Pleurodese

Inleiding

In verband met het ondergaan van een pleurodese wordt u binnenkort verwacht in het Onderzoek en Behandel Centrum (OBC). In dit document vindt u informatie over:

• Wat is pleuravocht?
• Pleurodese
• De periode voor de behandeling
• De behandeling
• De periode na de behandeling
• Wanneer contact opnemen
• Meer informatie

Het doel van dit document is om u en uw naasten te informeren over het te verwachten verloop van uw behandeling. Wij adviseren u en uw naasten om deze informatie goed door te lezen. Het is goed u te realiseren dat uw persoonlijke situatie anders kan zijn dan beschreven. Het team van artsen, verpleegkundigen en andere disciplines dat u begeleidt, geeft u specifieke informatie over uw situatie. Wij raden u aan om altijd iemand mee te nemen naar de gesprekken met een zorgverlener. Deze schriftelijke informatie dient als aanvulling op de mondelinge informatie en als naslagwerk.

1. Wat is pleuravocht?

Er is bij u pleuravocht geconstateerd. Pleuravocht bevindt zich in de borstkas. Rondom de longen en aan de binnenkant van de borstkas bevinden zich twee vliezen, het borstvlies en het longvlies. Tussen deze twee vliezen bevindt zich normaal gesproken een minimale hoeveelheid vocht om de ademhalingsbewegingen gesmeerd te laten verlopen. Bij u heeft zich tussen deze twee vliezen een grotere hoeveelheid vocht opgehoopt. Door deze hoeveelheid vocht wordt de functie van de long beperkt en treden kortademigheidklachten op. Soms komen ook klachten zoals pijn en hoesten voor. Door het verwijderen van het vocht zullen uw klachten afnemen.

Wanneer de punctie onvoldoende klachtenvermindering geeft of maar tijdelijk helpt, komt u in aanmerking voor een pleurodese.

2.Pleurodese

Door middel van het plaatsen van een drain in de borstholte kan het pleuravocht aflopen. Nadat het vocht is afgelopen, worden de vliezen aan elkaar ‘geplakt’. Dit plakken noemt men ook wel pleurodese. Pleurodese gebeurt door het inspuiten van een talksuspensie door de drain. Het inspuiten van deze suspensie veroorzaakt een steriele ontstekingsreactie, waardoor de vliezen aan elkaar vast groeien. Door het plakken van de vliezen probeert men te voorkomen dat zich daar opnieuw vocht ophoopt. U verblijft gemiddeld vier tot vijf dagen in het ziekenhuis.

3. De periode voor de behandeling

U wordt telefonisch of schriftelijk opgeroepen voor de afspraak.

Informatie die de arts moet weten

Voor deze ingreep is het noodzakelijk dat uw arts de volgende bijzonderheden over u weet. Meld uw arts daarom voorafgaand aan de ingreep of u:

• allergisch bent voor geneesmiddelen of verdoving en zo ja, voor welke;
• pijnstillers gebruikt zoals aspirine, Brufen (ibuprofen) of Voltaren (diclofenac);
• anti-stollingsmiddelen gebruikt, zoals Sintromitis, Marcoumar, Ascal of Fraxiparine spuitjes;
• wordt behandeld met chemotherapie.

Bespreek met uw arts welke medicijnen u kunt blijven doorgebruiken, welke u tijdelijk moet stoppen en vanaf wanneer u de medicijnen weer mag innemen. Soms is het nodig deze medicatie enkele dagen voor het onderzoek te stoppen. In een enkel geval wil de behandelend arts of verpleegkundig specialist uw bloed laten controleren op de stolling.

4. De behandeling

Voor de behandeling

Op de dag van de behandeling meldt u zich een kwartier voor uw afspraaktijd bij de balie van het Onderzoek en Behandel Centrum (OBC) op de tweede etage.

De behandeling

De ingreep duurt ongeveer 20 tot 30 minuten. Allereerst wordt met behulp van een echo de juiste plaats voor een drain bepaald, waarna de huid plaatselijk verdoofd zal worden. Via een kleine snede in de huid wordt de drain tussen de ribben ingebracht. De drain wordt vervolgens vastgehecht aan de huid en afgeplakt om te voorkomen dat deze verschuift. De drain wordt aangesloten op een drainagepomp die naast uw bed staat. Via de pomp wordt het pleuravocht afgevoerd waardoor de long zich weer kan ontplooien.

