Chordotomie

Inleiding

Bij ernstige pijn door kanker werken pijnstillers soms onvoldoende of er treden te veel bijwerkingen op. Bij een chordotomie worden de pijngeleidende zenuwen in het ruggenmerg ter hoogte van de nek onderbroken. De behandeling vindt plaats bij pijn van uitsluitend één lichaamshelft. De behandeling gebeurt aan de tegenovergestelde kant van de pijn, net onder het oor. De geleiding van pijn, warmte en koude verloopt allemaal via dezelfde zenuwbanen. Daarom zal ook het gevoel van warmte en koude na de behandeling aan de betreffende zijde van het lichaam verminderd of veranderd aanwezig zijn. Veranderde gevoelssensaties zoals bijvoorbeeld doof, tintelend of warm gevoel kunnen worden waargenomen of voorheen gemaskeerde pijnklachten elders in het lichaam kunnen nu op de voorgrond komen.

Voor meer informatie over de behandeling kunt u de podcast UMCGesprekken #2 ‘Hoe een naald ernstige pijn bij kanker weghaalt’ van 13 juli 2022 beluisteren.

Voorbereiding

U dient rekening te houden met een ziekenhuisopname van 1 tot 3 dagen.

Indien u bloedverdunnende medicatie met NSAID’s (bijvoorbeeld ibuprofen, diclofenac, naproxen) gebruikt, wilt u ons dat dan zo snel mogelijk melden? U krijgt dan van de pijnspecialist het advies over hoeveel dagen voor de behandeling u moet stoppen met deze medicatie.

Als u overgevoelig bent voor röntgencontrastmiddel moet u dit aan de pijnspecialist doorgeven.

Voorafgaand aan de behandeling gaan we op de behandelkamer stap voor stap met u de procedure doornemen. We oefenen met u het liggen op de behandeltafel en het testen van het gevoel. Deze voorbereiding is een belangrijk onderdeel, omdat we samen met u bepalen hoe we u tijdens de behandeling zo goed mogelijk kunnen begeleiden.

Behandeling

De ingreep gebeurt op een bewaakte afdeling: het Operatiecomplex. De behandeling duurt ongeveer een uur. Voor de behandeling wordt het huidgevoel getest met ijs en een stompe naald. Tijdens de behandeling is uw medewerking nodig. U ligt tijdens de behandeling op uw rug. Uw hoofd wordt vastgelegd want het is belangrijk dat uw hoofd niet beweegt tijdens de procedure.

De huid rond uw oor wordt gedesinfecteerd en er worden steriele doeken geplakt. Onder röntgendoorlichting worden naalden ingebracht. Wanneer de naalden in de juiste plaats lijken te staan, wordt dit getest met stroompjes. U voelt dan tintelingen met een gevoel van warmte of koude aan de pijnlijke lichaamshelft. Wanneer de juiste positie is bereikt, wordt de naaldpunt kortdurend verwarmd. Dit is pijnlijk. Hierna wordt het effect van de behandeling gecontroleerd; het huidgevoel wordt getest. Bij onvoldoende resultaat wordt de naaldpunt nogmaals verwarmd. Het is nodig dit enkele malen te herhalen. Na de behandeling is de pijn meestal direct verminderd.

Kort na de behandeling wordt u tijdelijk geobserveerd op de uitslaapkamer of de intensive care. De eerste dag na de behandeling heeft u bedrust. Hierna mag u alleen onder begeleiding uit bed.

Na de behandeling blijft u aansluitend dus minimaal 2 nachten opgenomen. Ook na de behandeling worden uw temperatuur, bloeddruk, pols en ademhaling gecontroleerd. Uw pijnstilling zal op geleide van het effect van de behandeling worden aangepast.

Complicaties en bijwerkingen

• Nekpijn of pijn achter het oor. Dit kan enkele dagen aanhouden.
• Tijdelijke hoofdpijn door lekkage van ruggenmergvocht tijdens de procedure.
• Temperatuursverhoging/koorts in de eerste 24 uur na de behandeling.
• Door de warmtebehandeling kan tijdelijk zwelling (oedeem) rond de zenuwbaan ontstaan wat leidt tot:
• Verminderde kracht in de arm en/of het been aan de kant waar de behandeling plaatsvond. Dit herstelt meestal na enkele dagen.
• Blijvende verlamming (parese) van de arm en/of het been is zeldzaam.
• Stoornis van de blaasfunctie, waarvoor soms tijdelijk een blaaskatheter nodig is.
• Moeite met ademhaling, apnoe.
• Het huidgevoel voor pijn en temperatuur (warmte en koude) is afgenomen, dus u moet extra voorzichtig zijn.
• Uw oogpupil aan de kant van de prik kan blijvend groter worden. Dit heeft geen invloed op uw zicht.
• Sufheid of ontwenning door pijnmedicatie en pijnmedicatie-afbouw.
• Sommige patiënten kunnen ”spiegelbeeld pijn” ontwikkelen. Dit is een gelijksoortige pijn aan de andere kant van het lichaam.

Resultaten

De resultaten van deze behandeling zijn over het algemeen goed. De pijnstilling treedt vrijwel direct op en kan langere tijd aanhouden. Vaak blijft aanvullende behandeling met pijnstillers noodzakelijk, meestal in een lagere dosering dan tevoren.

Meer informatie

Als u vragen heeft over dit onderzoek dan kunt u zich wenden tot de specialisten pijnbehandeling via telefoonnummer 020-512 9111.