Transurethraal verwijderen weefsel uit de prostaat (TUR-P)

In verband met een operatie wordt u binnenkort opgenomen in het Antoni van Leeuwenhoek. In dit document vindt u informatie over:

• De operatie
• De periode voor de operatie
• De periode na de operatie
• Het ontslag
• Meer informatie

Het doel van dit document is om u en uw naasten te informeren over het te verwachten verloop van de opname, de operatie en het ontslag. Wij moedigen u en uw naasten aan om deze informatie goed door te lezen, zodat uw herstel zo min mogelijk belemmerd wordt door onzekerheid en zorgen.

Het is goed u te realiseren dat uw persoonlijke situatie anders kan zijn dan beschreven. Het team van artsen, verpleegkundig specialisten, verpleegkundigen, fysiotherapeuten, diëtisten, logopedisten en andere disciplines dat u begeleidt, geeft u specifieke informatie over uw situatie. Wij raden u aan om altijd iemand mee te nemen naar de gesprekken met een zorgverlener. Deze schriftelijke informatie dient als aanvulling op de mondelinge informatie en als naslagwerk.

In dit document vindt u informatie over het verwijderen van weefsel uit de prostaat ook wel TUR-P genaamd.

1. De operatie

Tijdens de operatie zal een speciaal instrument via de plasbuis naar binnen worden gebracht. Met dit instrument kan de uroloog de prostaat bekijken en weefsel wegnemen. De ingreep duurt ongeveer één uur. Gemiddeld is de opnameduur 2-3 dagen.

Mogelijke complicaties

Geen enkele operatie is zonder risico’s. Er bestaat altijd een risico op trombose (een stolsel in het bloedvat), longontsteking en wondinfectie. Bij deze operatie bestaat er daarnaast een kans op een aantal andere complicaties. Hieronder worden de meest voorkomende of meest ingrijpende complicaties genoemd:

• blaaskrampen;
• nabloeding uit de wond in de prostaat;
• urineweginfectie.
• Door de operatie bestaat de kans dat bij een zaadlozing het sperma niet meer naar buiten komt.

Er zijn meer complicaties, die echter tot de zeldzaamheden behoren en daarom niet expliciet worden genoemd.

Door een groot aantal maatregelen rondom de operatie doen wij er alles aan om de risico’s zo beperkt mogelijk te houden.

Het weefselonderzoek

Het weefsel dat tijdens de operatie wordt weggenomen, wordt door de patholoog anatoom onderzocht. Het weefselonderzoek duurt zeven tot tien werkdagen. Aangezien u ontslagen wordt vóórdat de uitslag van het onderzoek bekend is, wordt bij ontslag een telefonische afspraak hiervoor gemaakt.

2. De periode voor de operatie

Poliklinische voorbereiding: medewerkers

Op de polikliniek spreekt u verschillende medewerkers:

• De uroloog is eindverantwoordelijk voor uw behandeling en zal dit met u bespreken. Vragen over de operatie kunt u aan hem of haar stellen.
• De anesthesioloog heeft de regie over de verdoving en pijnbestrijding. U ontvangt van hem of haar de informatiefolder “Voorbereiding op de operatie en informatie over de anesthesie”. De anesthesioloog vraagt naar uw medicijngebruik. Hij/zij geeft instructies of medicijnen gestopt moeten worden.
• De verpleegkundig specialist is een gespecialiseerd verpleegkundige met medische bevoegdheden die u nadere uitleg geeft over de operatie, opname in het ziekenhuis en de tijd na ontslag. U kunt aan de verpleegkundig specialist vragen stellen die u nog heeft na het bezoek aan de uroloog. Hij of zij vraagt naar uw medische geschiedenis en uw huidige gezondheid en verricht een algemeen lichamelijk onderzoek. Na dit gesprek is de verpleegkundig specialist uw contactpersoon voor u en uw naasten tot aan de opname in het ziekenhuis. Vervolgens ziet u de verpleegkundig specialist bij een eventuele controle op de polikliniek.

Dag van operatie

U wordt op de dag van de operatie opgenomen in het ziekenhuis. Op de dag van opname meldt u zich bij de receptie in de centrale hal. De receptionist(e) verwijst u naar de verpleegetage. Daar wordt u door een verpleegkundige naar uw kamer gebracht.

