weer anders. Soms duurt het een tijd totdat u geen last meer heeft van pijn of andere klachten. U krijgt de medicijnen in het onderhuidse weefsel toegediend of in een bloedvat via een dun naaldje dat ook verbonden kan worden met een pompje, dat continu de juiste hoeveelheid regelt. De zorg rond het infuuspompje wordt uitgevoerd door gespecialiseerde verpleegkundigen.

Kan ik vanzelf wakker worden uit palliatieve sedatie?

Soms lijken patiënten wakker te worden uit continue sedatie. Een beweging, of trekken met het gezicht, betekent bijna nooit dat iemand weer wakker wordt. Mensen bewegen ook in hun normale slaap weleens. Wanneer het bewustzijn van een patiënt sterk is verlaagd met sedatie, lijdt hij niet meer. Ook niet als hij soms beweegt. Het gebeurt heel af en toe weleens dat een patiënt toch weer wakker wordt. Dan is andere medicatie of een combinatie van medicatie nodig.

Hoe zit het met de rest van de verzorging?

In de laatste fase van het leven eten en drinken mensen vaak nog maar heel weinig. Soms zelfs helemaal niets meer. Het heeft daarom geen zin om via een infuus vocht toe te dienen; het lichaam vraagt daar niet meer om. Uw comfort staat voorop. De arts geeft daarom soms pijnstillers of andere medicijnen naast de sedatieve middelen.

Om te voorkomen dat u last krijgt van een volle blaas, wordt meestal aanbevolen een blaaskatheter in te brengen. Het spreekt voor zich dat u verder zo goed mogelijk wordt verzorgd.

Meer vragen

Heeft u nog vragen? Blijf daar dan niet mee rondlopen! Bespreek ze met uw behandelend arts of de verpleegkundige.

Meer informatie

Contact

Telefoonnummer: 020 512 9111.

Onze telefonisten verbinden u graag door met de juiste afdeling.

Buiten kantooruren kunt u voor dringende zaken, vragen naar het Weekend-, Avond-, of Nachthoofd.

Centrum Patiënteninformatie

Wilt u meer informatie omdat u of een naaste te maken heeft met kanker? Onze medewerkers denken graag met u mee. U kunt bellen of zonder afspraak binnenlopen.

Meer informatie: www.avl.nl/cpi

Centrum voor Kwaliteit van Leven

Heeft u behoefte aan professionele steun tijdens en na uw behandeling? Dan kunt u een afspraak maken bij ons centrum via uw behandelaar.

Meer informatie: www.avl.nl/ckvl

Informatie op internet

www.avl.nl

www.avl.nl/mijnavl

www.avl.nl/parkeren

www.avl.nl/gasthuis

Bezoekadres

Antoni van Leeuwenhoek

Plesmanlaan 121

1066 CX Amsterdam

Postadres

Antoni van Leeuwenhoek

Postbus 90203

1006 BE Amsterdam

oktober 2023