het laten aflopen van ascites via de Rocketdrain

In verband met een ingreep wordt u binnenkort opgenomen in het Antoni van Leeuwenhoek.

Het doel van deze folder is om u en uw naasten te informeren over het te verwachten verloop van de opname, de ingreep en het ontslag. Wij raden u en uw naasten aan om deze informatie goed door te lezen, zodat uw herstel zo min mogelijk gehinderd wordt door onzekerheid en zorgen.

Het is goed u te realiseren dat uw persoonlijke situatie anders kan zijn dan beschreven. Het team van artsen, verpleegkundig specialisten, verpleegkundigen, radiologisch laboranten en andere disciplines dat u begeleidt, geeft u specifieke informatie over uw situatie. Wij raden u aan om altijd iemand mee te nemen naar de gesprekken met een zorgverlener. Deze schriftelijke informatie dient als aanvulling op de mondelinge informatie en als naslagwerk.

In dit document vindt u informatie over een zogenaamde Rocketdrain voor ascitesdrainage.

Ascites
Deze informatie dient als aanvulling op het gesprek dat de arts met u heeft gevoerd over ascites (buikvocht) en daaraan gekoppeld het principe van de zogenaamde Rocketdrain

Om de informatie verder te verduidelijken wordt een aantal factoren beschreven die met dit onderwerp te maken hebben.

Waarom wordt er bij u een drain voor ascites ingebracht

U heeft al gedurende enige tijd ongemak van een dikke opgezette buik. Dit ongemak wordt veroorzaakt door een te hoge productie van vocht in de buikholte. Om het ongemak van deze opgezette buik te verlichten, zijn er bij u in de afgelopen tijd ontlastende puncties verricht. Het nadeel van deze puncties is dat er via de buikwand een naald ingebracht (geprikt) moet worden in de vrije buikholte en dat u daar steeds voor naar het ziekenhuis moet komen. Hier kan een zogenaamde Rocketdrain een oplossing voor zijn.

Wat is een Rocketdrain voor ascites

De drain is een slangetje, gemaakt van flexibel siliconen materiaal, van ongeveer 40 cm lang met daarop een manchetje.

Het gedeelte van de drain met het manchetje komt onder de huid te liggen. Het manchetje groeit vast in het weefsel onder de huid en zorgt ervoor dat de drain er niet uit kan glijden. Het manchetje voorkomt infecties via de insteekplaats van de drain.

Het uiteinde dat in de buikholte komt te liggen is voorzien van kleine gaatjes, zodat de vloeistof er vanuit de buikholte makkelijk via het slangetje uit kan stromen.
Het gedeelte van de drain dat buiten het lichaam ligt, heeft een opening. Deze opening is voorzien van een inwendig klepje, dat ervoor zorgt dat de vloeistof er alléén uit kan lopen als op de drain een speciaal afloopslangetje met een ascitesopvangzak is bevestigd.

Wanneer de Rocketdrain niet wordt gebruikt wordt het uitwendige gedeelte afgesloten met een speciaal dopje.

Met een Rocketdrain is er een constante toegang tot de buikholte. Daardoor kan het buikvocht thuis door uzelf of iemand uit uw omgeving worden gedraineerd (uit de buik verwijderd worden) op het moment dat u het nodig vindt.

De ziektekostenverzekering

Uw ziektekostenverzekering vergoedt geen materialen die u thuis nodig hebt voor de Rocketdrain. De materialen worden vergoed via het Antoni van Leeuwenhoek.

U krijgt een vijftal pakketten mee naar huis bij ontslag en de contactgegevens van de afdeling, telefoonnummer 020-5122400

Om deze indien nodig te bestellen en thuis afgeleverd te krijgen.

Het inbrengen van de Rocketdrain voor ascites

Meestal wordt u ’s morgens opgenomen en wordt de Rocketdrain in de loop van de ochtend of vroeg in de middag ingebracht.

Het inbrengen van de Rocketdrain vergt geen speciale voorbereiding, behalve als uw behandelend arts dat nodig vindt, bijvoorbeeld een bloedafname.

