Pemetrexed (Alimta)

Deze informatie is bedoeld als aanvulling op de informatie die uw arts en verpleegkundige u al gegeven heeft.
In het eerste gedeelte wordt u het verloop van de kuur uitgelegd. In het tweede gedeelte vindt u informatie over mogelijke bijwerkingen en adviezen en in het derde gedeelte waar u met uw vragen terecht kunt.

1. Het verloop van de kuur

De medicamenten die toegediend worden zijn:

De volgende kuur start 3 weken na dag 1

Toediening:

• Iedere kuur kan in principe op de Dagbehandeling worden gegeven.
• Voor elke kuur van start kan gaan wordt uw bloed gecontroleerd. Afhankelijk van de uitslag wordt bepaald of de kuur gegeven kan worden gegeven of moet worden uitgesteld.
• Voor de toediening van het medicijn wordt een infuus ingebracht.

Specifieke maatregelen:

Om bijwerkingen te voorkomen krijgt u de volgende medicatie voorgeschreven:

• 1 à 2 weken voor start van de behandeling foliumzuur 350/600 mcg tabletten, dagelijks innemen tot 3 weken na de laatste kuur.
• 1 à 2 weken  voor start van de behandeling Vit B12 1000 mcg injectie in spier (in de bil bijvoorbeeld) door de huisarts en daarna om de 9 weken.
• Op de dag van de kuur eenmalig 8mg dexamethason tablet oraal, uiterlijk 1 tot 2 uur voor de toediening van de Pemetrexed.

2. Bijwerkingen

Deze kuur kent nauwelijks bijwerkingen. De bijwerkingen die kunnen voorkomen bij deze kuur zullen nader worden toegelicht en voorzien van adviezen.
Allereerst moet worden benadrukt dat de genoemde bijwerkingen kunnen maar niet hoeven voorkomen. Sommige mensen hebben veel last van bijwerkingen, anderen vrijwel niet.
De meeste bijwerkingen zijn van tijdelijke aard. De mate waarin bijwerkingen optreden heeft niets te maken met het resultaat van de behandeling. De genoemde adviezen zijn slechts richtlijnen en geen pasklare oplossingen.

1. Misselijkheid en braken*
2. Smaakverandering
3. Onprettige smaak tijdens toediening *
4. Invloed op de werking van het beenmerg *
5. Irritatie en/of ontsteking van het mondslijmvlies *
6. Irritatie van de ogen *
7. Haaruitval *
8. Vermoeidheid / verminderde energie
9. Invloed op de seksualiteit*
10. Menstruatiestoornissen
11. Verminderde spermaproductie
12. Diarree *
13. Obstipatie *
14. Allergische reactie *

Bijwerkingen vermeld met een * komen zelden voor.

Opmerkingen en adviezen m.b.t. de bijwerkingen

• Geven de bijwerkingen aan
• Geven de adviezen aan

1. Misselijkheid en braken

• Door o.a. irritatie van het maagslijmvlies ontstaat misselijkheid en braken
• Medicijnen tegen misselijkheid en braken, vraag uw arts hierom.
• Probeer zelf uit waar u wel tegen kunt en waar niet. Dit kan voor iedereen anders zijn.
• Gebruik regelmatig lichte kleine maaltijden. Een lege maag kan namelijk ook een misselijk gevoel geven.
• Eet op tijdstippen dat u minder misselijk bent, zelfs 's nachts als u wakker bent.
• Forceer uzelf niet tot eten, maar haal de "schade" tussen de kuren in.
• Bepaalde geuren kunnen misselijkheid verergeren.
• Zorg voor een frisse kamer en frisse lucht.
• Probeer in elk geval per dag 1,5 liter vocht te drinken.
• Vraag zonodig advies van een diëtist.
• Er bestaat een folder over medicijnen tegen  misselijkheid en braken, vraag uw arts of verpleegkundige hierom.
  

