Pembrolizumab bij borstkanker
U heeft van uw arts vernomen dat u in aanmerking komt voor de behandeling met pembrolizumab. Pembrolizumab is een anti-kanker behandeling die valt onder de doelgerichte- of immunotherapie. Pembrolizumab wordt gegeven bij een triple negatieve tumor, zowel in curatieve als in palliatieve setting. In de curatieve setting krijgt u het neo-adjuvant, dat wil zeggen vooraf aan de operatie, gelijktijdig met chemotherapie. In palliatieve setting krijgt u het gelijktijdig met chemotherapie. Dit kunnen verschillende chemotherapiemiddelen zijn. De arts zal voor u een passend schema maken.
Hoe werkt pembrolizumab?
Antistoffen zijn eiwitten die uw afweer- of immuunsysteem zelf maakt en gebruikt om bacteriën en virussen te vinden en te vernietigen. Antistoffen kunnen ook in het laboratorium worden gemaakt voor gebruik bij patiënten. Pembrolizumab is zo’n antistof wat in het laboratorium is gemaakt, en wel tegen het eiwit PD-1. Het PD-1 eiwit komt voor op cellen van uw afweersysteem. Het zorgt ervoor dat uw afweersysteem niet reageert op uw eigen cellen, maar wel op virussen en bacteriën. Omdat de borstkankercellen uw eigen cellen zijn, reageert het afweersysteem (onder andere met het PD-1 eiwit) niet goed op de borstkanker. Pembrolizumab als antistof tegen PD-1 kan ervoor zorgen dat uw immuunsysteem de kwaadaardige cellen wel kan herkennen, waardoor ook de afweer tegen de tumor mogelijk wordt versterkt. Daardoor kunnen deze kwaadaardige cellen op een natuurlijk manier worden opgeruimd.
Voor start behandeling
Indien u lijdt aan een zogenoemde auto-immuunaandoening, zoals reuma, ziekte van Crohn, colitis ulcerosa, leveraandoening, nieraandoening, schildklierziekte of andere auto-immuunaandoening, dient u dit met uw behandelend arts te bespreken. Behandeling met pembrolizumab kan namelijk in deze situatie te risicovol zijn vanwege de kans op ernstige bijwerkingen. Als u en uw behandelend arts besluiten om deze behandeling te starten, zal de medische voorgeschiedenis en eventuele medicijnen hiervoor worden besproken. Afhankelijk van uw situatie worden er aanvullend eerst enkele onderzoeken uitgevoerd om vast te stellen of u deze behandeling kunt ondergaan. Voor de onderzoeken kan het nodig zijn dat u verschillende keren moet terugkomen naar het ziekenhuis. De volgende onderzoeken kunnen worden uitgevoerd:
- Meten van uw bloeddruk, pols, lengte, temperatuur, gewicht;
- Afnemen van bloed;
- Uitvoeren van een lichamelijk onderzoek;
- Zwangerschapsonderzoek (voor vrouwen in de vruchtbare leeftijd);
- CT- en/of MRI-scans.
De behandeling en bezoeken aan het ziekenhuis:
Pembrolizumab wordt afhankelijk van uw situatie éénmaal per drie of zes weken toegediend via een infuus in een ader. De toediening vindt plaats op de dagbehandeling. De eerste toediening duurt 60 minuten. De toedieningen erna duren 30 minuten per keer.
Na kuur 1 blijft u vervolgens nog een uur in het ziekenhuis om te zien hoe het met u gaat en of er bijwerkingen optreden. Na kuur 2 volgt een half uur observatie. Als alles goed gaat heeft u na de volgende toedieningen geen observatie meer.
Palliatieve setting
Na ongeveer 3 maanden behandeling wordt u onderzocht om te zien of uw ziekte (de grootte van de tumor en het aantal uitzaaiingen) is verbeterd, hetzelfde is gebleven of is verslechterd. Dit gebeurt pas na drie maanden, omdat anders dan bij chemotherapie- immunotherapie met pembrolizumab geen direct effect op de kanker heeft, maar werkt via uw afweersysteem. Om een goede afweerreactie op gang te krijgen, is tijd nodig. Derhalve heeft het geen zin om al eerder dan na drie maanden te onderzoeken of er een verbetering van uw ziekte is.