• Op de dag van opname meldt u zich bij de receptie in de centrale hal. Daarna gaat u naar de verpleegetage. Daar wordt u door een verpleegkundige naar uw kamer gebracht.
• De verpleegkundige coördineert de zorg en biedt u ondersteuning en begeleiding.
• De verpleegkundige informeert u over de ingreep en procedure daar omheen.
• U wordt met bed­ naar de afdeling Radiologie gebracht. De radiologisch laborant zal u vertellen hoe de procedure zal verlopen en helpt u op een speciale behandeltafel.

De drain wordt door de radioloog onder plaatselijke verdoving ingebracht op de afdeling Radiologie. De ingreep duurt ongeveer

15 tot 30 minuten. Eerst wordt er onder echografie gekeken waar de drain het beste ingebracht kan worden. Daarna wordt de plek plaatselijk verdoofd.

De radioloog maakt twee klein sneetjes in de buikwand en schuift de drain -onder de huid door- in de buikholte, zodat het uiteinde van de drain (met de gaatjes) in de buikholte ligt.

Een stukje drain ligt onder de huid (met het manchetje) en er ligt een gedeelte van de drain buiten het lichaam. Op het uitwendige deel wordt een afsluitdopje gedraaid. Er wordt een gewone hechting geplaatst in het wondje dat zich ongeveer 5 cm vanaf de insteekplaats van de drain bevindt. Rondom de drain komt een teugelhechting.

De gewone hechting rondom het wondje mag na acht à tien dagen verwijderd worden. De teugelhechting rondom de drain wordt niet verwijderd. Deze teugelhechting wordt geplaatst om te voorkomen dat de drain eruit glijdt. We adviseren deze teugelhechting zolang mogelijk te laten zitten, omdat het manchetje enige tijd nodig heeft om vast te groeien. Wanneer op de afdeling Radiologie blijkt dat de ascites goed afloopt, ligt de Rocketdrain goed. Op de afdeling Radiologie laat men een kleine hoeveelheid ascites, ongeveer

500 ml, aflopen. De rest van de ascites laten we aflopen op de afdeling tijdens de instructie die u later op de afdeling krijgt. Hierna is de ingreep klaar en wordt u terug naar de afdeling gebracht.

Na het inbrengen van de Rocketdrain

Na het inbrengen kan de buik een beetje pijnlijk zijn. Het gevoel alsof u een flinke blauwe plek hebt. U kunt hiervoor medicijnen tegen de pijn krijgen, bijvoorbeeld paracetamol.

Instructie
De eerste keer zullen de verpleegkundigen of de verpleegkundig specialist u en/of uw naaste helpen en instructie geven over de verzorging van de Rocketdrain, de insteekplaats en hoe u het ascites af kunt laten lopen via een speciaal afloopsysteem en afloopzak.

Het is prettig voor u als een familielid of een andere naaste ook wordt geïnformeerd over de werking van de Rocketdrain, zodat hij/zij u eventueel kan helpen. De instructie vindt meestal in de middag plaats. De instructie voor het laten aflopen van de ascites en het verzorgen van de insteekplaats hebben we in een aparte richtlijn beschreven en krijgt u mee naar huis. Daarbij krijgt u een lijst: een zogenaamd ‘Dagboek ascites drainage’, waarin u kunt bijhouden hoeveel ascites u per keer laat aflopen en of er bijzonderheden zijn.

Eventueel kan ook thuiszorg ingeschakeld worden.

Mogelijke complicaties van de ingreep

Geen enkele ingreep is zonder risico’s. Er bestaat altijd een risico op:

• pijn;
• infectie;
• nalekken;
• bloeding;
• perforatie.

Door een groot aantal maatregelen rondom de ingreep doen wij er alles aan om de risico’s zo beperkt mogelijk te houden.

Complicaties na de ingreep

Na de ingreep blijft altijd het risico van een infectie, daarom is het belangrijk dat u de schriftelijke instructies zorgvuldig volgt en ‘zo schoon mogelijk’ probeert te werken.

U moet ons waarschuwen wanneer u pijn in de buik en/of koorts krijgt, ook wanneer de insteekplaats van de drain er rood uitziet en/of gezwollen is en/of pus uitscheidt moet u ons waarschuwen.

