Polikliniek Seksualiteit en Kanker

Uw behandelaar uit het Antoni van Leeuwenhoek heeft met u gesproken over de problemen die u ondervindt met betrekking tot de veranderingen van de seksualiteit, intimiteit en/of het verkrijgen van een erectie. Hiervoor heeft u een doorverwijzing gekregen voor de Polikliniek Seksualiteit en Kanker (PSK).

Wij nodigen u graag uit om samen met uw partner (indien van toepassing en mogelijk, en door u beide gewenst) naar dit consult te komen.

In deze folder informeren wij u over wat een erectiestoornis is en wat eventuele behandelingen kunnen zijn.

Seksuologische hulp

Tijdens het polikliniekbezoek komen er veranderingen of problemen naar voren ten gevolge van de ziekte of een antikankerbehandeling ten aanzien van de seksualiteit, intimiteit en de erectiele functie.

Op de PSK bespreken wij met u waar uw behoeftes liggen en wat voor u de mogelijkheden kunnen zijn voor behandeling. Deze kunnen met name psychische en/of relationeel zijn, of meer van fysieke aard. Afhankelijk van de aard van uw probleem kunnen wij u tevens doorverwijzen naar een maatschappelijk werker of gz-psycholoog/seksuoloog. Heeft u vooral vragen over erectiele disfunctie, dan staan hiervoor (onder) reeds enkele mogelijkheden beknopt beschreven.

Wat is erectiele disfunctie?

• Wanneer de penis stijf wordt noemen we dat een erectie.
• Bij erectiele disfunctie heeft een man moeite met het krijgen of behouden van een erectie.

Meestal is dit ten gevolge van een operatie of een andere behandeling welke u heeft ondergaan, denk daarbij aan chemotherapie, radiotherapie, hormoonbehandeling of andere niet kanker gerelateerde aandoeningen of medicijngebruik.

Er zijn meerdere behandelingen mogelijk om de seksualiteit te beïnvloeden en een erectie te bewerkstelligen. Hieronder worden de meer technische mogelijkheden genoemd.

Tabletten

Er bestaan verschillende erectiepillen (o.a sildenafil, tadalafil en vardenafil); deze verschillen vooral in duur van werking (4 tot 36 uur). Door gebruik van deze pillen wordt de stijfheid en de duur van de erectie verbeterd. De medicijnen werken alleen in combinatie met seksuele opwinding en er moet al een spontane aanzet (zwelling) tot een erectie zijn; er moeten dus ook nog intacte zenuwbanen aanwezig zijn die uw opwinding kunnen vertalen naar een erectie. U gebruikt de medicatie als u van plan bent om seksuele activiteiten te gaan ondernemen, ze werken vanaf een half uur tot uur na de inname. De tabletten mogen NIET gebruikt worden in combinatie met sommige hartmedicijnen, vooral niet in combinatie met nitrospray die sommige patiënten gebruiken bij pijn op de borst. Tijdens uw polibezoek krijgt u verdere uitleg en wordt er gekeken of dit tot een van de mogelijkheden behoort.

Vacuümpomp

De vacuümpomp is een kunststof cilinder die om de penis wordt geschoven en vervolgens vacuüm kan worden gezogen. Deze pomp ‘zuigt’ het bloed in de zwellichamen van de penis. Deze vacuümpomp moet altijd gebruikt worden met een goed passende penis ring om de basis van de penis. Deze ring zorgt namelijk dat het bloed in de penis blijft, op het moment dat de penis uit de vacuümpomp gehaald wordt en dat de penis stijf blijft. De ring mag maximaal 30 minuten blijven zitten. De vacuümpomp is vrij te verkrijgen in een erotiekwinkel (veelal online) of postorderbedrijven. Er zijn handpompen en pompen met een elektrische pompfunctie beschikbaar, de prijs kan fors verschillen. Tijdens het polikliniekbezoek kunnen wij u verschillende vacuümpompen laten zien.

Injecties

Een andere methode om een erectie te bewerkstelligen, is een injectie met een combinatie van vaatverwijdende middelen, wat direct in het zwellichaam aan de basis van de penis geïnjecteerd kan worden. Dit gebeurt met een dun naaldje. De vaatverwijdende middelen zorgen ervoor dat de penis stijf wordt na ongeveer 15 a 20 minuten.

U zult uitleg en instructie krijgen over de injectie procedure en de (zelf)toediening, wat kan resulteren tot het krijgen van een erectie. Het is mogelijk, als u dat wil en er voldoende tijd over is, om tijdens het polikliniekbezoek een proefinjectie toe te dienen. Als er geen gelegenheid voor is, zal er een nieuwe afspraak voor u worden gemaakt (op het spreekuur van de gespecialiseerd verpleegkundige PSK). Het is fijn als u daar rekening mee kan houden met eventuele verder afspraken na dit consult.

U kunt uzelf maximaal tweemaal per week injecteren en niet meer dan eenmaal per dag. De belangrijkste bijwerking (<1% kans) kan zijn dat de erectie langer dan 4 uur aanhoudt; om dit te voorkomen, beginnen we bij het aanleren op de polikliniek met een lage dosering en bouwen deze langzaam op tot het juiste effect bereikt is. Verdere gedetailleerde informatie over het zelf injecteren ontvangt u tijdens het polikliniekbezoek.

Penisprothese

Wanneer er ondanks medicijnen, vacuümpomp, injectie en/of gesprekken absoluut geen erectie optreedt, kan een prothese in de zwellichamen van de penis worden overwogen. Deze operatieve ingreep wordt maar in enkele centra in Nederland uitgevoerd en een nauwkeurige selectie van patiënten hiervoor is belangrijk. Mocht u hiervoor in aanmerking willen komen, zullen wij u doorverwijzen naar een gespecialiseerd centrum.

Ter afsluiting

Bovenstaande informatie geeft slechts een algemeen overzicht van veranderingen in de intimiteit, seksualiteit en verminderde erecties. De specifieke oorzaak bepaalt uiteindelijk de behandeling. Soms kan er met hulpmiddelen wel een goed resultaat worden bereikt. Aangezien de meeste behandelingen en medicijnen niet worden vergoed, is het aan te raden dit van tevoren na te vragen bij uw zorgverzekeraar.

Als u meer informatie wil, verwijzen wij u naar https://sickandsex.nl. Deze website wordt beheerd door de stichting “Sick and Sex” en geeft veel betrouwbare informatie, inclusief filmpjes over dit onderwerp.

Maken van een afspraak

U kunt een afspraak maken op de PSK via 020-5129111

Nieuwe patiënten zien wij 1 x per week op een woensdag. Eventuele vervolgafspraken bij de gespecialiseerd verpleegkundige op woensdagmiddag.

Medewerkers PSK

M. van der Eijk, gespecialiseerd verpleegkundige

K. Hendricksen, uroloog

R. Leopold, maatschappelijk werker

E. van Muilekom, verpleegkundig specialist

M. Nicolai, uroloog

M. Wijnsma, maatschappelijk werker

I. Zantingh, gz-psycholoog / seksuoloog