Voedingsadviezen vanuit ervaringen van patiënten

• Laat de maag langzaam wennen aan vaster voedsel.
• Niet met een lege maag opstaan of naar bed gaan.
• Warme gerechten kunnen tegenstaan. Een alternatief is bijv. een koude maaltijdsalade. Deze smaakt vaak beter en is even "gezond".
• Gebruik koude koolzuurhoudende dranken, met name Cola of Ginger-ale.
• Drink koffie en thee liever met melk.

1. Smaakverandering

• Smaakverandering kan leiden tot verminderde eetlust.
• Hier is weinig tegen te doen. Probeer veel verschillende producten uit.
• Als u weinig proeft, is het extra belangrijk dat het eten er aantrekkelijk uitziet.

1. Onprettige smaak tijdens toediening *

• Tijdens de toediening kan een metaalachtige smaak ontstaan.
• Het zuigen op een pepermuntje of zuurtje kan soms helpen.

1. Invloed op de werking van het beenmerg *

• Verminderd aantal witte bloedlichaampjes (leukocyten) geeft verhoogde kans op infecties.
• Verminderd aantal bloedplaatjes (thrombocyten) geeft verhoogde kans op blauwe plekken, een bloedneus en bloedend tandvlees.
• Verminderd aantal rode bloedlichaampjes(erytrocyten) geeft kans op bloedarmoede.
• Deze remming van aanmaak van bloedlichaampjes door het beenmerg is tijdelijk van aard.
• Bij het spontaan ontstaan van blauwe plekken of het regelmatig voorkomen van een moeilijk te stelpen bloedneus, bij koorts > 38,5 o C of snel duizelig worden (sterretjes zien) waarschuwt u uw arts of dienstdoende arts in het Antoni van Leeuwenhoek.
• In het algemeen heeft het gebruik van extra vitaminen en/of ijzertabletten geen invloed op het herstel van het beenmerg.

1. Irritatie en/of ontsteking van het mondslijmvlies*

• U kunt hierdoor een droge mond hebben of juist een overmatige speekselproductie.
• U kunt hierdoor last hebben van taai slijm in uw mond.
• U kunt hierdoor last krijgen van wondjes in uw mond.
• Goede mondhygiëne is belangrijk bij het voorkomen en behandelen van irritatie en/of ontsteking van het mondslijmvlies.
• Poets regelmatig uw gebit met een zachte tandenborstel.
• Spoel uw mond 4 tot 6 maal per dag met zout water (1 theelepel op 250 cc water).
• Vet regelmatig uw lippen in, dan ontstaan er minder vlug kloven.
• Gebruik bij een droge mond een zuurtje of kauwgom.
• Meld bij een bezoek aan de tandarts dat u met cytostatica wordt behandeld.
• Overleg bij koortsuitslag op uw lip met uw huisarts. Voorkom uitbreiding.
• Bij een pijnlijke mond met wit beslag waarschuwt u uw huisarts.
• Een waterijsje is prettig bij een droge of pijnlijke mond.
• Er bestaat een informatiefolder over mondverzorging, vraag uw arts of verpleegkundige hierom.

1. Irritatie van de ogen*

• De ogen kunnen tranen of juist heel droog en branderig zijn.
• Oogdruppels, vraag uw arts hiernaar.
• Lensdragers kunnen beter een bril dragen om de kans op irritatie te verminderen.

1. Haaruitval*

• Het haar kan iets dunner worden.
• Verzorg het haar voorzichtig.
• Was het haar met niet te heet water.
• Gebruik een milde shampoo en crèmespoeling.
• Droog het haar voorzichtig.
• Het nemen van een permanent of het haar verven is af te raden.
• Overleg met uw kapper over een ander model van uw haar, zodat het minder opvalt.
• Probeer de aandacht van het haar af te leiden, b.v. door grote oorbellen te dragen of de ogen wat extra op te maken.
• Aanschaf van een pruik is zelden nodig. Mocht dit toch het geval zijn kunt u bij de verpleegkundige een machtiging voor vergoeding krijgen en een adressenlijst van haarwerkers die pruiken verzorgen.
• In het boek ‘Look Good...Feel Better’ staan adviezen over de uiterlijke verzorging, m.b.t. pruiken, sjaals en make-up.