Een enkele keer raakt de drain verstopt en lukt het niet meer om de ascites te laten aflopen. Ook dit is een reden om ons te waarschuwen. Aan het eind van de informatie vindt u hiervoor de belangrijkste telefoonnummers.

Het ontslag

Het moment van ontslag is afhankelijk van uw herstel en de instructie over de ascitesdrainage. Over het algemeen kunt u na de ingreep

’s avonds het ziekenhuis weer verlaten. Sommige patiënten vinden het prettig nog een nacht te blijven en nog één keer geïnstrueerd te worden.

Wanneer u thuis nog zorg nodig heeft (in de vorm van verpleging of verzorging) brengt de verpleegkundige u in contact met de transferverpleegkundige. De transferverpleegkundige bespreekt met u welke zorg u nodig heeft na de ziekenhuisopname en vraagt die zorg voor u aan.

De benodigde materialen voor het aflopen voor thuis:

U krijgt 5 pakketten mee. Herhaalbestellingen kunt u doen via het ziekenhuis, telefoonnummer: 020-5122400.

Doe dit op tijd omdat de levering 1- 3 werkdagen duurt!

De verpleegkundige voert een ontslaggesprek. Tijdens het gesprek wordt teruggekeken op uw verblijf in het ziekenhuis en wordt u voorbereid op de periode die volgt na ontslag.

Contact met het ziekenhuis

Neem contact op met het ziekenhuis als u onderstaande lichamelijke problemen ervaart

• temperatuursverhoging boven de 38,5 ⁰C.
• pijn in het wondgebied of in de buik.
• andere problemen waar u zich zorgen over maakt.

Veelgestelde vragen over de Rocketdrain

Hoe vaak kan ik de ascites aflaten lopen?

U kunt de ascites elke één á twee dagen laten aflopen of wanneer u het zelf nodig vindt.

Hoeveel ascites kan ik per keer af laten lopen?

U kunt dat zelf bepalen, maar de meeste mensen laten per keer/dag 1½ á 2 liter ascites aflopen. Dit bevalt hen het beste.

Kan ik douchen met de Rocketdrain?

Ja, wanneer deze drain is afgeplakt met het speciale doorzichtige plastic verband kunt u douchen. Dit doorzichtige plastic verband is speciaal gemaakt om te voorkomen dat de gazen en de insteekplaats nat worden. U moet de insteekopening van de Rocketdrain minimaal éénmaal per 24 uur controleren om te na te gaan of deze niet ontstoken is, zie ook ‘formulier werkwijze’. Wanneer het doorzichtig verband loslaat, vuil is of er vocht (condens) onder (ont)staat moet u het verwisselen.

Hoelang kan de Rocketdrain in mijn buik blijven zitten?

Deze drain kan, zolang het nodig is om de ascites te laten aflopen, in uw buik blijven zitten mits er geen problemen zijn waardoor het nodig is de drain te verwijderen (zie volgende bladzijde).

Zijn er nadelen aan het laten aflopen van de ascites?

Net als bij regelmatige ascitespuncties gaat er ook eiwit met de ascites verloren. Daarmee kan op de lange termijn een eiwittekort in het lichaam ontstaan, maar dit nadeel weegt soms niet op tegen het voordeel van een verminderde buikomvang.

Welke problemen kunnen optreden?

De Rocketdrain functioneert niet

U merkt dit doordat er geen ascites in de afloopzak loopt. Neem bij twijfel hierover contact op met de radioloog die de drain bij u heeft ingebracht of met één van de contactpersonen die aan het eind van deze informatie vermeld staan.

U krijgt koorts

Infectie van de ascites, de drain of van de insteekplaats van de Rocketdrain kan optreden. Dit veroorzaakt koorts, pijn, soms buikklachten en soms koude rillingen.

Neem direct contact op met uw behandelend arts bij één of meer van deze symptomen.

Meer informatie

Voor aanvullende vragen kunt u ook terecht op het telefonisch spreekuur. U vindt informatie over de bereikbaarheid van de spreekuren op: www.avl.nl/spreekuren.

Meer informatie over ascites vindt u op de website: https://overpalliatievezorg.nl/lichamelijke-en-psychische-klachten/vocht-in-de-buikholte-ascites.