percutane radiologische gastronomie (PRG)
Wat is een gastrostomie?
Gastrostomie is een procedure waarbij een sonde in de maag wordt geplaatst voor voeding. Dit wordt gedaan wanneer iemand niet genoeg kan eten. Als een sonde via de slokdarm niet mogelijk of te verdragen is, dan kan voor een percutane radiologische gastrostomie (PRG) worden gekozen. Bij een PRG wordt de sonde via de buikwand door middel van beeldvorming op de juiste plek in de maag geplaatst. De sonde wordt op zijn plaats gehouden met een ballon en is geschikt voor langdurig gebruik. Deze procedure vindt plaats onder lokale verdoving.
Wat levert deze behandeling mij als patiënt op?
U kunt het advies krijgen om een gastrostomiesonde te plaatsen als u niet normaal kunt eten. De meest voorkomende redenen om niet te kunnen eten zijn neurologische oorzaken die normaal slikken verhinderen (zoals beroerte of dementie) en obstructie van de slokdarm/keel (door bijvoorbeeld een tumor). Als u een verstopping in uw darmen heeft, dan kan een gastrostomie worden aanbevolen om de maag te ontlasten.
Wanneer is een sonde geschikt en wanneer niet?
- In het algemeen wordt sondevoeding (voeding rechtstreeks in de maag afgeven) aanbevolen wanneer de patiënt gedurende ten minste 7-14 dagen niet kan eten.
- Als u niet kunt eten, maar naar verwachting binnen 30 dagen normaal kunt eten, zal uw arts u een neus-maag sonde (een sonde die voedsel door uw neus naar uw maag brengt) of een naso-enterische sonde (die voedsel via uw neus naar uw dunne darm brengt) voorstellen.
- Als u meer dan 30 dagen niet normaal kunt eten, kan het worden overwogen om een gastrostomie te laten plaatsen.
- De procedure wordt niet aanbevolen als u een bloedstollingsstoornis heeft, als uw dikke darm of lever zich tussen uw maag en buikwand bevindt (aangezien dit een veilige toegangsweg verhindert), of bij ziekte aan het buikvlies.
- Deze procedure is mogelijk niet geschikt voor u als u; verwijde bloedvaten in uw slokdarm of maag heeft, als u zwanger bent, er veranderingen in de bovenste laag van de maagwand zijn, abnormale celgroei in de wand van uw maag is, kanker die het slijmvlies van de buikholte aantast, als u morbide obesitas heeft of als u eerder een maag operatie heeft ondergaan.
De periode voor de behandeling
Of een gastrostomie een geschikte behandeloptie is, wordt besproken met uw behandelend arts.
Als u in aanmerking komt voor een gastrostomie dan wordt u doorverwezen naar interventieradiologie om deze te plaatsen.
De behandeling op de dag
Als u bloedverdunners gebruikt, dient u deze - indien mogelijk - vóór de ingreep te stoppen. Overleg dit met uw behandelend arts.
Voor deze behandeling blijft u één dag en mogelijk één nacht in het ziekenhuis. U mag 8 uur voor de ingreep niets eten en geen sonde voeding krijgen. U mag tot 4 uur voor de ingreep heldere vloeistoffen drinken. Op de afdeling wordt tijdelijk een buisje via uw neus in uw maag gebracht (neus-maag sonde). Deze buis is nodig om tijdens de ingreep lucht in uw maag te blazen. Verder krijgt u op de afdeling een infuus.
De procedure vindt plaats op de afdeling Radiologie. U ligt op uw rug op een tafel met een röntgenbuis, deze tafel is ontworpen voor beeldgeleide procedures. De interventieradioloog maakt eerst een echografie van uw maag om de positie van uw lever te bepalen. Verder wordt gecontroleerd of de neus-maag sonde op de goede positie zit.
Een gastrostomie wordt uitgevoerd onder lokale verdoving. In de meeste gevallen krijgt u een injectie die de spieren in uw maag tijdelijk ontspant. Er wordt daarna via de neus-maag sonde lucht in uw maag geblazen. De maag wordt vervolgens met behulp van de röntgenbuis en/of echografie aangeprikt en aan de huid bevestigd met ankers. Hierdoor kan de maag makkelijker worden bereikt voor het plaatsen van de sonde. Vervolgens wordt na een klein sneetje en het oprekken van het gaatje de PRG-sonde geplaatst. De sonde blijft op zijn plek door een ballon.
De periode na de behandeling
U wordt waarschijnlijk gevraagd om 's nachts in het ziekenhuis te blijven, hoewel de procedure in sommige gevallen in dagopname kan worden uitgevoerd. In de eerste uren na de procedure kunt u wat ongemak ervaren rond de sonde.
Het toegangspunt voor de gastrostomiesonde wordt gecontroleerd op tekenen van lekkage of infectie. De eerste 6 uur mag de sonde niet gebruikt worden. Na die 6 uur of de volgende dag wordt er eerst een proefvoeding gegeven met water. Als dit zonder problemen verloopt dan mag u starten met de sondevoeding. Als de ankers na 10 dagen nog aanwezig zijn, dan mogen ze verwijderd worden.
Wat zijn de risico’s en bijwerkingen?
De meest voorkomende complicaties zijn onder meer huidinfectie rond de gastrostomie en blauwe plekken. Zeer zeldzame maar vervelende complicaties zijn onder meer een bloeding of drukwond ter hoogte van de PRG. Verder is het in zeldzame gevallen mogelijk dat de maagopening gaat lekken of dat de dikke darm tijdens het plaatsen van de sonde wordt geraakt en hierdoor een buikvlies ontsteking ontstaat.
Zolang u geschikt bent voor de ingreep is het risico op complicaties laag (het percentage ernstige complicaties is minder dan 3%).
Contact met het ziekenhuis
Neem contact op met het ziekenhuis bij onderstaande klachten:
- Hevige pijnklachten die niet weggaan met de pijnmedicatie die u bij ontslag heeft gekregen;
- Rood vurige wond, pijnlijk wond/ pus uit uw wond;
- Koorts boven de 38.5 graden Celsius.
U kunt het beste contact opnemen via het algemene nummer van het ziekenhuis 020 512 9111 en vragen naar uw hoofdbehandelaar.
Voor andere niet ingreep gerelateerde klachten kunt u contact opnemen met de huisarts.
Praktische informatie
Contact
Ons algemene nummer is 020 512 9111. Onze telefonisten verbinden u graag door met de juiste afdeling.
Voor dringende zaken buiten kantooruren kunt u vragen naar het Weekend-, Avond- of Nachthoofd. Bel bij medische spoed altijd 112. Voor andere vragen verzoeken wij u te wachten tot de volgende werkdag.
Centrum Patiënteninformatie
Wilt u meer informatie omdat u of een naaste te maken heeft met kanker? Onze medewerkers denken graag met u mee. U kunt bellen of zonder afspraak binnenlopen.
Lees meer over het Centrum Patiënteninformatie
Centrum voor Kwaliteit van Leven
Heeft u behoefte aan professionele steun tijdens en na uw behandeling? Dan kunt u een afspraak maken bij ons centrum via uw behandelaar.
Lees meer over het Centrum voor Kwaliteit van Leven
Route & adres
U vindt meer praktische informatie over uw bezoek, de route & parkeren, onze bezoektijden en voorzieningen en diensten op onze website.