1. Vermoeidheid/verminderde energie

• U kunt merken dat u tijdens deze behandeling minder energie heeft, sneller vermoeid raakt en emotioneel kunt zijn.
• Houd hier rekening mee in uw dagelijks leven; neem voldoende tijd om te rusten.

1. Invloed op de seksualiteit

• Ook tijdens een cytostaticakuur blijft geslachtsgemeenschap mogelijk. Als gevolg van de bijwerkingen kunt u echter minder of geen zin hebben in vrijen of geslachtsgemeenschap.
• Door de irritatie van het slijmvlies van de vagina kan geslachtsgemeenschap een branderig gevoel geven of pijnlijk zijn.
• Het gebruik van een glijmiddel kan een oplossing zijn.
• Tijdens een behandeling met chemotherapie is een goede vorm van anticonceptie noodzakelijk.

1. Menstruatiestoornissen

• Dit wisselt van ‘een keer overslaan’ tot wegblijven.
• Kan gepaard gaan met overgangsklachten.
• Na het einde van de behandeling kan de menstruatie terugkomen.

1. Verminderde spermaproductie

• Er bestaat een mogelijkheid tot invriezen van sperma.
• Dit moet gedaan worden voordat de eerste kuur gegeven wordt.
• Na beëindiging van de kuren kan de spermaproductie zich weer herstellen.

1. Diarree*

• Door irritatie van het darmslijmvlies
• Zorg voor voldoende vocht inname: 1,5 tot 2 liter per dag.
• Een speciaal dieet is niet zinvol.
• De chemokuur kan diarree veroorzaken.
• Wanneer u last krijgt van diarree dient u uw behandelend arts te waarschuwen.

1. Obstipatie*

• Overleg met uw arts als u denkt dat uw ontlasting veel minder vaak komt dan u gewend bent.
• Overleg met uw arts als u meer dan twee dagen geen ontlasting hebt gehad.
• Vraag uw arts om laxantia.
• Drink minstens 1,5 liter per dag.
• Probeer elke dag te bewegen in de vorm van bv. lopen.

1. Allergische reactie *

• Treedt op tijdens toediening of direct aansluitend op de kuur.
• Klachten kunnen zijn: huiduitslag, een branderig of tintelend gevoel krijgt of koorts.
• Met de arts zal besproken worden op welke wijze de behandeling voortgezet zal worden.

Wanneer waarschuwen:

In principe neemt u contact op met uw specialist of dienstdoende arts:

• Bij aanhoudende misselijkheid en/of braken ondanks het gebruik van medicijnen.
• Bij het spontaan ontstaan van blauwe plekken.
• Bij het regelmatig voorkomen van een moeilijk te stelpen bloedneus.
• Bij koorts > 38,5 ^o C

1. Waar kunt u met uw vragen terecht?

Hebt u naar aanleiding van deze informatie nog vragen, blijf daar dan niet mee lopen.

U kunt hiermee terecht bij:

• uw behandelend arts;
• de verpleegkundige op de afdeling;
• de verpleegkundige op de Dagbehandeling;
• het Centrum Patiënteninformatie.

Bij het CKvL (Centrum voor Kwaliteit van Leven) kunnen u of de mensen uit uw omgeving terecht met vragen over:

• de situatie waarin u zich bevindt;
• uw ziekte en/of behandeling;
• hoe het thuis nu moet;
• de mogelijkheid van inschakeling van een gezinshulp of een wijkverpleegkundige;
• of als u gewoon eens wilt praten.

Meer informatie

De zorgverleners en afdelingen van het Antoni van Leeuwenhoek zijn telefonisch bereikbaar via het algemene telefoonnummer van het ziekenhuis 020 512 9111. Buiten kantooruren kunt u vragen naar het Weekend-, Avond-, of Nachthoofd. Indien u contact opneemt met het ziekenhuis houdt u dan uw patiëntengegevens bij de hand.

Aanvullende informatie

De KWF folder over chemotherapie en het boekje ’107 vragen over cytostatica’ zijn verkrijgbaar op de verpleegafdeling en in het Centrum Patiënteninformatie.

juni 2025