Blokkade van plexus coeliacus en nn. splanchnicus

Inleiding

Bij ernstige pijn door kanker werken pijnstillers soms onvoldoende of er treden teveel bijwerkingen op. De nervus splachnicus en de plexus coeliacus zijn zenuwknopen die betrokken zijn bij het pijnklachten vanuit de organen in uw bovenbuik. De zenuwplexus ligt aan de voorzijde van de wervelkolom en kan met een naald via de rug bereikt worden.

Om dit doel te bereiken kunnen deze zenuwen worden behandeld met lokale verdoving en ontstekingsremmend middel (proefblokkade) of met fenol dan wel alcohol (neurolyse.) Hierdoor worden de zenuwen geblokkeerd en de pijngeleiding wordt beïnvloed zodat het pijnsignaal voor langere tijd niet meer kan worden doorgegeven. Daardoor neemt de pijn af en/of leidt tot een vermindering van het pijnmedicatiegebruik.

De behandeling kan eventueel herhaald worden.

Voorbereiding

U dient rekening te houden met een ziekenhuisopname van 1-2 dagen.

Mocht u bloedverdunnende medicatie gebruiken, wilt u ons dat dan zo snel mogelijk melden?

U krijgt dan van de pijnspecialist het advies hoeveel dagen u voor de behandeling moet stoppen met deze medicatie.

Als u overgevoelig bent voor röntgencontrastmiddel moet u dit aan de pijnspecialist doorgeven.

Indien uw behandeling onder sedatie wordt uitgevoerd is het belangrijk dat u nuchter bent, anders kan de behandeling niet worden uitgevoerd.

Dit betekent dat u:

• Tot zes uur voor de behandeling mag eten
• Tot twee uur voor de behandeling mag u heldere vloeistoffen drinken zoals water, appelsap, thee en koffie (zonder melk of melkpoeder). Melk, melkproducten en dranken met vruchtvlees mag u niet drinken.

De ingreep

De ingreep gebeurt op een bewaakte afdeling. Deze behandeling kan onder sedatie worden uitgevoerd. U ligt tijdens de behandeling op de buik.

Als de juiste naaldpositie bereikt is, kunnen twee verschillende vormen van behandelingen worden uitgevoerd:

Een proefblokkade: hierbij wordt uitsluitend een plaatselijk verdovend middel ingespoten. Hierdoor worden de zenuwen tijdelijk verdoofd. Een proefblokkade is bedoeld om het te verwachten effect van de neurolyse te beoordelen- het effect van een proefblokkade is niet blijvend.

Een neurolyse: hierbij wordt fenol of alcohol door de naald gespoten. Hierdoor worden zenuwen beschadigd, zodat zij geen pijnsignalen meer kunnen doorgeven naar de hersenen. Omdat de zenuwen niet volledig kapot gaan, kunnen ze na afloop van weken of maanden herstellen, waardoor de pijn in het perineum dan weer toe kan nemen.

Kort na de behandeling wordt u tijdelijk op de uitslaapkamer geobserveerd. Na een proefblokkade kunt u vaak de volgende dag naar huis gaan. U mag 24 uur niet actief deelnemen aan het verkeer.

Na een neurolyse moet u aansluitend aan de procedure minimaal 1 nacht opgenomen blijven. Ook na de behandeling worden uw bloeddruk en pols gecontroleerd. Uw pijnstilling wordt aangepast aan de hand van het effect van de behandeling.

Resultaten

De resultaten van deze behandeling zijn over het algemeen goed. Vaak blijft aanvullende behandeling met pijnstillers noodzakelijk, meestal in een lagere dosering dan tevoren. Het effect van de blokkade kan na afloop van tijd minder worden. Soms kan de behandeling dan herhaald worden.

Complicaties en bijwerkingen

• Tijdelijke toename van pijnklachten van de bovenbuik. Een enkele maal treedt kortdurend wat rugpijn of pijn bij het ademhalen op.
• Een n. splanchnicus blokkade kan een klaplong tot gevolg hebben.
• Omdat zich in de zenuwknoop eveneens zenuwtjes bevinden die te maken hebben met de wijdte van de bloedvaten in de buik en met de darmperistaltiek, treden na de blokkade bij circa 40 procent van de patiënten tijdelijk een lagere bloeddruk en/of diarree op. De lage bloeddruk is hooguit een aantal uren aanwezig, zeer zelden nog de volgende dag.
• Ernstige complicaties komen bijna niet voor(1-2 procent). Het gaat daarbij om chronische diarree, zwakte en gevoelsstoornissen van de benen (dwarslaesie).

Meer informatie

Mocht u vragen hebben over de behandeling, dan kunt u zich wenden tot de specialisten pijnbehandeling. Zij zijn te bereiken via het algemene nummer van het Antoni van Leeuwenhoek 020 512 9111.