Op de dag van de operatie kunt u zich wassen of douchen zoals u gewend bent. U wordt verzocht uw huid niet in te smeren met crème of lotion. U krijgt een operatiehemd van de verpleegkundige. Prothesen (zoals een gebit), hulpmiddelen (zoals een bril of lenzen), sieraden, make-up en nagellak dient u te verwijderen voordat u naar de operatiekamer gaat. Als u een hoorapparaat heeft, kunt u deze inhouden.

Indien u dit met de anesthesioloog heeft afgesproken krijgt u voor de operatie een medicijn, zodat u zich beter kunt ontspannen. De verpleegkundige brengt u naar de voorbereidings-ruimte van de operatiekamer. Daar wordt u ontvangen door een medewerker van de operatiekamer.

Voor de operatie krijgt u een infuus waardoor medicijnen kunnen worden toegediend. De wijze van verdoving is met u besproken door de anesthesioloog. Meestal vindt de operatie plaats door een plaatselijke verdoving die wordt toegediend via een ruggenprik.

3. De periode na de operatie

Na de operatie blijft u enige tijd op de uitslaapkamer voordat u naar de verpleegafdeling gaat.

Op de verpleegafdeling komt de afdelingsarts elke dag bij u langs om samen met u en met de verpleegkundige de voortgang van uw herstel te bespreken. Tijdens deze visite worden nieuwe afspraken gemaakt. De afdelingsarts spreekt met de uroloog over het verloop van uw herstel. De uroloog komt regelmatig bij u langs.

Katheters, lijnen

• Na de operatie heeft u: Een infuus voor vocht- en medicijn toediening. Dit infuus bevindt zich in de ader van een arm. Zodra u in staat bent voldoende te drinken en geen medicijnen via het infuus nodig heeft, wordt het infuus verwijderd.
• Een blaaskatheter voor de afvloed van urine en om de blaas te spoelen. Deze zal worden verwijderd als de urine niet of weinig bloederig is. Meestal wordt de dag na de operatie de blaaskatheter verwijderd.

Pijn

Goede pijnbestrijding is belangrijk om goed door te kunnen ademen, te hoesten, te bewegen en om in en uit bed te komen. De pijnbestrijding kan bestaan uit medicijnen die via een katheter rond de zenuwen in de rug worden ingebracht, of via een gewoon infuus worden ingebracht of via medicijnen die u zelf moet innemen. Als u pijn heeft, is het belangrijk dat u dit aangeeft. De verpleegkundige zal u twee tot driemaal per dag vragen om de ernst van uw pijn te omschrijven met een cijfer van 0 tot 10.

Mobiliteit en fysieke activiteit

Vanaf de dag van de operatie gaat u uit bed. Dit is zeer belangrijk voor uw herstel en het voorkomen van complicaties zoals trombose, longontsteking en een vertraagde stoelgang.

Voeding

Na de operatie mag u gewoon weer eten en drinken.

4. Het ontslag

Het moment van ontslag is afhankelijk van uw herstel en zelfstandigheid. Over het algemeen kunt u na ongeveer een dag het ziekenhuis verlaten. Dit is afhankelijk van de mate waarin u bloed verliest bij het plassen. Mogelijk heeft u na ontslag uit het ziekenhuis nog zorg nodig. Bespreek dit tijdig met uw verpleegkundige en behandelend arts.

De verpleegkundige voert een ontslaggesprek met u en, als u dat wilt, uw naaste. Tijdens het gesprek wordt teruggekeken op uw verblijf in het ziekenhuis en wordt u voorbereid op de periode die zal volgen na ontslag.

Bij ontslag krijgt u een afspraak mee voor poliklinische controle bij de uroloog. Via een brief zal uw huisarts op de hoogte worden gesteld van de operatie. U moet wel beseffen dat er enige tijd overheen kan gaan voordat de huisarts informatie ontvangt.

De periode na het ontslag

Na het ontslag uit het ziekenhuis kunt u uw dagelijkse activiteiten weer uitbreiden tot uw normale niveau. Zorg daarbij voor een dagritme waarbij na activiteiten rustmomenten worden ingelast.

De eerste weken tot maanden na de ingreep kan het moeilijker zijn om de urine op te houden. Als u urine verliest kunt u incontinentiemateriaal gebruiken.

Wij willen u graag een aantal adviezen meegeven.

Leefregels eerste zes weken

Houdt de ontlasting soepel en pers niet te hard bij de ontlasting.