Risico’s en bijwerkingen
Bij de behandeling kunnen, maar hoeven geen bijwerkingen op te treden. De bijwerkingen kunnen wel tot een jaar na het staken van de pembrolizumab optreden. Meld deze meteen bij uw behandelend arts of verpleegkundig specialist van het Antoni van Leeuwenhoek!
Er kunnen bijwerkingen zijn die niet in deze folder vermeld staan. Het is niet mogelijk om van tevoren alles te weten wat zich zou kunnen voordoen. Als er ongewone bijwerkingen optreden is het van groot belang het melden ervan niet uit te stellen, maar uw arts of verpleegkundig specialist zo spoedig mogelijk op de hoogte te brengen. Als bijwerkingen wel voorkomen, gaan de meeste over nadat de behandeling met pembrolizumab is gestopt. In sommige gevallen kunnen de bijwerkingen ernstig of langdurig van aard zijn. Het is mogelijk dat uw arts u andere behandelingen geeft om de ernst en het ongemak van bijwerkingen te verminderen.
Curatieve setting
Om eventuele bijwerkingen vroegtijdig op te sporen zal er regelmatig bloed worden afgenomen. Dit vindt plaats op de volgende momenten:
- tijdens de behandeling elke twee tot drie weken.
- enkele dagen voor de operatie, op dezelfde dag als de sentinel node procedure. U krijgt een belafspraak met de verpleegkundig specialist voor de uitslag.
- na het staken van de pembrolizumab volgt er het daaropvolgende jaar elke drie maanden een bloedafname gevolgd door een belafspraak met de verpleegkundig specialist.
Indien mogelijk wordt de bloedafname gekoppeld aan een andere afspraak waarvoor u al naar het AVL moet komen.
Indien u bijwerkingen ervaart, wacht dan niet tot een moment van een volgende bloedafname, maar neem meteen contact op met de behandelend arts of verpleegkundig specialist.
Palliatieve setting
Om eventuele bijwerkingen vroegtijdig op te sporen zal er regelmatig bloed worden afgenomen. Dit vindt plaats tijdens de behandeling en in overleg met de internist oncoloog of verpleegkundig specialist ook na het staken van de behandeling het daaropvolgende jaar.
Indien mogelijk wordt de bloedafname gekoppeld aan een andere afspraak waarvoor u al naar het AVL moet komen.
Indien u bijwerkingen ervaart, wacht dan niet tot een moment van een volgende bloedafname, maar neem meteen contact op met de behandelend arts of verpleegkundig specialist.
Mogelijke bijwerkingen van pembrolizumab
Veel voorkomende bijwerkingen van de infusie
Bijwerkingen kunnen zich voordoen tijdens de toediening via het infuus of binnen de eerste 24 uur erna. Wanneer bijwerkingen zich voordoen tijdens de toediening, kunnen deze eventueel behandeld worden door de toediening te vertragen/onderbreken of (extra) vocht of geneesmiddelen via het infuus toe te dienen.
Mogelijke reacties die met het infuus samenhangen, kunnen onder andere zijn:
- Koorts;
- Lage bloeddruk;
- Koude rillingen;
- Misselijkheid en/of braken;
- Ademhalingsproblemen;
- Opvliegers.
Immuunbijwerkingen van pembrolizumab
Men denkt dat bijwerkingen die verband houden met pembrolizumab te wijten zijn aan het werkingsmechanisme van het geneesmiddel. Deze bijwerkingen worden daarom ‘door het immuunsysteem veroorzaakte ontstekingen’ genoemd. Ze doen zich waarschijnlijk voor omdat het immuunsysteem te hard werkt, waardoor het normale cellen aanvalt. Elk orgaan/lichaamsdeel kan aangedaan zijn. De kans op een dergelijke ontsteking in het lichaam verschilt van
<1% tot 15%. De meeste van dit soort bijwerkingen die we tot nu toe gezien hebben, waren niet ernstig. Op een klein aantal uitzonderingen na zijn pembrolizumab-gerelateerde bijwerkingen succesvol te behandelen en hebben geen gevolgen gehad op de lange termijn. Ongeveer 16% van alle behandelde patiënten kreeg te maken met een bijwerking die door het immuunsysteem werd veroorzaakt. Ernstige bijwerkingen zijn voorvallen waarvan de behandelaar denkt dat ze kunnen leiden tot of die daadwerkelijk leiden tot een ziekenhuisopname of die levensbedreigend zijn. Op een zeer klein aantal uitzonderingen na zijn ook deze ernstige voorvallen succesvol behandeld en hebben ze geen gevolgen op de lange termijn gehad voor de patiënt. De meeste bijwerkingen verdwijnen na het stoppen van de behandeling met pembrolizumab. Soms is er aanvullende behandeling nodig met medicijnen om de bijwerkingen te behandelen.