Op de verpleegafdeling

Na het inbrengen van de drain zult u vanuit het OBC worden overgeplaatst naar de verpleegafdeling. Als de plaatselijke verdoving uitgewerkt raakt, kan pijn optreden. Deze pijnklachten kunnen aanhouden gedurende de periode dat u een drain heeft. De verpleegkundige zal uw pijnklachten nauwlettend in de gaten houden en zo nodig pijnmedicatie toedienen. Het is belangrijk dat uw pijn onder controle is, zodat u goed kunt blijven doorademen.

Afhankelijk van uw lichamelijke conditie komt u uit bed. Het is voor uw herstel belangrijk dat u zo snel mogelijk gaat bewegen. Welke ondersteuning u nodig heeft bij de dagelijkse verzorging wordt per dag door de verpleegkundige met u besproken.

De drain wordt dagelijks gecontroleerd en de hoeveelheid pleuravocht die afloopt, wordt bijgehouden. Daarnaast wordt dagelijks de insteekopening van de drain verzorgd. Wanneer de hoeveelheid vocht uit de borstholte voldoende is afgenomen, wordt beoordeeld of de vliezen geplakt kunnen worden. Dit wordt meestal beoordeeld aan de hand van een longfoto. Gemiddeld duurt het drie dagen voordat de pleurodese wordt uitgevoerd.

De pleurodese

Als de long ontplooid is, zal de arts een talksuspensie door de drain spuiten. Na het inspuiten van de suspensie wordt de drain twee uur dichtgezet Hierna gaat de drain weer open en het resterend vocht loopt af. Door de ontstekingsreactie kunt u gedurende korte tijd koorts, een grieperig gevoel of pijnklachten krijgen. Daarom zult u vooraf aan de ingreep pijnmedicatie toegediend krijgen. Wanneer deze klachten aanhouden of verergeren, krijgt u ook na de ingreep pijnmedicatie. Het is belangrijk dat u deze klachten doorgeeft aan de verpleegkundige. De pleurodese vindt plaats op de verpleegafdeling.

Na de pleurodese

Na de pleurodese blijft de drain nog tenminste een halve dag zitten. Hierna wordt de drain verwijderd. De arts verwijdert de hechting waarmee de drain vastzit en trekt de drain eruit. Het insteekgaatje wordt afgeplakt met steriele vaseline en gazen.

5. De periode na de behandeling

U kunt met ontslag als geen verdere behandeling nodig is. Op de afdeling vindt een ontslaggesprek met u en uw naaste(n) plaats. Onderwerpen zoals uw ervaringen en het verloop van uw opname zullen worden besproken. Naast uw eigen medicatie, wordt ook gekeken of u pijnmedicatie voor thuis nodig heeft. Indien nodig krijgt u een recept mee van de verpleegkundige.

Ook de verzorging van de insteekplaats van de drain zal met u besproken worden. Bij ontslag is dit afgeplakt met een verband, welke na 24 uur mag worden vervangen door een gewone pleister. Wanneer de insteekplaats blijft lekken dan zult u het verband langer moet dragen. In dit geval zal met u en uw naasten besproken worden of hiervoor extra hulp via de thuiszorg ingeschakeld moet worden.

6. Wanneer contact opnemen

Het kan zijn dat, wanneer u thuis bent, klachten ontstaan waardoor het noodzakelijk is om contact op te nemen met het ziekenhuis. Dit kunt u doen door het algemene nummer te bellen. Binnen kantooruren vraagt u naar de verpleegkundig specialist thoraxoncologie. Buiten kantooruren wordt u doorverbonden naar een gespecialiseerd verpleegkundige: het Weekend-, Avond en Nachthoofd.

Bij de volgende klachten dient u contact op te nemen:

• als u een koude rilling heeft (dit is een plotselinge, snelle temperatuurstijging, waarbij u hevig rilt);
• als u last krijgt van plotseling toenemende kortademigheid;
• als u de pijn niet onder controle krijgt.

7. Meer informatie

De zorgverleners en afdelingen van het Antoni van Leeuwenhoek zijn telefonisch bereikbaar via het algemene telefoonnummer van het ziekenhuis 020 512 9111. Dit geldt ook voor de verpleegkundig specialist thoraxoncologie.

Buiten kantooruren kunt u vragen naar het Weekend-, Avond-, of Nachthoofd. Indien u contact opneemt met het ziekenhuis houdt u dan uw patiëntengegevens bij de hand.