Matig het gebruik van alcohol.

Zwaar tillen en fietsen wordt ontraden.

Pijn

De pijnstillers die u tijdens de opname in het ziekenhuis gebruikte, kunt u thuis afbouwen op geleide van uw pijnklachten. Het is verstandig om de pijnstillers zo in te nemen, dat u diep kunt doorademen en nagenoeg pijnvrij kunt hoesten.

U kunt het volgende schema volgen:

• Verminder en stop eerst de Ibuprofen. U kunt stoppen met het gebruik van Pantozol (maagbeschermer) zodra u bent gestopt met Ibuprofen.
• Blijf Paracetamol drie tot vier maal daags 1000 mg als basis gebruiken. Paracetamol kunt u afbouwen door de middaginname over te slaan. Daarna kunt u twee maal daags 500 mg innemen en vervolgens stoppen.

Werkhervatting

Wanneer u weer kunt werken is afhankelijk van de aard van uw werkzaamheden en van uw individuele situatie. Het is zinvol met uw behandelend arts en met uw bedrijfsarts te overleggen wanneer u uw werk kunt hervatten. Voor meer informatie over dit onderwerp kunt u terecht bij het Centrum Patiënteninformatie in de centrale hal van het ziekenhuis.

Seksualiteit en intimiteit

Er zijn geen medische bezwaren om uw seksuele gewoontes van voor de operatie weer op te pakken. Het is mogelijk dat u tijdelijk het vermogen verliest om erecties te krijgen. De ingreep heeft meestal invloed op de zaadlozing. Er treedt een zogenaamde droge zaadlozing op, waarbij het sperma niet meer naar buiten komt maar in de blaas terecht komt. U plast het sperma later weer uit. Dit is niet gevaarlijk maar heeft wel als gevolg dat u waarschijnlijk geen kinderen meer kunt verwekken op de natuurlijke manier. Ga er echter niet vanuit dat u onvruchtbaar bent.

Concentratie

Door de narcose, medicijngebruik en de emoties rondom de operatie kunnen uw concentratie, geheugen en beoordelingsvermogen tijdelijk verminderd zijn. Houdt u hiermee rekening als u deelneemt aan het verkeer.

Verwerking

Binnen het Centrum voor Kwaliteit van Leven (CKvL) werkt een scala aan hulpverleners zoals maatschappelijk werkers, geestelijk verzorgers, creatief therapeuten. Zij hebben veel ervaring met, en weten veel over, het omgaan met kanker. Zij helpen u bij het zoeken naar antwoorden op uw vragen. De hulpverleners bieden inzicht en handvatten voor het omgaan met de ziekte, de behandeling en de beperkingen die dat met zich mee kan brengen.

Ook tijdens de herstelperiode na een behandeling kunnen zij ondersteuning bieden. Daarnaast kunnen zij bemiddelen en adviseren bij verwijzing naar andere instanties buiten het ziekenhuis.

Contact met het ziekenhuis

Neem contact op met het ziekenhuis als u onderstaande lichamelijke problemen ervaart:

• temperatuursverhoging boven de 38,5 graden Celsius;
• aanhoudende pijn in het wondgebied die niet met pijnstillers onder controle te krijgen is;
• niet kunnen plassen of duidelijk meer bloed en of stolsels in de urine dan bij het ontslag;
• andere aan de behandeling gerelateerde problemen.

Neemt u bij voorkeur via het algemene telefoonnummer van het Antoni van Leeuwenhoek 020 512 9111, contact op met de polikliniek. Voor algemene klachten verzoeken wij u eerst contact op te nemen met de huisarts.

5. Meer informatie

De zorgverleners en afdelingen van het Antoni van Leeuwenhoek zijn telefonisch bereikbaar via het algemene telefoonnummer van het ziekenhuis 020 512 9111.

Voor aanvullende vragen kunt u ook terecht op het telefonisch verpleegkundig spreekuur. U vindt informatie over de bereikbaarheid van de verschillende spreekuren op: www.avl.nl/spreekuren.

Daar vindt u onder andere het telefonisch spreekuur van de Wond-, stoma-, continentieverpleegkundige en van de verpleegkundig specialist urologie.

Buiten kantooruren kunt u vragen naar het Weekend-, Avond-, of Nachthoofd. Indien u contact opneemt met het ziekenhuis houdt u dan uw patiëntengegevens bij de hand.