Meest voorkomende organen die aangedaan kunnen zijn:
-Schildklier;
-Huiduitslag (dit kan gepaard gaan met jeuk en/of roodheid);
-Longen;
-Lever;
-Gewrichten;
-Darmen.
Langetermijneffecten
Enkele bijwerkingen kunnen blijvend van aard zijn voor de rest van het leven, zoals: een trage schildklier, verminderde bijnierschorsfunctie en suikerziekte. Hiervoor zullen dagelijks medicijnen moeten worden ingenomen. De impact hiervan op het leven verschilt van patiënt tot patiënt.
U moet weten dat bijwerkingen meestal pas na weken of maanden ontstaan en zich ook nog tot een jaar na de laatste toediening kunnen ontwikkelen. Het kan voorkomen dat u naast genoemde bijwerkingen vermoeidheid ervaart door de immuuntherapie. Gebruik geen andere geneesmiddelen zonder de goedkeuring van uw arts of verpleegkundig specialist. Hieronder vallen ook vrij verkrijgbare middelen als paracetamol.
Meld bijwerkingen meteen bij uw behandelend arts of verpleegkundig specialist van het Antoni van Leeuwenhoek!
Beleid anticonceptie
Het is niet bekend of pembrolizumab schade veroorzaakt bij ongeboren baby’s. Als de behandeling wordt gegeven aan een zwangere vrouw is het mogelijk dat hierdoor bij het ongeboren kind letsel ontstaat. Zwangere vrouwen mogen daarom niet aan deze behandeling deelnemen. Vrouwen in de vruchtbare leeftijd ondergaan vóór de behandeling een zwangerschapsonderzoek en deze vrouwen (en hun partner) moeten tijdens deze behandeling een doeltreffend anticonceptiemiddel gebruiken (dubbel contraceptie). Indien van toepassing moet u hiermee doorgaan tot zes maanden nadat u voor het laatst de behandeling hebt gekregen. Wanneer u toch zwanger wordt, moet u uw arts onmiddellijk op de hoogte brengen. De arts bespreekt dan de mogelijkheden met u. Er is geen informatie beschikbaar over de vraag of de behandeling schadelijk is voor sperma en daardoor mogelijk letsel kan toebrengen aan de foetus. Seksueel actieve mannen moeten gepaste voorzorgsmaatregelen nemen.
Vertrouwelijkheid
Het privacyreglement van het Antoni van Leeuwenhoek en de richtlijnen van de Wet Bescherming Persoonsgegevens zijn van kracht. Wij zullen uw huisarts informeren over deze behandeling.
Meer informatie
De zorgverleners en afdelingen van het Antoni van Leeuwenhoek zijn telefonisch bereikbaar via het algemene telefoonnummer van het ziekenhuis 020 512 9111. Buiten kantooruren kunt u vragen naar het Weekend-, Avond- of Nachthoofd. Indien u contact opneemt met het ziekenhuis houdt dan uw patiëntgegevens bij de hand.
Praktische informatie
Contact
Ons algemene nummer is 020 512 9111. Onze telefonisten verbinden u graag door met de juiste afdeling.
Voor dringende zaken buiten kantooruren kunt u vragen naar het Weekend-, Avond- of Nachthoofd. Bel bij medische spoed altijd 112. Voor andere vragen verzoeken wij u te wachten tot de volgende werkdag.
Centrum Patiënteninformatie
Wilt u meer informatie omdat u of een naaste te maken heeft met kanker? Onze medewerkers denken graag met u mee. U kunt bellen of zonder afspraak binnenlopen.
Lees meer over het Centrum Patiënteninformatie
Centrum voor Kwaliteit van Leven
Heeft u behoefte aan professionele steun tijdens en na uw behandeling? Dan kunt u een afspraak maken bij ons centrum via uw behandelaar.
Lees meer over het Centrum voor Kwaliteit van Leven
Route & adres
U vindt meer praktische informatie over uw bezoek, de route & parkeren, onze bezoektijden en voorzieningen en diensten op onze website.